Devlet Kapitalizmi nedir?

[Kemalist23]

Sayın melnur demiş ki;

Proleteryen devletler için de bu geçerlidir. Bu baskýlar kurumsaldýr, Tek kiþinin diktatörlüðü olarak nitelendirilemez ve sýnýfsal kurumlarýn yapýlanmasý ile ilgilidir.

Stalin'in "Anarþizm mi Sosyalizm mi" isimli ince bir kitabý var. Burda dediðiniz gibi teoride ezilen iþçilerin ortak iktidarýndan söz eder, týpký Marx gibi, ama diyebilir misiniz ki eðer Marx ve Engels yaþasaydý, sovyet sistemini eleþtirmezlerdi ve bunu hayallerindeki düzen olarak algýlarlardý, hiç sanmýyorum. Çünkü Marksizmde sosyalizm aþaðýdan yukarýdýr,yerel demokrasiyi savunur, týpký Paris Komününde olduðu gibi, ama Stalinist rejime Marksizm diyorsanýz, Marksý hiç anlamamýþsnýz demektir, çünkü o rejim bürokratik diktatörlüktür ve yukarýdan aþaðýyadýr.

Sayın melnur demiş ki;

Burada her þey birbirinin içine girmiþ ve deyim yerindeyse "bütün mermilerinizi" fýrlatmak istemiþsiniz. Sn.sarayka da bu konuda size yanýt vermiþ. �unu söyleyebiliriz ki, Stalin'in iktidara gelmesiyle dünyada ilk kez bir devlet ekonomide planlamaya geçmiþ ve bunun karþýlýðýný da almýþtýr. Sözünü ettiðiniz "açlýk, kýtlýk" yine sözünü ettiðininz iç savaþla birlikte ortaya çýkmýþ ( siz bunlarý iç içe sokmuþsunuz) ve sonrasýnda uygulanan ekonomik politikalarla çok kýsa sürede üstesinden gelinmiþ ve ülke buðday ihraç edecek bir hale gelmiþtir. Ve dahasý, yine çok kýsa bir süre içinde o koca ülkede, toplumun temel geçim maddeleri bütün toplumun ihtiyacýný karþýlayacak þekilde üretilebilmiþtir. ( Kuþkusuz kapitalist sistem ile olan fark, üretimin dýþýnda tüketimde de saðlanmýþ ve bu geçim maddeleri toplumun bütününe saðlanabilmiþtir.)

Peki insana sormazlar mý madem halkýný besleyebiliyordu bu sistem ve madem herkes mutluydu neden daðýldý?Hem de tek kurþun atýlmadan.

[sarayka]

�lk yaptýðýnýz alýntýnýn doðruluðunu belirginleþtirmiþsiniz. Çünkü kavramlarý ancak ya birinden duyark ya da kitap arkalarýndan öðrenerek kulanýrsanýz bu kadar birbirine karýþtýrabilirsiniz.

Bakýn þu cümlenize;

"yapý özel mülkiyet sonucu yani feodalizmle beraber oluþmuþtur." Kapitalizmle feodalizmin birlikte olduðunu söylüyorsunuz.

Ayrýca sultan sadece Osmanlý sultanýdýr. Diðer feodal iktidarlarýn sahiplerini tanýmlamaz. Kezey Kore'yi hiç tanýmalamaz.
�ktidarýn babdan oðula geçmiþ olmasý feodal bir hanedan anlamýna gelmez. Kavramlaý bilerek kullanýn ya da en iyisi bilin öyle kullanýn.
Dediðiniz giib Rus çarý vardý, sultaný yoktu.

Zaten sultan yaþarken de telefon yoktu.

Kastýnýz kapitlizmle feodalizmin birlikte olduðu anlamýný taþýyor bu ancak az bilip yazananýn yapabileceði bir hata olur.
Tarihte devrimi çeþitli adlarla kullananlar olmasý bu deyimlerin hepsinin geçerli olduðu anlamýný taþýmaz. Bu devrim Sovyet devrimidir. Siz çok bilmediðiniz için hatalý bir kavramý kullanmýþsýnz, þimdi de yanlýþýnýzda ýsrar ediyorsunuz.
Devrimi yapan Sovyetlerdi. Bolþevikler bu Sovyetlere öncülük etmiþlerdir.

