Göziçi Lensler / Özgür KÖSE

 

 

 

a. LENS

Mercimek büyüklüğündeki insan lensi +19.70 D kırma gücüyle korneadan sonra gözün en kırıcı ortamıdır. Bikonveks şekilli, elastik ve bağ dokusundan yapılmıştır. İnsan vücudunda gelişimini devam ettiren tek yapıdır. Ayrıca 6 m içindeki cisimlerin görüntüsünün foveaya düşmesi için gerekli uyum işlevi yapar.

Ön yüzü arka yüzüne göre daha düzdür. Ön yüzde en tepe noktaya ön kutup, arka yüzde en tepe noktaya ise arka kutup denir. Lensin ön ve arka yüzünün birleştiği çepeçevre birleşim yerine ekvator denir. Çapı 8.8 ile 9.2 mm arasındadır. Kutup aksıyla ekvator aksı birbirine diktir. Ön yüzü iris arka yüzü ve ortada pupilla açıklığıyla arka yüzü vitreus ön yüzüyle komşudur. Kamaraları dolduran hümör aköz içindedir. Lens bulunduğu arka kamarada zonül fibrilleriyle asılmıştır. Zonüller bağ ve damar dokusunda bulunan fibrilin yapısındadır. 10 mikronluk mikrofibriller birleşerek 1mm kalınlığında fibrilleri ve bunların birleşmesiyle 60 defa daha büyük demetler oluşturur. 0,5-1 mm ötedeki silyer cisimden kökenlenen ekvatoryel zonül fibrilleri lensin ekvatoruna, pars planadan kökenlenen ön ve arka zonül fibrilleri ise lens ekvatorunun 1-2 mm ön ve arkasına lensin içine 2 mikron girerek yapışır. Ekvatoryal zonüller uyum işlevinde, ön ve arka zonüllerse destek olarak görev yapar. Bu yapılanmayla lens zonül fibrilleriyle hümör aköz sıvısında tutunur.

Histolojik olarak lens 3 yapıdan oluşur (Şekil 1): Kapsül, lens epiteli ve lens fibrilleri

b. GÖZİÇİ LENSLER

Burada aslında çok geniş olan bu konuya kısaca yer verilecektir.

Casanova’nın hatıratlarında 1766 yılında Tadini isimli bir araştırmacının teorik olarak ilk defa göziçine lens yerleştirmeyi düşündüğü anlatılmakta ve 1795′te Dresden’li bir doktor olan Casamata’nın göziçine camdan bir lens koyma girişiminin başarısızlıkla sonuçlandığı bilinmektedir. 1949 yılı 29 Ekim’de PMMA dan yapılmış (Rayner) ilk göziçi lensi Ridley tarafından Londra Göz Kliniğinde uygulanmış, 1976 yıllarda Epstein ve daha sonra Mehta ve Parker irise tutturulan hidrojel implantları gündeme getirmiştir.1983 yıllarında Barret ve sonraları Blumental hidrojel lensleri arka kamara’ya uygulanmasına başladılar.Yine bu yıllarda Fyodorov ve 1984 Mazocco silikon göziçi lensleri (GİL) uygulamaya sokmuşlardır. 2005 yılına kadar Alcon firmasının Acysof lensi 22 milyon adedin üzerinde yerleştirilmiştir. Bundan hareketle dünyada 2005 yılına kadar yerleştirilmiş GİL sayısının 55 milyon adet civarında olduğunu tahmin ediyoruz.

Güncel olarak bugün katarakt cerrahisinde ameliyat sonrası en sık karşılaşılan komplikasyon astigmatizmadır. Bunun giriş kesisi uzunluğuna bağlı olması nedeniyle minik kesi (2.0 mm den az) son dönemlerin en çok uygulanan tekniği olmaktadır. Dolayısıyle, bu kesiden geçecek GİL’in katlanması veya rulo haline getirilerek göziçine enjekte edilmesi gerekir. Bu nedenlerle son dönemlerde katlanabilir (akrilik, silikon, hidrojel)-ince-yumuşak GİL uygulama teknolojisi hızla tüm dünyada yayılır olmuştur. Tüm bunlara karşın,zaman zaman diğer GİL tiplerinin de hala ve yer yer uygulama da kullanılması nedeniyle bilinmesi gerektiği için kısaca konu edilecektir.

Göziçi Lensleri ve Yerleşimine Göre Sınıflaması

 

Şekil 2′de lensin göziçindeki yerleşimi ve kesiti şematik olarak gösterilmiştir.

 

Günümüzde GİL’ler yerleştikleri yere göre sınıflandırılır.

 

Buna göre:

1. Ön kamara açı destekli GİL’ler (ÖK/GİL): GİL bacağı ön kamara açısına oturur (Şekil 3 a)

2. İris kıskaçlı GİL’ler (İ/GİL): Kıskaçları ile bacaklar irise tutturulur(Şekil 3 b). Bu lensin uygulanması sonrası hastanın durumu Şekil 4′te görülmektedir.

3. Silyer Sulkus destekli arka kamara GİL’ler (SAK/GİL): GİL’in bacakları silyer sulkusa yerleşir (Şekil 3 c)

4. Kapsüliçi arka kamara GİL (KAK/GİL): Bacaklar ve gövde kapsül içindedir (Şekil 3 d).

Bu yerleşim şekillerinden bugün en az problem yaratan yer kapsüliçidir. Bu yerleşim şekli en fizyolojik ve en zararsız olanıdır. Daha az oranda diğer yerleşim yerleri olguların özelliği ve gereğine göre tercih edilmektedir.

 

Teşekkür: Prof.Dr. Hikmet Özçetin’e katkılarından dolayı teşekkür ederim.

Kaynaklar:

Özçetin H.: Fakik ön kamara göziçi lens uygulaması, in:Miyopi ve Tedavisi, Ed., Özçetin H, Şener AB, Nobel Tıp Kitabevi,İstanbul 2002,318-330.

Fyodorov SN, Zuyev VK, Aznabayev BM.: Intraocular correction of high myopia with negative power posterior chamber lens (in Rusian), Oftalmochirurgia, 1991; 3:57-58.

Gücükoğlu A, Gözüm N.: Bifokal göziçi lensleri, XIII.Kış Simp., Bursa, F.Özhan Matb.,1990, 101.

Pallikaris IG, Kalyvianaki MI, Kymionis GD, Panagopoulou SI.: Phakic refractive lens implantation in high myopic patients, J Cataract Refract Surg., 2004, 30: 1190-1197.

Şener AB.: Fakik iris kıskaçlı göziçi lens uygulaması,in:Miyopi ve Tedavisi, Ed., Özçetin H, Şener AB, Nobel Tıp Kitabevi,İstanbul 2002,331-340.