Dürüst olmak, erdemlilik mi, yoksa zorunluluk mudur?

[LUT]

Sayın lachesis demiş ki;

Zorunluluk ve gönüllülük bir arada... Gönüllü olmaya zorunluluk... Ne kadar gerçek erdemi temsil eder bu kavramlar emin deðilim. �nsan olmamýzla ilintili bir zorunluluk belki ama asla bir dayatma sonucu oluþmamasý gerekir.

Eðer yaþamda ve felsefe'de "gerçek erdem" denilen bir kavram var ise karþýsýnda birde "gerçek olmayan erdem"vardýr diyebiliriz.

Eðer erdemi bu tür kategoriler içinde ele alýr isek,erdem'le ilintili konularý çözümlememiz çok kolaylaþýr.
O zaman konularý;
"gerçek erdemle alakalý konular"
ve
"gerçek olmayan erdemle alakalý konular"
olarak ayrýþtýrabiliriz.

Konumuza döner isek;
"Dürüst olmak erdemlilik mi,yoksa zorunluluk mu?"
sorusunu
"Dürüst olmak gerçek erdemlilik mi?"
diye sorabiliriz.

O zaman dürüst olmak eðer birtakým kurallar dahilinde yapýlýyor,dayatmalarla yaptýrýlýyor ise "gerçek erdem"deðildir,"gerçek olmayan erdemdir".

[gizemnur]

Çok güzel açýlýmýlar yapmýþsýnýz. Sunduðunuz argümanlar ve onlara karþýlýk çözümlemeler hoþ. Lakin ben biraz halk tabiriyle yazsam kusura bakmazsýnýz umarým. daha önceleri bu topikte yazdým sanýrým. Belki þuan yazacaðým öncekinden farklý olacak. Eee herþeyde olduðu gibi düþüncelerde de zaman aþýmý olabilir. Bunun da hafifletici sebeplerden kaynaklandýðýný düþünün. Dürüstlükten bahsediyoruz. Sonra onun erdemlilik olup olmadýðýný soruyoruz. Dürüstlüðün kýstaslarýný neye göre belirliyorsunuz? Topluma göre mi? 50 yýl önceki toplum kýstaslarýyla günümüzün ki bir mi? Deðil... O zamn dürüstlük dediklerimiz günümüzde dürüstlük olarak algýlanmayabilir. Ya da birey bazýnda düþünelim bana göre dürüstlük farklýdýr baþkasýna göre farklýdýr. Genel ifadeyle dürüstlük erdemliliktir. Ama dürüstlük nedir? �þte burada oturup biraz düþünmek gerek...

[LUT]

Sayın gizemnur demiş ki;

. Dürüstlüðün kýstaslarýný neye göre belirliyorsunuz? Topluma göre mi? 50 yýl önceki toplum kýstaslarýyla günümüzün ki bir mi? Deðil... O zamn dürüstlük dediklerimiz günümüzde dürüstlük olarak algýlanmayabilir.

Sayýn gizemnur;
Sizin toplumdaki deðiþime zamanla uðrayan þey olarak bahsetmiþ olduðunuz þey dürüstlük olmayabilir.
Zamanla toplumdaki deðiþen þeyler gelenekler,örfler,adetler olabilir.Yani sosyal norm denilen toplumun ürettiði kurallar ile otoritenin koyduðu yazýlý olan ve uyulmasý gereken kurallar olabilir.
Fakat dürüstlük olgusu veya gerçeði insan varoldukça ayný anlamlarý ifade etmeye devam edecektir.
Nasýl ki yalancýlýk her devirde tek baþýna bir olguya karþýlýk gelebiliyor ise dürüstlük kavramý,olgusuda hiç deðiþmeden,toplumun deðiþimlerine raðmen ilk günkü anlamýný muhafaza etmektedir.
Yani dürüstlük ve toplumdaki deðiþim hareketleri farklý özellikleri içerisinde barýndýrmasýna raðmen,ayný toplumun kavramlarý,gerçeklikleri olarak yaþamaya devam ederler.
Toplumdaki deðiþimler dürüstlük olgusunun gerçek anlamýný yitirmesine,deðiþmesine etki etmez ama dürüstlük toplumdaki deðiþimlere önayak olabilir.Dürüstlük toplumdaki geliþim ve deðiþim aþamalarýndan farklý olarak daha saðlam temeller üzerinde yükselir.
Bir toplumun deðiþimi dürüstlük olgusu ile çeliþen deðiþimler barýndýrabiliyor ise bu durumun dürüstlük olgusunun kaybýndan dolayý deðil de,o toplumun ahlak,etik önderlerinin ve bu yöndeki yaþam felsefelerinin eksikliðinden olabilir.