Slogan da þöyleydi; bütün sovyetler iktidara. Dikkat edin Sovyetler deniyor. �çeriði ancak okuyunca anlaþýlabilir.
Fransýz devrimi de kalýcý olmamýþtýr. Onun üzerine Fransa beþ cumhuriyet daha kurmak zorunda kalmýþtýr. Týpký burada da kemalist rejimin yýkýlýp yerine baþka bir cumhuriyet kurulmasý, onun da yýkýlýp, diðerinin de yýkýlýp 12 Eylül cumhuriyetinin kurulmasý gibi.

Yani siz kendinizi komünist olarak mý tanýmlamaya baþladýnýz? Hikmet Mansur'a göndeme yapýyorsunuz.

[melnur]

Sayın Kemalist23 demiş ki;

Peki insana sormazlar mý madem halkýný besleyebiliyordu bu sistem ve madem herkes mutluydu neden daðýldý?Hem de tek kurþun atýlmadan.

Size göre bunun nedeni ne olabilir?

"Stalinist bürokrasi" üretim tarzý üzerinde nasýl bir olumsuzluk yaratmýþ olabilir ki, "açlýk, yokluk ve iç savaþ" a neden olsun? ( Sanýrým öyle söylemeye çalýþmýþtýnýz.)

[Kibitzer]

Devlet kapitalizminin var olmasý için, devletin üretim araçlarýný kontrol etmesi, ve elde edilen artýk deðeri belli bir zümrenin çýkarlarý için kullanmasý gereklidir. Sovyetler üretim araçlarýný, belli bir zümrenin çýkarlarý için kullanmamýþtýr, bu yüzden de kapitalist bir formasyon deðildir. Öte yandan, zamanla Sovyet sisteminin içinden çýkan kimi bürokratik kastýn, üretim sürecinden giderek daha yüksek oranda, kendilerine fayda çýkardýklarý da doðrudur. Yine de, SSCB'nin çökmesinin asli sebebi devlet kapitalizmi deðildir. Çöküþün nedeni, kapitalist dünya ile girilen "Soðuk Savaþ'da", kaynaklarýn kullanýmý konusunda verimsiz, halkýn giderek büyüyen siyasi ve ekonomik talepleri karþýsýnda ise, son derece etkisiz kalmasýdýr. On binlerce kýtalararasý nükleer füze, on binlerce tank, on binlerce uçak ve helikopter üretmenin her tür ekonomide bir maliyeti vardýr. Dünya kapitalizmini yönlendiren batýlý güçler, ABD dolarýný ve askeri gücünü kullanarak bu tür bir yarýþý, dünya halkýnýn sýrtýndan finanse etmiþtir, Sovyetler'in çözülmesi, bu tür bir imkana ve yapýya sahip olmamasýndandýr.

[melsma]

"Devlet kapitalizmi" kavramý, burjuva devletinin ekonomiye katýlma biçimlerinden biridir.
Kapitalist devlet topladýðý vergilerle, küçük sanayi iþletmeleri, askeri iþletmeler ve bankalar meydana getirir.
Karayollarý, demiryollarý, havayollarý, liman tesisleri yapar ve herþeyden önce de büyük burjuvazi bunlardan yararlanýr.

Devlet kapitalizmini iki kategoride toplamak mümkündür.
Bunlardan birincisi, az geliþmiþ ülkelerdeki devlet kapitalizmi; ikincisi ise çok geliþmiþ ülkelerdeki devlet kapitalizmidir.

