Savunma mekanizmaları

[lachesis]

Freud'un psikanizinin en önemli konularından biri savunma mekanizmalarıdır. İnsan psiklojisini korumak ve dağılmaktan kaçmak için bazı savunma mekanizmaları kullanır. Burada sizlere bu savunma mekanizmalarını tanıtmaya çalışacağım.Kişi bazen farkında olabilir hangi savunma mekanizmasını kullandığını. Siz de eğer kendinizde aşağıdakilerden bazılarını hissediyrosanız bunları aylaşın üzerine tartışalım. Kişiye yararı mı oluyor yoksa kişiyi abartılı yaşanışları durumunda kişiye zararı mı dokunuyor.

Baskı: İçgüdüsel duyguların bastırılması anlamında kullanılmıştır bu savunma mekanizması. Kişinin istemediği duygu ve yaşantıları bilinçaltına atması da bastırmadır. Kişiyi rahatsız eden bir olay yaşanmış olabilir ve farkında olmadan o olayı bilinçaltına atıp, bilinç düzeyine çıkmasına engel olmuş olabilir. Yada toplum tarafından hoş karşılanmayacağı düşünülen bir davranışın bilinçaltına atılması şeklinde açıklanabilir.

Yadsıma: Kişi bazen bir tehlikeyle karşılaşır ve onunla baş edemez. O zaman tek çözüm onu yok saymak olur. Ya da kişi içinde bulunduğu zorluğa karşı, dış dünyada bundan etkilenmiormuş gibi görünerek yok sayar ve çevreye mutlu olduğu görüntüsü verebilir. Tabi bu durumda da kişi yoksaydığı duyguyu bilinçaltına attığı ve duygularını tam olarak yaşayamadığı için kendinden uzaklaşabilir.

Neden bulma: kişinin hayal kırıklığının etkisini azaltmak için ulaşılmak istenen hedefin küçümsenmesi yada yaptığı davranış yanlış olsa bile sürekli bunun doğruluğunu kanıtlama çabası içinde olması. Kısacası yaptıklarımıza sürekli bahaneler üretmek demektir. Sanırım en fazla bu savunma mekanizması kullanılıyor insanlar arasında.

Yansıtma: Bir kişinin bir konuda başarısız olmasının gerekçesini başkalarına yüklemesi. Bir sorun karşısında ya da kendi eksikliklerinin nedenini hep başkalarının üzerine atması.

Ödünleme: Kişinin kendinde bulduğu eksikliklere karşı başka bir duygu ya da yeteneğini geliştirmesi. Kendini zayıf ve güçsüz hisseden kişi, sürekli çalışarak güçsüzlüğünü ödünlemeye çalışabilir. Bu ödünleme fiziksel eksiklikler için de geçerlidir. Fiziksel rahatsızlığı olan kişi, bu yönünün öne çıkmasını engellemek için çeşitli başarılar elde edebilir ve eksikliğini ödünler.

Yüceltme: İlkel isteklerin ve içgüdülerin, yönü çevrilerek toplum tarafından beğeni toplamaya çalışmaktır. Sanırım bunu örnekle daha iyi açıklayabilirim. Örneğin çocuklukta şiddet duygusu ya da yıkıcı güdüleri olan birinin ilerleyen yaşlarda bu davranışları toplum tarafından hoş karşılanmaz. O da toplumda kabul edilebilecek bir yön verir içindeki bu duygulara. Mesela boksla ilgilenebilir ve bu şekilde şiddet duygusunu yaşayabilir.

Özdeşleşme: Kişinin toplumda yer edinmek için bir gruba dahil olma isteği.özdeşleşmenin ileri boyutu ise içleştirmedir. İçleştirme ise bir grubun inançlarını ve değerlerini kendine aitmiş gibi benimsemektir. Kimlik bunalımı çoğu kez bu duruma neden olur. Ne yapacağını bilemeyen kişi, belirli bir gruba ya da görüşe dahil olmak ister. Özdeşleştirme ile içleştirmenin farklı yönü ise; özdeşleştirmede kişi kendine uyan kendi fikirleri doğrultusunda grupları benimser. İçleştirme ise kendine ters gelen görüşler olsa bile bunları da benimseyebilir.

Duygudaşlık/boyun eğme: İnsanların sevgisini kazanbilmek için onlara hayır diyememek ve sürekli onları onaylamak anlamına gelir.

Karşıt tepki oluşturma: Kişi bazen kendinde suçluluk duyguları uyandıran düşünceleri bastırabilmek için bilinçli olarak hissettiklerinin tam karşıtı tutum sergiler. Buna örnek olarak cinayet suşunun idamla cezalandırılmasını savunan kişi, kendi şiddet duygularını bastırmaya çalışıyor olabilir.

Bunların dışında da savunma mekanizmaları var ama ben önemli gördüklerimi yazmaya çalıştım. KAvramları doğru anlatabilmek için de Engin Geçtan'ın Psikanaliz ve sonrası kitabından yararlandım. Sizinde bu konuda görüşlerinizi bekliyorum. Kullandığınız, farkında olduğunuz ya da çevrenizde gördüğünüz savunma mekanizmaları neler?

[barış]

Pollyanna Davranışı: Aslında açıklmaya pek gerek yok sanırım; aklınıza Polyanna Sedat geldi mi tamamdır.
Ama illaha bir açıklama yapcaksak:

Her olumsuz durum ya da olayda olumlu bir yön bulma çabasıdır.