Dürüstlük her zaman diliminde ayný þeyleri ifade eder,deðiþime uðramaz.
Zamanla deðiþime uðrayan þey dürüstlük deðil,bahse konu edilen o toplumun kendisi ve dürüstlüðe yüklemiþ olduklarý anlamlardýr.

saygýyla

[gizemnur]

Sayýn Lut;

Dürüstlük dediðiniz kavramý bana tanýmlayabilir misiniz? Tanýmladýðýnýz kýstaslarý merak etmekle beraber, bunlarýn deðiþmez kalýplar olduðunu söyleyeceðinizden eminim.

Sizce kimler dürüsttür? Ya da soruyu þöyle sorayým; dürüst olan insan var mýdýr?

[LUT]

Sayýn gizemnur;
Dürüstlük,senden istenilenleri yapmandýr...diyebilirim.
O kadar çok kýstasa gerek yok...
.................Birileri için iyi bir insan isen sen dürüst birisindir.
Birinci kýstas,senin yaptýklarýný destekleyenlerdir.

.................Birileri için iyi bir insan deðil isen sen dürüst deðilsin.
�kinci kýstas,senin yaptýklarýný desteklemeyenlerdir.

................Bu iki kýstas sana yapman gereken þey konusunda dikte edici fikirler beyan ediyor ve birinci kýstastaki gibi bir yaþamý seçmiþ isen sen dürüst birisin.
Üçüncü kýstas,dikte edilen yaptýðýn þeyin senin için ifade etmiþ olduðu anlamdýr.


Bütün insanlar dürüsttür yeter ki onlara dikte edebilecek erdemli emirler verilsin.
Yani,
-Tek baþýna dürüst insan yoktur,kalabalýklar halinde yaþayan dürüst insanlar vardýr ve bunlar herkes olabilir.

saygýyla

[gizemnur]

Sayýn Lut; toplum içerisinde dürüst insanlar var olabilir, ancak onlar keþfedilmedikleri için dürüst olarak nitelendirilemezler. Ancak baþkalarýna hoþ görünüp toplum için topluma göre yaþayanlar dürüst deðildir. �nsan kendisi ve doðrularý için varolmalý; bu doðrular baþkalarýna ters olsa da kendinden ödün vermemelidir. Dürüstlük bu olmalý. Ancak toplum kýstaslarýna göre belirlenen kýstaslarý reddediyorum.

[LUT]

Sayın gizemnur demiş ki;

Sayýn Lut; toplum içerisinde dürüst insanlar var olabilir, ancak onlar keþfedilmedikleri için dürüst olarak nitelendirilemezler. Ancak baþkalarýna hoþ görünüp toplum için topluma göre yaþayanlar dürüst deðildir. �nsan kendisi ve doðrularý için varolmalý; bu doðrular baþkalarýna ters olsa da kendinden ödün vermemelidir. Dürüstlük bu olmalý. Ancak toplum kýstaslarýna göre belirlenen kýstaslarý reddediyorum.