Az geliþmiþ ülkelerdeki devletin baþýnda ilerici-demokrat güçler bulunuyorsa devlet kapitalizmi git gide karakterini deðiþtirir.
Ülkeye girmiþ yabancý sermayeyle savaþýmda önemli ve olumlu rol oynar.
Örnek olarak, ulusal ekonominin ve ulusal baðýmsýzlýðýn kazanýlmasýna/güçlenmesine yardýmcý olur.
Öte yandan devletin baþýnda gerici-komprador güçler bulunuyorsa, devlet kapitalizmi, büyük sermayenin daha çok büyümesini saðlar.
Bunun içinde özel sermayeyle ortaklýklar kurar ve bankalar gibi kurumlarý onlarýn hizmetine sunar.

[baykus]

Devlet-Asker Polis Bürokrasi
Kapitalizm - �þçi sýnýfý üretir sermaye birikimi oluþur
patron ister özel kiþi ister burokrasi (DEVLET) olmasý önemli deyildir bunun adý kapitalizm,
devlet kapitalizm,de iþçilerin yarattýðý deðeri prokrasinin almasý ve sermaye birikimin saðlan
masýdýr yani bir büyüme nedenidir
adýnýn sosyalizm olmasý orada devlet kapitalizm,in olmayacaðýný göstermez
dostça

[melnur]

Bir ülkedeki üretim biçimini devlet kapitalizmi olarak nitelendirmek o üretim tarzýnýn kapitalizmin baþat özelliklerini taþýmasýyle mümkün hale gelebilir. Proletaryanýn egemen olduðu bir ülkede toplumsal mülkiyetin bir baþka biçimi olan devlet mülkiyetini ve bununla birlikte gerçekleþtirilen merkezi planlama uygulamasýný birlikte, devlet kapitalizmi olarak nitelemek doðru bir tanýmlama deðildir. Tersini iddia etmek, kapitalizm ile "sosyalist uygulama" arasýnda temel niteliklerde aynilik olduðunu savlamak demektir ki, böyle bir iddia çok detaylý açýklamalarý gerekli kýlar.

Her þeyden önce kapitalist üretim tarzý genelleþtirilmiþ meta sistemine dayanýr. Genelleþtirilmiþ kavramý burada iki anlama gelir. Bunlardan birincisi bütün ürünlerin meta olduðu, yani üreticinin doðrudan kullanýmý için deðil, sadece pazarda deðiþim amacýyla üretildiði, ikincisi ise emek sürecinin bütün unsurlarýnýn -aletler, araçlar hammadde ve iþgücünün kendisi- bir metaya dönüþmüþ olmasýdýr. Bu iki unsur, yani genelleþtirilmiþ meta sistemi kapitalist üretim tarzýnýn temel hareket yasalarýdýr.

Meta üretimin belirleyici özelliði ( ve dolayýsýyla kapitalist üretimin belirleyici özelliði) ise üretilen ürünün düzenlenme sürecinde yatar. Buna göre kapitalist üretimde üretilen ürün belirli toplumsal planlar veya toplumsal çýkarlar gereðince yapýlmaz. Üretim araçlarýnýn mülkiyetinin özel niteliði, bu üretim þeklinin üretim sahipleri tarafýndan ve hiç bir kiþi, kurum veya topluma yönelik bir sorumluluðu olmadan gerçekleþtirilir. Bu üretim, istenilen yerde, istenilen zamanda, istenilen koþulda ve istenildiði miktar kadar, kýsaca üretim aracý sahibinin uygun gördüðü koþullarda gerçekleþir. Bu anlamda da üretim anarþik bir karakter taþýr. Oysa "sosyalist uygulamalar"da üretimin böyle bir karakter taþýdýðý söylenemez. Her þeyden önce mülkiyet özel bir nitelikte deðildir. Kapitalizmde olduðu gibi kar amaçlý da gerçekleþtirilmez. Önceden planlý ve toplumun genel ihtiyaçlarý gözetilerek yapýlýr. Hiç bir þekide benzerlik yoktur. �þçiden alýnan vergiler yine iþçi devleti eliyle toplumun ihtiyaçlarýna göre üretime yönlenir.

Kýsaca sosyalist uygulamalarý bu haliyle kapitalist üretimin baþka bir biçimi olarak nitelemek doðru bir tanýmlama deðildir.

