Devlet Kapitalizmi nedir?

[bozk?r]

Devlet kapitalizmi Avcýoðlunun belirttiði gibi çok farklý anlamlarda kullanýlmaktadýr.
Lenin iþçi sýnýfý iktidarýnda sosyalizmi amaçlayan bir karma ekonomiye devlet kapitalizmi demiþti.
�efik Hüsnü ise küçük burjuva kökenli milliyetçi bir iktidara, çýkmaz saydýðý kapitalizm yerine,devlet kapitalizmini önermiþtir.Hüsnü bu sözle tekeller yoluyla devletin kamu kesimini geniþletmesini kastetmektedir.Böylece baðýmsýzlýðýn korunacaðýna ve sosyalizme geçiþin kolaylaþacaðýna inanmaktadýr.Bu yönüyle küçük burjuva iktidarý koþullarýnda dahi ,devlet kapitalizmini ileriye açýk bir sistem saymaktadýr.
Devlet kapitalizmi bir de kamu ekonomik giriþimleri yoluyla ,kapitalizmi geliþtirme anlamýnda kullanýlmaktadýr.Örneðin Japonya müthiþ bir iç sömürü yoluyla devlet fabrikalarý kurup,bunlarý yok pahasýna özel giriþime satma biçiminde bir devlet kapitalizmi uygulamýþtýr.
Sonuþ olarak devlet kapitalizmi derken kapitalizmi güçlendirici mi yoksa zayýflatýcý nitelik mi taþýdðýna bakýlmalýdýr.

Doðan Avcýoðluna göre türkiydeki devlet kapitazlimi yönüyle devletçiliðin kapitalizmin deðirmenine mi su taþýdýðý yoksa baþka bir yöne mi gittiði belli deðildir.O devrim iktidar sahipleri arasýnda bir söz birliðinin olmadýðý ortadadýr.Hem liberalizme hem de kpmünizme karþý bir antipati vardýr.Zaten hep kendilerini "üçüncü yolcu" olarak tanýmlamýþlardýr.Ancak kendilerini nasýl algýladýklarý bize doðruyu göstemeyebilir....

[bozk?r]

Sovyetler NEP ten itibaren aslýnda 1928 e kadar devlet kapitalizmi uygulamýþlardýr. Çünkü ilk uygulamlarý üretimi baltalamýþ ve iþçi köylü isyanlarýna yol açmýþtý.Bundan o yýlki hasatlarýn kötü olmasýnýnda büyük etkisi olmuþtur.Özel sektöre belirli oranlarda izin verilmiþ hatta Lenin ülkeye yabancý sermaye çekmeye çalýþmýþtý.
Bu yönüyle devlet kapitazlimi Rusyada bir geçiþ formu olarak iþlev görmüþdür.1928 den itibaren ise merkezi kalkýnma planlarý ile sosyalist ekonomiye geçilmiþtir.

Türkiye örneðine dönersek CHP içerisinde çok farklý gruplar vardýr.Bir tarafta liberallerin toplandýðý �þ bankasý Grubu diðer yanda fikir babalýklarýný Kadro dergisi yazarlarýnýn yaptýðý "Mutedil(ýlýmlý) devletçiler" grubu.Bu iki grubun ortak özelliði devletçiliðin mutlaka uygulanmasýdýr.Ancak liberaller devletçiliði kapitalistleþmeye giden bir araç olarak görürken Kadrocular devletçiliði amaç olarak görmüþlerdir.Liberal grup yabancý sermayeye açýkken kadrocular bunu reddeder.
1929 Buhraný arifesinde fabrikalar kapandýðý için Avrupalýlar sanayi makinelerini söküp baþka ülkelere taþýmaktadýrlar.Kadrocularýn buradaki önerisi bu makinelerin satýn alýnarak sanayi iþletmelerine kazandýrýlmasýdýr.Ama uygulamaya geçirilmez.

Bu iki zýt grup arasýndaki mücadele Atatürk yaþarken kavgaya yýol açmamýþtýr.Atatürkün ölümüyle beraber �smet Paþa grubu öne çýkarken daha sonra iktidar Celal Bayara geçmiþ ancak kimse devletçilikten kopamamýþtýr.DP CHP den daha fazla Kit açmýþtýr.Devletçi ekonomi bir þekilde karma piyasa ekonomisine dönüþmüþtür.
1960 dan sonra DPT kurulmasý ve �thal ikameci sanayiye tam geçiþin yaþandýðý yýllarda bu süreç devam etmiþ kimse K�Tleri özel sektöre devretmeye kalkmamýþtýr.Ancak Devlet eliyle zengin yaratma devri her þeye raðmen sürmüþtür.

Çaðlar Keyder'in deyiþiyle K�T'lerin geç devrilmedesi sonucu sistem 1980 de týkanmýþ bunun sonucunda da 12 eylül olmuþtur.Talihsizliðimiz þudur ki ekonomimizi dýþa açmak Turgut Özal gibi bir ekonomi cahilinin eline kalmýþ.Özelleþtirme adeta bir tür peþkeþ çekmeye dönmüþtür.....