Sayýn gizemnur;
Dürüstlük,kiþisel bir anlam ifade etmekten çok baþkalarýnýn o kiþi üzerindeki olumlu düþüncelerinin bir getirisi olmalýdýr.
Dürüstlük kiþinin tek baþýna yaþayýp görebileceði bir davranýþ þekli olamaz ve birilerinin bu durumu onaylamasý icabeder.
Kiþi "ben dürüst birisiyim" diyemez,yaþadýðý toplum tarafýndan yapýp-ettikleri "dürüstlük"adýna onaylanmalýdýr.

[gizemnur]

Sayın LUT demiş ki;

Sayýn gizemnur;
Dürüstlük,kiþisel bir anlam ifade etmekten çok baþkalarýnýn o kiþi üzerindeki olumlu düþüncelerinin bir getirisi olmalýdýr.
Dürüstlük kiþinin tek baþýna yaþayýp görebileceði bir davranýþ þekli olamaz ve birilerinin bu durumu onaylamasý icabeder.
Kiþi "ben dürüst birisiyim" diyemez,yaþadýðý toplum tarafýndan yapýp-ettikleri "dürüstlük"adýna onaylanmalýdýr.

Baþkalarýnýn onaylanmasý gereken bir davranýþ dürüstlük deðildir. Eðer birey baþkalarý onaylasýn diye deðilde, benimsediði için yapýyorsa ve bu davranýþ baþkalarý tarafýndan da deðerlikýlýnýyorsa dürüstlüktür.

[LUT]

Kiþi "ben dürüst birisiyim" diyemez,yaþadýðý toplum tarafýndan yapýp-ettikleri "dürüstlük"adýna onaylanmalýdýr.

...demiþim.
Sayýn gizemnur;

Eðer birey baþkalarý onaylasýn diye deðilde, benimsediði için yapýyorsa ve bu davranýþ baþkalarý tarafýndan da deðerlikýlýnýyorsa dürüstlüktür.

...demiþ.

Demek ki kiþinin davranýþlarýný dürüstlük adýna onaylayacak merci baþkalarý oluyormuþ.
Sizin sözününüzden ben bu anlamý çýkardým.
Kiþi dürüst olabilir ama bu durum tek baþýna yaþanýlarak test edilebilecek bir davranýþ þekli olamaz.Mutlaka birileri ile iletiþim ve etkileþim içine olmalýdýr dürüst kiþi...iþte bu durum içinde baþkalarý onun dürüstlüðünü onaylayacak tavýrlar sergilerler ise o kiþi dürüsttür.
O kiþi öncede dürüsttü ama ona bu durumunu anlatacak birþeyler olmasý lazým.
Dürüst kiþiden baþka bir tane insan daha olmalý ve o kiþi dürüstlük kavramýný açýklayacak bilgiyi ve o arkadaþýn neden dürüst olduðunu açýklamasý gerekir.

Kiþi tek baþýna kalýp "ben dürüst'üm"derse sanýrým dürüst olmaz...jüri üyeleri nerede derler ona...

[cengocengi]

Olayý anlatayým analizini siz yapýnýz. Eczanemi þehir içinde taþýdým. Bir çocuk doktorunun muayenehanesi karþýsýna. Yýl 1978 eczanelerde en fazla sattýðýmýz þey çocuk oyuncaðý. Ben baktým her gelen hasta çocuk ailesine oyuncak aldýrmakta ýsrar ediyor ve aldýrýyor. 15 gün içinde oyuncaklarý iade ettim ve bir daha çocuða hitap eden hiç bir þey bulundurmadým. Kendimce ben dürüst idim ve doðrusunu yapmýþtým. Bu davranýþýmý çeþitli vesilelerle anlattým olaya ta ozamandan þahit olanlarýn pek çoðundan þu deðerlendirmeye maruz kaldým. "Senin ticareti baceremeyeceðin ta o zamandan belliydi"

Gurur mu duyayým yoksa enayiliðime mi yanayým.
Söz sizde.

Bence:
DÜRÜSTLÜK izafi bir deðerlendirmedir.