Dürüst olmak, erdemlilik mi, yoksa zorunluluk mudur?

[canugur]

Dürüstlük:

A) Erdemliliktir, neden?
B) Zorunluluktur, neden

[melnur]

Sevgili Canuður,

Ülkemizde dürüstlük mumla aransa bulunmaz olmuþ ve bu nedenle, gerçekte, bir gereklilik bir zorunluluk olmasýna karþýn sýrf bu nedenle bir erdem haline gelmiþtir.

[artena]

Bence ahlak deðerleri zorunluluk olamaz.Görecelidir.Kiþiden kiþiye göre deðiþebilir.Bir insana göre dürüstlük ne bir erdemdir ne bir zorunluluk.Ona yanlýþsýn diyemezsin.Mesela nietzche'nin üst-insaný kendini güce ulaþtýracak ahlak deðerlerini kendi yaratýr ve sürülere dayatýr kendi uygular..Ona göre dürüstlükle de bir erdem deðildir.Yani bence bu sorudan önce ahlak deðerleri üzerine konuþulmalýydý.

Allahý dikkate almadan ahlaký nasýl tanýmlýyorsunuz?

Gerçekten merak ettim?

[canugur]

Ona göre dürüstlükle de bir erdem deðildir.Yani bence bu sorudan önce ahlak deðerleri üzerine konuþulmalýydý.

Sayin Essence, bu düsünceye ben de katiliyorum.
Dürüstlük erdem degildir tabi. Dürüstlügün erdem sayildigi toplumlarin ne durumda oldugu görünüyor.
Ama ahlak degerlerine girmek, üzerinde tartismak cok zor.
Buradan, ayni konuya bir kapi acilir mi acaba diye düsündüm.

[artena]

Allahý dikkate almadan ahlaký nasýl tanýmlýyorsunuz?

Gerçekten merak ettim?

Sartre 6 yaþýnda tanrýnýn varlýðýný reddetmiþtir,çünkü ona göre tanrýnýn varlýðý düþüncesi insanlarýn özgürlüðünü yok eder,buna verdiði en temel dayanak da ahlak deðerleridir.

Ayrýca Tanrý'nýn hangi ahlak deðerleri?Hristiyanlýkta �arabý kutsal �slam'da Günah sayýldýðý bugün olsa ne olacaðý bilinemeyen,ve var olup olmadýðý bilinemeyen bir Tanrý'nýn ahlak deðerleri mi?�nançlarýmýzýn nerede baþlayýp nerede biteceðini bence iyice bellemeliyiz.

Bana göre ise,ahlak deðerlerini insan kendi oluþturmalý.Yani her zaman dürüst olacaðým diye bir zorunluluk gereksiz.mesela beyaz yalanlar dediðimiz olay..Önceki mesajýmý bir daha okuyunca demek istediðimin tersini yazdýðýmý gördüm onun için düzelteyim.Bence(!) ahlak deðerlerinin tamamý niyet üzerine temellidir.Onun için ahlak kurallarý görecelidir ve doðru,yanlýþ,zaruriyet gibi kýsýtlamalar anlamsýzdýr,özgürlüðü kýsýtlar.Ben dürüstlük konusunda kendi görüþümü söylersem, daha önce de dediðim gibi niyetin iyi olmasý gerekli.Dürüstlük ve ya yalan söylemek biçimi sadece ve bu olay da biçim önemsiz,öz önemli..Bence tabi

[canugur]

Sayın melnur demiş ki;

Sevgili Canuður,

Ülkemizde dürüstlük mumla aransa bulunmaz olmuþ ve bu nedenle, gerçekte, bir gereklilik bir zorunluluk olmasýna karþýn sýrf bu nedenle bir erdem haline gelmiþtir.

Sevgili Melnur, bu üzücü saptamayi sizden bekliyordum.
Haklisiniz.
Dürüstlügün. artik bir erdem olarak kabul gördügü toplumlarin, aslinda nelerini yitirdigini görebilmek, üzerinde konusabilmek icin topigi acmistim.

[Engin ol]

Sayýn essence :

Bir insanýn dürüst olmasý,o insanýn toplum içindeki,deðerini,saygýnlýðýný,güvenirlið ini kat kat arttýrýr.
Dürüstlüðü insana çok þeyler kazandýrýr.Ölümünden sonra bile dürüst insan anýlýr.

Yaþanmýþ tarihi bir olayý anlatmak istiyorum.

Fatih sultan mehmet,�stanbul'un fethi için,yolda gider iken,askerlerin dinlenmesi için bir yerde biraz duruyorlar.

Konakladýklarý yerin yakýnýnda,o anda sahibi içinde olmayan,üzüm baðý varmýþ.
Asker'lerin bir çoðu,gördükleri üzümlere dayanamayýp baða giriyorlar,ve bir kaç salkým üzüm alarak çýkýyorlar.

Fatih sultan Mehmet bakýyorki,baðda askerler gözüküyor üzümü alýncada,
çubuða birþey takýyorlar.

Fatih baða girerek çubuða askerlerin ne baðladýklarýna bakýyor.
Askerler,çubuktan kaç salkým üzüm almýþlar ise,üzümün kürþýlýðý kadar,üzüm aldýðý çubuðun dalýna para taktýklarýný görüüyor.

Fatih sultan Mehmet askerlerin bu doðruluðunu,dürüstlüðünü görünce þöyle diyor.