[balikci343]

bence müthiş bir öğretici yazı özeti olmuş..herkesin kabul edeceği açıklıkta yazılmış.zaten bizim yapamadığımız bu seçeneklerin arasından hangisinin doğru olduğu değil hangisinin ne zaman uygulanırsa doğru olacağıdır.üzerinde düşünmeye ve günlük hayatta denemeye değer.

[lachesis]

Teşekkürler Balıkçı;
Siz peki kendiniz de bunları hiç fark ettiniz mi? Ya da hangi durumda hangi savunma mekanizmasını kullandığınızı? Bunları da paylaşırsanız sevinirim.
Saygılar

[balikci343]

kesin hatırlamak ve örneklemek çok zor fakat sosyal ilişkilerimde ve de özellikle planlı bir görüşme olacaksa...karşımdaki kişilik olarak kibirliyse..beni denemek için aşağılayarak üstünlük sağlayacaksa...duygusal arkadaşlıklarda beraberliğin ilginç ve samimi olması için..kendine öz güveni olmayan ve bunu kazanmak isteyenlere birşeyler öğretirken...veya bazı cins insanlarla fikir tartışmalarında..şimdilik bu kadar..net soru sorarsan daha net yazarım..

[lachesis]

Mesela neden bulma ve yansıtma mekanizmaları en çok kullanılanlar sanırım. Yaptığınız hataların sorumlusunu başkası olarak mı görürsünüz yoksa kabullenir misiniz? Ya da yaptıklarınızı insanlara kabullendirmek için türlü bahaneler kullanarak "neden bulur musunuz" yoksa bazen hata mı yapıyorum diye düşünebilir misiniz çevreden gelen tepkilere karşı.

[turuncu]

İrade – baskılama
Hangi irade ve iradenin niyetine bağlı olarak doğru veya yanlış

Yadsıma (inkar) öznel iradenin nesnel gerçeği kabul etmemesi – kendini yanıltma çabası

Neden bulma – kişinin hem kendini hem diğer kişileri yanıltma çabası

Aksini Yansıtma – öznel düşüncenin nesnel dünyayı yeterince kavrayamaması veya egonun hakim gelmesi sonucu kişileri bilerek yanıltma çabası

Özdeşleşme – olayların salt içinde kalıp dışarıdan nesnel değerlendirme yapabilmenin önüne kendi iradesi ile geçmesi tehlikesi

Boyun eğme – kendini başka iradelere teslim etme
(çaresizlikten kaynaklanıyorsa yanlış – bilgisizlikten kaynaklanıyorsa hangi irade olduğuna bağlı olarak doğru veya yanlış – bilgelikten kaynaklanıyorsa kendi gerçeğinin farkında olma insan her şeyi yüzde yüz doğru hesaplayamaz gerçeğinde olgunlaşma

Karşıt tepki oluşturma – yanlışı nerde görürse görsün buna kendide dahil olmak üzere iradeyi harekete geçirme çabası
Ancak kişinin başka iradelerin yerine kendi öznel iradesini koyarak sorgulamak yerine yargılamayı kendine hak görmesi durumunda tehlikeli
yargı ancak alanında uzmanlaşmış kurumların yürüteceği bir mekanizma olmalı

[lachesis]

Sayın turuncu açıklamalarınız benim eksiklerimi tamamlamak için mi yoksa kendi görüşleriniz mi? Ayrıca bahsettiğiniz yargı hangi konuda? Hangi yargı için uzman kişilere başvurulmalı?

[turuncu]

Açıklamalarım sizin sıralamış olduğunuz maddelere ilişkin düşüncelerimdir.
Yargı konusu çok hassas bir konu
ben bireylerin kendi öznel iradeleriyle kişileri yargılamalarının eksik veya yanlış olabileceğini düşünüyorum
yargının adaletin sağlanması hususunda ancak ve ancak işin ehli ve uygulayıcısı olan hukuk kapsamında yapılması gerektiği kanaatindeyim.
Aksi halde herkes kendini yargıç konumunda görüp ceza kesmeye kalkışabilecektir. Hatta bu tip hukuk dışı uygulamaların bir çok örneğini
töre cinayetlerinde, mafya vari yapılanmalarda sık sık görmekteyiz.
saygılar

[lachesis]

Sayın Turuncu konuyu sanırım tam olarak anlayamadınız. Burada ben kimseyi yargılayıp, ceza verilmesinden söz etmedim. Bunlar her insanın kullandığı, dış çevredeki sürekli değişime ayak uydurmak için yaratılan çeşitli davranış şekillerdir ve Freud tarafından savunma mekanizmaları olarak adlandırılmıştır. Benim sormak istediğim ise, burada verdiğim bilgilere göre( ki bu bilgilerin kaynağını da gösterdim) insanların bunların farkında olup olmadığıdır. Yoksa kimseyi yargılamak gibi bir niyetimiz olamaz zaten. Sadece sizin de bu savunma mekanizmalarından hangisini kullandığınızı ya da çevrenizde hangisine sık rastladığınızı öğrenmek istemiştim.

Benim çevremde en çok karşılaştığım savunma mekanizması yansıtma ve yadsımadır mesela. Hepimiz öğrencilik hayatımızda kötü notlar karşısında öğretmeni suçlu görme eğiliminde olmuşuzdur. Bu durum da kişinin kendi hatasını başkasına yüklemesi anlamına gelip, yansıtma mekanizması olarak adlandırılır.
Saygılar