[melnur]

Sayın melsma demiş ki;

Öte yandan devletin baþýnda gerici-komprador güçler bulunuyorsa, devlet kapitalizmi, büyük sermayenin daha çok büyümesini saðlar.
Bunun içinde özel sermayeyle ortaklýklar kurar ve bankalar gibi kurumlarý onlarýn hizmetine sunar.

Bugünün dünyasýnda yerli sermaye, yabancý sermaye ayýrýmý pek kalmamýþtýr. Ayný þekilde milli burjuvazi komprador burjuvazi kavramlarý da 70'lerin dünyasýnda -belki bir ölçüde- söylenebilirdi. Ama artýk AB'ci sermaye var. Ülkemizde sermayenin yeþili de dahil, her rengi artýk AB'cidir. Emperyalizmle entegrasyon içindedir. Çünkü ülke dýþýnda uluslarasý piyasaya açýlmasý gerektiði konusunda hemfikirdir ve sýnýfsal çýkarlarý da buna iþaret etmektedir. Böyle bir sürecin içine "devlet kapitalizmi" gibi bir kavramý yerleþtirmeye çalýþmak hem her þeyi daha karmaþýk bir hale getirmektedir, hem de verili durumla uyuþmamaktadýr.

[yorum2006]

Sayın melnur demiş ki;

Bir ülkedeki üretim biçimini devlet kapitalizmi olarak nitelendirmek o üretim tarzýnýn kapitalizmin baþat özelliklerini taþýmasýyle mümkün hale gelebilir. Proletaryanýn egemen olduðu bir ülkede toplumsal mülkiyetin bir baþka biçimi olan devlet mülkiyetini ve bununla birlikte gerçekleþtirilen merkezi planlama uygulamasýný birlikte, devlet kapitalizmi olarak nitelemek doðru bir tanýmlama deðildir. Tersini iddia etmek, kapitalizm ile "sosyalist uygulama" arasýnda temel niteliklerde aynilik olduðunu savlamak demektir ki, böyle bir iddia çok detaylý açýklamalarý gerekli kýlar.

Her þeyden önce kapitalist üretim tarzý genelleþtirilmiþ meta sistemine dayanýr. Genelleþtirilmiþ kavramý burada iki anlama gelir. Bunlardan birincisi bütün ürünlerin meta olduðu, yani üreticinin doðrudan kullanýmý için deðil, sadece pazarda deðiþim amacýyla üretildiði, ikincisi ise emek sürecinin bütün unsurlarýnýn -aletler, araçlar hammadde ve iþgücünün kendisi- bir metaya dönüþmüþ olmasýdýr. Bu iki unsur, yani genelleþtirilmiþ meta sistemi kapitalist üretim tarzýnýn temel hareket yasalarýdýr.

Meta üretimin belirleyici özelliði ( ve dolayýsýyla kapitalist üretimin belirleyici özelliði) ise üretilen ürünün düzenlenme sürecinde yatar. Buna göre kapitalist üretimde üretilen ürün belirli toplumsal planlar veya toplumsal çýkarlar gereðince yapýlmaz. Üretim araçlarýnýn mülkiyetinin özel niteliði, bu üretim þeklinin üretim sahipleri tarafýndan ve hiç bir kiþi, kurum veya topluma yönelik bir sorumluluðu olmadan gerçekleþtirilir. Bu üretim, istenilen yerde, istenilen zamanda, istenilen koþulda ve istenildiði miktar kadar, kýsaca üretim aracý sahibinin uygun gördüðü koþullarda gerçekleþir. Bu anlamda da üretim anarþik bir karakter taþýr. Oysa "sosyalist uygulamalar"da üretimin böyle bir karakter taþýdýðý söylenemez. Her þeyden önce mülkiyet özel bir nitelikte deðildir. Kapitalizmde olduðu gibi kar amaçlý da gerçekleþtirilmez. Önceden planlý ve toplumun genel ihtiyaçlarý gözetilerek yapýlýr. Hiç bir þekide benzerlik yoktur. �þçiden alýnan vergiler yine iþçi devleti eliyle toplumun ihtiyaçlarýna göre üretime yönlenir.