[ko?ero]

Sayýn bozkýr;yazýyorsunuz da herkes sizin hýzýnýzda yazamýyor maalesef.

Çýkýþ noktasý olarak Rusya olursa bence daha anlamlý olacak.
Konuya biraz derinden girelim.Çünkü bu iþin oraya varmasýnýn altýnda yatanlarý iyi sorgulamak gerekiyor.

Manifesto'nun Rusya baskýsý yapýlýrken yazýlan önsözde Marx ve Engels kimsenin haberinin olmadýðý bir Rusya tahlili yaparlar.
Onlara göre Rusya'da kapitalizm hýzla geliþmektedir ancak bir de toprak mülkiyeti gerçeði vardýr.Topraklarýn çoðu köylüler tarafýndan ortak iþletilmektedir.(Narodnikler Çar devrilince yerine Köylü Sosyalizmi'nin kurulabileceðine inanýyorlardý ve Marx Narodnikleri oldukça ciddiye almýþtý bu anlamda,konu devirmek olunca Marx kendine bir yol buluyordu anlaþýlan.)�þte bu ortak iþletmeden hareketle hemen ileri komünist bir karektere bürünebilir mi yoksa batýda yaþananlar gibi çürüme-çözülme sürecinden mi geçmeliydi?

Marx ve Engels göre olasý bir Rus Devrimi batýdan gelen sosyalist devrim ile birleþecekti.Batýdan desteklenen Rus Devrimi ancak böyle yaþayabilirdi.Lenin yaþamýnýn tamamýnda halkçýlarýn düþüncelerine karþý amansýzca saldýrdý durdu.Ancak yýllar sonra tam da ölümüne yakýn bir süreçte Marx'a ve Narodnikler'e bu anlamda oldukça yaklaþmýþtý.

Batý proleteryasý ne yazýk ki Marx'ý yanýltmýþtý ve bu gerçeði gören Lenin için yapacak pek fazla þey kalmamýþtý.

[AnTiMaSKe]

Devlet kapitalizmi olan bir ülkenin sömürüden kurtulmasý,afrika gibi geri kalmýþ ülkelerden bile zordur...

[ko?ero]

Sovyetler NEP ten itibaren aslýnda 1928 e kadar devlet kapitalizmi uygulamýþlardýr. Çünkü ilk uygulamlarý üretimi baltalamýþ ve iþçi köylü isyanlarýna yol açmýþtý.Bundan o yýlki hasatlarýn kötü olmasýnýnda büyük etkisi olmuþtur.Özel sektöre belirli oranlarda izin verilmiþ hatta Lenin ülkeye yabancý sermaye çekmeye çalýþmýþtý.
Bu yönüyle devlet kapitazlimi Rusyada bir geçiþ formu olarak iþlev görmüþdür.1928 den itibaren ise merkezi kalkýnma planlarý ile sosyalist ekonomiye geçilmiþtir.

1917-1921 yýllarý arasýnda uygulanan savaþ komünizmi Rusya'yý oldukça karmaþaya sürüklemiþti.�ehirler ve köylerde açlýk doruk noktasýna çýkmýþ,fabrikalar çalýþmýyor,çalýþtýrýlamýyor,köylüde hoþnutsuzlukla beraber,mýrýldanmalarda artýyordu.Proleteryaya hem cephede,hem de fabrikada çalýþmasý gerektiði söylenirken proleteryanýn hoþnutsuzluðu köylülere eklemlenmekteydi.
Kronstadt Ayaklanmasý (ki 1917 Bolþevik Birliklerinin temeli burdadýr,kýsacasý burda Devrimci bir gelenek vardýr) iþçileri,denizcileri ve askerleri bir araya getirdi.�lginç olan ayaklanmayý kanla bastýran Troçki'nin Kýzýl Ordusu idi ve Troçki ayaklananlarla ayný hoþnutsuzluðu paylaþýyordu.
�þte meþhur NEP kararlarýnýn altýnda yatanlar bunlardýr.

[bozk?r]

Sayın AnTiMaSKe demiş ki;

Devlet kapitalizmi olan bir ülkenin sömürüden kurtulmasý,afrika gibi geri kalmýþ ülkelerden bile zordur...

Türkiyenin ilk koministlerindeki �efik Hüsnü bunun tam tersini söyler.Zamaný geldiðinde devletçilerle hesaplaþmak yabancýlarla hesaplaþmaktan daha kolay olur der.
Ayrýca kapitalizme alternatif olarak geri kalmýþ ülkelerde devlet kapitalizminin baðýmsýzlýk kaybedilmeden iyi bir kalkýnma aracý olduðunu yazar....