Ben böyle bir askerim olduðu sürece,�stanbulla beraber dünyayý bile feth ederim diyor,

Saygýlarýmla .

[canugur]

Ben böyle bir askerim olduðu sürece,�stanbulla beraber dünyayý bile feth ederim diyor,

:-)

fethetmek ne demek sayin Engin ol?
Baska bir toplumun yurduna girmenin övünülecek yanlarini su cagda kim aciklayabilir?
Dünyayi feth edince ne olacak.
Dürüst asker hic baskasinin ülkesini feth eder mi:-)
Bundan gurur duyulur mu?
Dürüst insan baskasinin yurduna saldirip, onlari ihya edecegim diye vergiye haraca baglar mi?

[melnur]

Sevgili Canuður,

Bu konuyu bir iki açýlýmla birlikte ele almak istiyorum.
98 yýlýnda bir kaç defa Çin'e gitmiþtim. Bir seferinde, o zamanlar 3-4 yaþlarýnda olan kýzým için uzaktan kumandalý bir araba almýþtým. Uçaðýmýzýn kalkmasýna iki üç saat kala tercümanýmýz,"þu arabaya pil koyup bir deneyelim" önerisinde bulunmuþtu. Gerçekten de pil koyup çalýþtýrdýðýmýzda, uzaktan kumandanýn arabaya tam olarak hakim olamadýðýný gördük. Arabaya sað komutu verdiðimizde, araba saða gidiyor, sol komutu verdiðimizde araba ya hareket etmiyor ya da düz gidiyordu. Aldýðýmýz ürün sonuçta hatalýydý. Ben çok üstünde de durmamýþtým. Çoðunluðu müslüman olan ülkemizde bu tür durumlara alýþmýþ-alýþtýrýlmýþtýk. Tercümanýmýz, kutunun üstündeki telefon numarasýndan herhalde satýcý ya da üretici firmayý aradý; sorun'u anlattý. Bulunduðumuz yer �ang-hay havaalanýna yakýn, aldýðýmýz yer ise oldukça uzaktý. Biraz sonra ise kalkýp uçaða gidecektik. Çok geçmeden kapý çalýndý ve bir bayan elindeki bir baþka araba ile kapýda belirdi. Getirdiði arabayý önümüzde denedi, bozuk olaný da alýp dakikalarca o kendilerine özgü davranýþlarla üzüntülerini belirtti.

�aþýrmýþtým. Arkasýndan baktýðýmda bir motosikletle gittiðini görmüþtüm. Böyle çok örnekle karþýlaþtýðýmý söyleyebilirim.

Bir baþka kýsa örnek: �stanbul'da bir arkadaþýmýn akrabasý, Hong_kong'dan sürekli gözlük getirip burada satýyor. Bu ticari iliþki sýrasýnda bir firmaya oldukça yüklü bir para kaptýrmýþ, benden yardýmcý olmamý istediler. Tercümanýmýzý aradým, bin bir zorlukla Hong-kong'a geçti. Orada bizim Türk arkadaþlarla buluþtu. Oradaki iþi halletti. Benim bildiðim bu kadardý. Sonradan öðrendim bizimkiler, bu iþi baþardýðý için tercümana bir para teklif etmiþler, ýsrar etmiþler ama bizim tercüman kabul etmemiþ.( Burada belki akla tercüman olduðu ve bizlerle iþ baðlantýsý sürdüðü için böyle davranmýþ olabilir yargýsý gelebilir; ama öyle deðil, o zamandandan çok önce iliþkimiz kopmuþtu.)

�ki örnek. �imdi düþünebiliriz: nasý bir eðitimdir, nasýl bir insan ilþkileri kurma becerisidir ki, bu tür örneklere rastlýyabiliyoruz? Sadece bu iki örnek de deðil. Yurt dýþýnda bazý konularýn otomatiðe baðlanmýþ gibi yürüdüðünü gözlemeniz mümkün. Sen uzun zaman yurt dýþýndasýn bunlarý bizden çok daha iyi gözleyebiliyorsundur.

Bir toplumda egemen olan üretim ilþkileri,bu ilþkilerin ortaya çýkardýðý ekonomik koþullar, o ekonomik koþullarýn yarattýðý toplumsal dengesizlikle, açmazlar, o toplumda yaþanan gelenek görekler, dinsel etkileþim, bu etkileþimin topluma yansýyýþ biçimi...tümü... bir insan prototipi yarattýðý gibi insana özgü kavramlara da bir anlam ve iþlev kazandýrýr.

Bir zorunluluk olan ve insanýn belirleyici bir özelliði olmamasý gereken dürüstlük bütün bu saydýklarýmýn insan tek'i üzerindeki olumsuz etkisi nedeniyle anlam bozukluðuna uðramýþtýr. Dejenere olmuþtur. Yok olmuþtur. Bireyde göze çarpmamaktadýr. Bu kadar yaþanmamýþlýðýn içinde ortaya çýkan dürüst insan kavramý da bir erdem gibi deðerlendirilmek zorunda kalýnmaktadýr.

Yabancýlar bunu genellikle baþarýyorlar. Daha doðrusu bizdeki olumsuzluðu yaratan temel nedenleri aþmýþ toplumlar genelde bu sorunu pek yaþamýyorlar.

Ama bizde...?