Tek Adam

[bozkır]

Şevket Süreyyanın muazzan eserinin adı TEK ADAM dır.bu başlıkla Atatürkün yalnız gelip yalnız gittiğini vurgulamak istemiştir.
Ben bundan yola çıkarak biz tartışma açmak istiyorum.
Atatürk ün kurtuluş savaşı kahramanları ile savaştan sonra arası açılmıştır.Atatürke göre bu arkadaşları kendisinin sahip olduğu ileri görüşlülüğe sahip olamamış ve Türk devrimini kavrayamadıkları için kendini bir bir yalnız bırakmışlardır.Rauf Orbay ve Kazım Karabekir cephesinde ise Atatürkün diktatörlüğe yürüdüğüne dair bir korku oluşmuş ve bu yüzden ona muhalefet ettiklerini belirtmişlerdir.

Sizce hangisi?Paşalar gerçekten M.Kemalin çapında değillerdi ve tutuculuk(!) cephesini o yüzden mi oluşturdular?Yoksa Atatürk devrim yapmanın otorite istediğine kanaat getirmiş bu yüzden sözünden çıkmayan İsmet Paşa dışında bütün arkadaşlarını harcayıp eyeri bilerek kendi eline almıştır?

saygılar

[ReMaT]

Atatürk,bence kendi yapısında düşünen,kendisi kadar ilerici birini bulamadığı için böyle yapmıştır.

Zaten o muhteşem 3'lü(Kazım Karabekir,Ali Fuat Cebesoy,Rauf Orbaz),Cumhuriyeti ve Atatürk'ün düşündüğü gibi laik bir sistemi istemiyorlardı.

İnönü'nün de Atatürk çizgisinde olduğunu düşünmüyorum,İnönü Atatürk tarafından yönetildi bence başbakanken,yani şunu yap bunu et diyince yapan bir kukla değildi belki ama,bir çeşit baskılarla ya da başka şeylerle yapmak zorunda bıraktı diyeyim ya da.

Cumhuriyet ilan edildiğinde de "gerekliydi ama erken oldu" dediler,tabii bu işin numarası,Atatürk cumhuriyeti ilan etmiş,argo tabirle sıkar biraz gereksizdi demek.

Atatürk tutucu kesie elini verince kolunun da gideceğini çok iyi biliyordu,bu yüzden bunu yapmayan tek lider oldu Türkiye Cumhuriyeti'nde.Kendisinden sonraki bütün liderler bunu yaptı,Atatürk'ün adını duyunca bir hoş olanlar,vefatından hemen sonra CHP'ye geçtiler.

Karabekir çevresinin kurduğu parti ile halk arasında büyük bir çoğunluktan destek alacaklardı büyük ihtimalle,yıllar geçti ülkenin düzeni hiç değişmedi,tek fark,o zaman Atatürk engelleyebildi,bugün engellenebilecek durumda değiller.

saygılar

[harbey]

Sayın bozkır şöyle demiş:

Şevket Süreyyanın muazzan eserinin adı TEK ADAM dır.bu başlıkla Atatürkün yalnız gelip yalnız gittiğini vurgulamak istemiştir.
Ben bundan yola çıkarak biz tartışma açmak istiyorum.
Atatürk ün kurtuluş savaşı kahramanları ile savaştan sonra arası açılmıştır.Atatürke göre bu arkadaşları kendisinin sahip olduğu ileri görüşlülüğe sahip olamamış ve Türk devrimini kavrayamadıkları için kendini bir bir yalnız bırakmışlardır.Rauf Orbay ve Kazım Karabekir cephesinde ise Atatürkün diktatörlüğe yürüdüğüne dair bir korku oluşmuş ve bu yüzden ona muhalefet ettiklerini belirtmişlerdir.