Kýsaca sosyalist uygulamalarý bu haliyle kapitalist üretimin baþka bir biçimi olarak nitelemek doðru bir tanýmlama deðildir.

Burada devletçilik, yani devletin doðrudan üretim yapmasý ile devlet kapitalizmini ayýrmak gerekir. Sosyalist ülkelerde devlete ait tesislere kapitalist demek olasý deðil tabii ki. Bir kere devlet artýk kapitalistlerin devleti deðil, iþçi sýnýfýnýn devleti. Ancak iþ bununla da bitmiyor. Burada iþletmeler kapitalist ekonominin temel kurallarýna göre çalýþmýyor. Yani kar etmek, bunun için ücretleri düþürmek, daha çok kar etmek için gereken tüm önlemleri almak, kar maksimizasyonu v.b. sosyalist ülkelerde söz konusu deðil. Bu nedenle de bunlara kapitalist üretim denilemez. Sosyalist ülkelerde söz konusu deðil de, geliþmeye çalýþan geri kalmýþ ülkelerde durum nasýl? Burada da hedef kar etmek veya kar maksimizasyonu deðil. Hedef, sanayileþmek, temel sanayii kurmak, toplumda olmayan üretimleri yapmak, temel hizmetleri vermek v.b. Türkiye'de de Cumhuriyet'in ilk yýllarýnda kurulan tesisler, hidroelektrik santrallar, TCDD, Karabük, Sümerbank, Etibank v.b. nin amacý kar etmek deðil, üretim yapmak veya topluma hizmet vermek. Ancak sonradan ülkede kapitalizm geliþip Amerikancýlýk hakim olunca, devlete ait üretim tesislerinin de kar amacýna yönelik olarak çalýþmasý hedefi konuluyor. K�T'lerin yasalarýna veya Bakanlar Kurulu'nca kabul edilen statülerine bile "basir bir tüccar gibi hareket etmek zorundadýr" maddesi konuluyor ve bu madde ciddi ciddi iþletiliyor. Arkasýndan da rekabete açma, kar etmeyenleri kapatma, özel sektöre verme propagandasý baþlýyor ve propaganda, sonunda fiile dönüþüyor. Türkiye örneði bile devletçilik ile devlet kapitalizminin ayný þey olmadýðýný kanýtlýyor zaten.

Not: Tabii bir de geliþmiþ ülkelerde tekelci aþamadan sonra ortaya çýkan devlet kapitalizmi var. Burada da tekellerin gücü tek tek bazý þeylere yetmiyor. Mesela, pahalý araþtýrmalar, karlýlýðý çok düþük ama stratejik bazý yatýrýmlar, uzay araþtýrmalarý gibi. Bunlarýn adýna tekellerin devleti yapýyor bu iþi.

[Ayanoğlu]

1 - Yerli Sermaye/milli burjuvazi vardýr.

Denizli,Konya,Kayseri,Gaziantep,Malatya vb illerdeki yatýrýmlarý yapan sermayenin bileþimi esas olarak yerlidir.Milliidir.
Kobiler,Organize Sanayi Bölgeleri bu baðlam içinde ele alýnmalýdýr.
Bu ekonomik iþletmeler,ihracat/ithalat da yapýyor.
Dünyaya da açýlýyor.
Bu özellikler yerli/milli niteliði ortadan kaldýrmýyor.
Ancak bugünün yerli/milli sermayesi Stalin ya da Mao'nun ele aldýðý "komprador/milli burjuva" ayrýmý biçiminde ele alýnabilir mi?
Ele alýnamaz.



2 - Devlet kapitalizmi/kamu ekonomisi vardýr.

Bu ekonomik yapý son yýllarda küçülmekle birlikte,ekonomik bunalýmla yeniden gündeme geliyor.

3 - Uluslararasý sermaye ile bütünleþen bir burjuvaji de var.