[bozk?r]

Sayın koçero demiş ki;

1917-1921 yýllarý arasýnda uygulanan savaþ komünizmi Rusya'yý oldukça karmaþaya sürüklemiþti.�ehirler ve köylerde açlýk doruk noktasýna çýkmýþ,fabrikalar çalýþmýyor,çalýþtýrýlamýyor,köylüde hoþnutsuzlukla beraber,mýrýldanmalarda artýyordu.Proleteryaya hem cephede,hem de fabrikada çalýþmasý gerektiði söylenirken proleteryanýn hoþnutsuzluðu köylülere eklemlenmekteydi.
Kronstadt Ayaklanmasý (ki 1917 Bolþevik Birliklerinin temeli burdadýr,kýsacasý burda Devrimci bir gelenek vardýr) iþçileri,denizcileri ve askerleri bir araya getirdi.�lginç olan ayaklanmayý kanla bastýran Troçki'nin Kýzýl Ordusu idi ve Troçki ayaklananlarla ayný hoþnutsuzluðu paylaþýyordu.
�þte meþhur NEP kararlarýnýn altýnda yatanlar bunlardýr.

devrimlerin bir kullanma klavuzu maalesef yok.Hele ki geri kalmýþ ülkelerde devrim yapabailmek için takip edilecek doðru düzgün bir örnekte yok.Bu þartlarda devrimler "el yordamý"yla deneme-yanýlmayla yapýlmak zorunda kalýnmýþtýr.Bu açýdan Rusyanýn icraatlarýnda yadýrganacak bir durum yok.Yadýrganmasý gereken tutum bugünkü komünist cenahtaki bazý isimlerin devrimden sapma olur diyerek her türlü alternatifi döneklik yada hainlik olarak nitelemesidir....

saygýlar...

[Belge]

S. Galiyev'in Sovyet yönetimine karþý böyle bir eleþtirisi vardý sanýrým. Baþlýðý takip ediyorum.

[melnur]

Rusya'daki devrimin baþarýya ulaþabilmesi için Marks da Lenin de kýta Avrupa'sýnda bir devrim olmasýnýn gerekliliðine vurgu yaptýlar hep. Tarih onlarý haklý çýkarmýþtýr. Kýta Avrupa'sýndaki devrim ateþinin yenilgiyle sonuçlanmasý Rusya gibi köylü bir toplumda sosyalizm'i tek baþýna gerçekleþtirme zorunluluðuyla karþý karþýya býrakmýþtýr. Burada yadýrganacak hiç bir þey yoktur.
Bu yalnýzlýk, bir dizi yanlýþý beraberinde getirmiþ, SSCB'deki devrimin bir ölçüde gerçekleþebilmesi adýna kapitalizmle barýþçý yaþama ilkeleri pratiðe dökülmüþtür. 1943 yýlýnda Komünist Enternasyonal'in varlýðýna da son verilmesi komünist partilerin uluslararasý birlikteliðini de tümden yok etmiþtir.

Ekim devrimi pek çok anlamda eþsiz bir deneyim olmakla birlikte, 70 yýllýk süreç
içinde özellikle SSCB'nin varlýðýnýn devamýný saðlama yolunda verilen ödünler dünya komünist hareketinde tam bir yýkým oluþturmasýna da neden olmuþtur.

Bugünün dünyasý pek çok þeyin yeniden deðerlendirildiði bir perspektif oluþturacaktýr. Yaþananlardan alýnacak çok dersler vardýr. Marksizm'in en temel
vurgusu olan sýnýf savaþýmý, proletarya ve onun diktatörlüðü kavramlarý çok da anlaþýlmadan dünü anlayabilmek ve yarýnlarý kurabilmek mümkün deðildir.

[Kemalist23]

Karma ekonomi, devlet kapitalizminin diðer adýdýr. Devletin, özel sektörün yetersiz kaldýðý alanlarda özellikle alt yapý ve sanayi alanýnda devletin fiilen giriþimci olmasýný savunur. Stratejik kurumlar haricinde özelleþtirmeye karþý çýkmaz, özel sektörü destekler, yüksek kazanandan daha yüksek, az kazanandan daha az dolaysýz vergi alarak gelir daðýlýmýnda denge kurmayý amaçlar, fiyatlarýn halkýn alým gücünden yüksek olduðu durumlarda özellikle kriz ve savaþ zamanýnda piyasaya müdahale eder ve fiyatlarýn normalleþmesini saðlar. Özelleþtirmeyi amaç deðil araç olarak görür. Merkezi planlamayý, ekonomide herþeyi devletin eline alarak deðil, makro ekonomik konularda devletin öncelikle düzenleyici, gerektiðinde müdahaleci ve giriþimci olmasý gerektiðini savunur. Sosyal devlet anlayýþýný benimser. Özellikle saðlýk ve eðitimin parasýz ve fýrsat eþitliðine dayalý olmasý gerektiðini savunur.Herþeyi özel çýkarlarýn amaçlarýna terketmeyi amaçlayan neo-liberal anlayýþ, sosyalizmden sonra sosyal devlet anlayýþýna karþý çýkmakta, ulus-devleti artýk tamamen etkisizleþtirmek istemekte, bu amaçla etnik ve dinsel kimliklerin ulusal kimliði yok etmesine demokrasi adýna destek vermektedir. Amaç, tam bir kölelik düzenidir. Temel insan haklarýndan dem vuran liberallerin, bu düzeni hararetle savunmalarý gerçekten ne kadar gayri samimi olduklarýnýn bir göstergesidir.