Sizce hangisi?Paşalar gerçekten M.Kemalin çapında değillerdi ve tutuculuk(!) cephesini o yüzden mi oluşturdular?Yoksa Atatürk devrim yapmanın otorite istediğine kanaat getirmiş bu yüzden sözünden çıkmayan İsmet Paşa dışında bütün arkadaşlarını harcayıp eyeri bilerek kendi eline almıştır?

saygılar

Sayın Bozkır,
Yine her zamanki gibi engin bilginize yakışan bir konu açıp,merhum Şevket Süreyya Aydemir'in TEK ADAM isimli 3.ciltlik bir eserini de referans etmişsiniz.....Tarih tarihtir....Resmi tarihin karşıtı Gayri resmi tarihmidir...Hayır !...diyor... sayın Murat Bardakçı,bir eserinde.....

Tarih bir bütünlük arzeder...Resmisiyle gayri resmi denilenlerle toplu halde,belge kaynak ve sağlam arşivlere dayanan tarih,hepimizin ortak tarihidir... Başka bir konu başlığında da bu meselenin ayrıca tartışmasına girilebilir...

Belgesi,kaynağı olmayan,kerameti kendinden menkul olan, sizinde geçenlerde yazdığınız tabirle "BİNBİR GECE MASALLARI " misali olan tarih RESMİ olsa ne olur,GAYRİ RESMİ olsa ne yazar...Belgen varmı,kaynağın varmı ?.....Varsa...Tamam o zaman....Resmisi de,gayri resmiside hepsi BİZİM TARİHİMİZ...

Şevket Süreyya Aydemir hocanın,3 ciltlik ENVER PAŞA,3 ciltlik TEK ADAM,3 ciltlik İKİNCİ ADAM eserleri bu bilim dalına merak saranlara,kapıyı sadece aralıyor....Ama sağlam bir kapı açıyor...Eğer biraz da meraklıysa bu kitaplarda genel anlatılan konularla ilgili DETAY TARİH belgelerine ulaşmak ihtiyacını hissedebilir....Özellikle siyasete meraklı veya ileride siyaset yapmak isteyen genç insanların en azından ana hatlarını bilmesi gereken konuların başında tarih geliyor... Referans ettiğiniz bu eser onun için çok önemli...


Saygıdeğer Bozkır,Mustafa Kemal'in arkadaşlarıyla arasının açılma sebebleri çok detaylı,tarihi belgelerin dışında,adı geçenlerin ve bu gelişmelere şahitlik yapanların hatıratları ve bunlara verilen cevaplarında okunması neticesinde,kişisel olarak bir kanaat oluşacaktır...

Şimdi müsaadelerinizle bende konuya kenarından köşesinden " birazcık " olması kaydıyla gireyim....Herşeyden evel bu insanların Mustafa Kemal'in mücadele arkadaşları olduklarını,hepsinin GÖZÜKARA,SERT birer YURTSEVER olduklarını teslim edelim...Hatta bunların bir kısmının kamuoyu nezdindeki şöhret ve itibarlarının Milli Mücadelenin ilk zamanlarında Gazi PAŞA'dan daha fazla olduğu da bilinir...

Ancak daha önemli bir gerçeğin de altını kalın olarak çizmek,meseleyi irdelerken yardımcı olacaktır..Gazi Paşa'nın Cumhuriyet rejimini ihdas etme fikri o günkü koşullar altında bu yurtseverlerin bazıları açısından çok RADİKAL bir bakış açısıydı...

Yıllarca Osmanlının memuriyet görevini ifa etmiş,Osmanlı eğitim kurumlarından yetişmiş,bazılarının kendi tabirlerine göre " Osmanlının ekmeğini yemiş" olmaları...Sultan'ın mevcut rejimi içerisinde yetiştikleri ve onun Devletine hizmetler verdikleri,OSMANLI oldukları göz ardı edilmemeli...

Yoksa bu değerli insanlar çok okumuş,yabancı lisan bilen,sanat ve kültürel alt yapıları olan,hepsinden önemlisi özgüvenleri gelişmiş Gazi Paşa'nın da değer verdiği kimselerdi...

Ancak Cumhuriyet'in kurulma zamanlaması ve yapılacak reformlar üzerinde Mustafa Kemal'le tamamen aynı görüşlere sahip olduklarını söyleyemeyiz...Nitekim Rauf bey,Mustafa Kemal'e önce Saltanatın kaldırılması konusundan kaçınılmasını söylemişti...( Daha sonra Mecliste bunu savunup,o günün bayram ilan edilmesini tavsiye etti.)

Onların genel fikri " işin başından beri beraberiz,zaferi beraber kazandık,bu Devleti beraber kuruyoruz,hepimiz aynı derecede söz sahibi olmalıyız "şeklindeydi.....Hatta Fevzi paşa,İsmet Paşa'ya giderek yapılacak işleri beraberce kararlaştırmanın usül haline gelmesi gerektiğini iletiyor,şayet İsmet Paşa bu teklife evet derse,arkasından Mustafa Kemal'e herkesin adına bu kararı bizzat ileteceğini teklif ediyor....

Rauf beyin genel görüşü ise Gazi'nin Devlet Reisi olarak kalması,partiler ve şahıslar üzerinde hakemlik yapması..Kurulmakta olan partininde başına geçmemesi..şeklindeydi...

Cumhuriyetin kurulmasından sonra Ali Fuat Paşa İstanbul'a geçiyor,sonradan İstanbul'a yola çıkan Kazım Karabekir ile Rauf Orbay'ı karşılıyordu...Rauf bey basına verdiği beyanatta şunları söylüyordu...

" Cumhuriyet böyle alelacele ilan edilemez..Mesele açık ve uzun bir incelemeden geçirilmeli,önce millet önünde tartışılmalı,millet çoğunluğunun eğilimi öğrenildikten sonra karar verilmeli.." diyordu....Sonrası çok uzun...İzmir suikastı sonrası yargılamalarını,150'lik ler konusunu da içerisine alan uzun bir süreç....

Zafer kazanılmadan evelki bir takım hassasiyetlerde incelemeye değer...

Örneğin Mustafa Kemal,daha Havza'da iken,20.Kolordu komutanı Fuat Paşa'nın,Rauf Orbay'ın ismini saklayarak çektiği telgraf hakkında söylediği sözler....düşünceleri...

Yine,meclisin kurulduğu ilk zamanlarda kendisinden daha kıdemli komutanlara rağmen,İsmet Paşa'nın Genel Kurmay başkanı seçilmesine olan tepkiler..O günlerde Kılıç Ali'nin verdiği akşam yemeğinde,alkolünde etkisiyle Ali Fuat Paşa'nın piyano kapağını yumruğuyla kıracak kadar tepki göstermesi...Ardından Paşa'yı ordudan ayırarak Moskova'ya elçi olarak gönderilmesi meselesi...(Kendinden daha kıdemliler olduğunu İsmet Paşa'da hatıralarında kaleme almıştır..)

Yine, Malta'da sürgünden dönen Rauf Orbay'ın Bakan olmasıyla ilgili seçimlerin içeriği,iki kez yapılan seçimde,iki kez seçilip, iki kez istifa etmesi,Rauf bey'in çok hassas ve ince bir ruh yapısına sahip olduğunun ipuçlarını veriyor olabilir...Başka şeyler de var...

Ben bu YURTSEVER insanların hepsine,bugünkü Vatan topraklarını bizlere sundukları için,şükranlarımı sunuyor,saygıyla eğiliyor,Allah'tan rahmet diliyorum... Harbey............

[bozkır]

sn harbey
bilgiler için teşekkürler.Sayenizde cumhuriyet tarihi ile ilgili bir kaç şey daha öğrendim.TEK ADAM kitabı için dediklerinize yürekten katılıyorum.Cumhuriyet tarihine başlamak için en sağlıklı ve en uygun kitaptır bence.

Meseleye gelince Paşaların yurtseverliklerinden hiç kimse şüphe edemez.M.Kemal olmasa bile bu isimler belki Yunanı izmirde denize düşecek kapasitedeydiler.Tabii bu boş bir varsayım.Ayrıca milli mücadele hem egede hem doğuda M.Kemal gelmeden önce başlatılabilmesi çok şey ifade ediyor.

Ancak cumhuriyetten sonra yollar ayrılıyor.Peki neden?Şimdi -hiç sevmediğim bir terim ama- "resmi tarihi"mizde Paşaların bazı devrimlere taraftar olmadığı ve muhafazakarlaştıkları anlatılır.K.Karabekirin anılarını ve düşüncelerini okuyan birisi bunun doğru olduğunu açıkça görür.Ama Uğur Mumcunun Kazım karabekir anlatıyor kitabında belirttiği gibi Kazım Paşa aynı zamanda çok modern yaşayan biridir.Rauf Paşaya gelince İngiliz kültürüne hayran birinin tutucu olması pek inandırıcı olmuyor.Zira o da anılarında devrimleri savunmuştur.Bu da bizi M.Kemal Paşanın rakiplerini bertaraf etmek için onları bu şekilde gösterdiği sonucuna itebiliyor.Zira NUTUK ta Paşaların nasıl suçlandığı belli.

Ancak asıl önemli nokta İzmir Suikastidir.JAN ERİCH ZÜCHRER in Kurtuluş Savşaında İttihatçılar eserinde belirttiği gibi İzmir suikasti asıl suçluların cezalandırılmasından sonra bir muhalefet yok etme aracı haline gelmiştir.Eski İttihatçılar suikastle ilgisiz olmalarına rağmen asılmıştır.Paşalar ise büyük bir suçlama ile yargılanmış gerek İsmet Paşanın gerekse halkın tepkisiyle kurtulmuşlardır.Bu işin arkasındaki isim de M.Kemaldir.Peki M.KEMAL bunu neden yaptı?

İşte onun tek adamlığı ve liderliği burada yatıyor.Devrim yapmanın savşaş kazanmaktan daha zor olduğunu bilen Atatürk,paşaların bu konudaki tereddütleri ile iş yapılamayacağını gördü ve ipleri kendi başına aldı.Savaşın en son zor zamanında Başkomutanlığı diktatörvari yetkilerle almasının arkasında da bu inanç yatıyor kanımca.Paşalara kalsa işi tutucularla demokrasi yanında uzlaşma ile yapması gerekecekti.Ancak bu tutucuların işine gelecek ve devrimle asla gerçekleşemeyecekti.İşte Paşa bunun için hem tutucuları hem de Paşaları kestirip attı. Sonuna kadar da haklıydı.Zira zaman devrim zamanıdır.

bu benim elbetteki kişisel görüşlerim ve edindiğim bilgilerden çıkardığım bir yorumdur.Ancak tarihi bilgilerin sınırı yok.yeni yeni bilgiler edindikçe fikirlerde değişiyor.Mutlak sonuçlara varmak insanı çoğu zaman yanıltıyor.Tarih bana bunu öğretti.YAni yukardaki fikirler benim nihai fikirlerim değildir.

saygılar

[harbey]

Sayın bozkır şöyle demiş:

sn harbey

İşte onun tek adamlığı ve liderliği burada yatıyor.Devrim yapmanın savşaş kazanmaktan daha zor olduğunu bilen Atatürk,paşaların bu konudaki tereddütleri ile iş yapılamayacağını gördü ve ipleri kendi başına aldı.Savaşın en son zor zamanında Başkomutanlığı diktatörvari yetkilerle almasının arkasında da bu inanç yatıyor kanımca.Paşalara kalsa işi tutucularla demokrasi yanında uzlaşma ile yapması gerekecekti.Ancak bu tutucuların işine gelecek ve devrimle asla gerçekleşemeyecekti.İşte Paşa bunun için hem tutucuları hem de Paşaları kestirip attı. Sonuna kadar da haklıydı.Zira zaman devrim zamanıdır.

saygılar

Sayın Bozkır,
Tesbitleriniz tamamen isabetli..Mustafa Kemal katıksız bir devrimci....Engel değil,pürüz dahi kabul etmeyecek kadar da kararlı..Saygılarımla...Harbey...