Nasıl Okunur ?

[ugurozaltn]

OKUMA BASAMAKLARI

OKU' mak gerçek OKU'mak, OKU ma terbiyesi ALTI basamaklı bir piramittir.

1. basamak, BİR kez okuyan içindir, adına TANIŞMAK denir.Gözle okumaktır; sadece orada bir şeylerin var olduğunu farketmektir.


2. basamak, İKİ kez okuyan içindir,adına ANLAMAK denir.Beyinle okumaktır, göz bakmakla
yetinmez görür, kulak işitmez duyar. Duyusal algıdır, iki kez okuyan dikkatle yoğunlaşmış
bir şeyler arayandır.


3. basamak, ÜÇ kez okuyan içindir, adına KAVRAMAK denir. Zihin çalışacak kadar malzeme
edinmiştir. Edindiği malzemeleri kendince tanımlamış ve yapılandırmıştır.


4. basamak, DÖRT kez okuyandır. Zihin çalışmış fikirler ortaya çıkmış ve karşıdaki
muhataba eriştirilmek için yöntemler belirlenmiş ; sayılarla mı, sembollerle mi, şekiller
grafiklerle mi, anlatımlarla mı yoksa bunların karışımlarıylamı ifade edilecek buna karar
verilmiştir. Seçilen yollardan biri vasıtasıyla karşıdaki muhatabın zihniyle bağlantı kurma
hedeflenerek icra edilmiştir. Yazar ve yazarı anlamaya ve kavramaya çalışan okur aynı potada
birlik olmuştur. Eğer birlik başarılmışsa , doğru anlatılmış ve doğrular anlaşılmıştır.


5. basamak BEŞ kez okuyanın basamağıdır; adına İDRAK denir. Düşünülüp üretilen fikir
ve görüşleri aynı anda, değişik üsluplar da ifade edebilme becerisine erişenlerin halidir.
Muhatabın ,kişilik, karakter, birikim, seviye ve zekasına göre her an ifade biçimini
değiştirebilecek kadar kendi zihnine ve karşısındakinin zihnine hakim olmaktır.Aynı konuda
çok değişik bakış açıları, fikir ve yorumlar üretmek üretileni yine çok değişik biçimlerde
ifade etmek, her türlü okucunun okuma zevkine ve ihtiyacına cevap verebilmektir.
İDRAK etme konumuna gelmiş bir kişi,fikir ve görüşlerini ifade etmek üzere metodlardan
birisini istediği an seçer ve karşıdaki muhatabın hizmetine sunar (makale,şiir,fıkra hatta
karikatür) Elbette seçimde ve seçilen metotta, gizemli bir incelik vardır. Gizemli incelik
kişiye özgü bir espiridir.


6. basamak ALTI kez okuyanların basamağıdır, adına SEZGİ denir. ZAMAN İÇİNDE GİDİP
GELME BECERİSİNE ERİŞMİŞ OLANLARIN BASAMAĞIDIR. Yarınları daha uzak yarınları bu güne
taşırlar. Olmuşların ışığında , olabileceklerin habercisidirler. Öyle okurlar,öyle anlarlar
öyle kavrarlar ki ZAMANA VE ZAMANIN AKIŞINA YÖN VERİRLER. Doğruyu , doğru bir şekilde doğru bir zamanda yaparlar ve yaptırırlar; hiç değilse vesile olurlar. İnsanlar ve insanlık onlara
muhtaçtır. Hepsinden önemlisi zaman ve mekan onlara muhtaçtır. Daha dünyaya bile gelmemiş
insanların gıdası onların elinde şekillenir. Şekillenme kah fiziksel, kah bilimsel, kah
psikolojik, kah ruhsaldır. Hedef belirler hedef gösterirler; erişilen hedefler gelmeden yeni
hedefler belirlerler. Zeka pratik zeka, onların elinde kendi varlıklarının farkına varır;
asrın ve asrın insanlığının her türlü ihtiyacına cevap verirler.
ONLARSIZ BİR HAYAT ŞANSIZLIKTIR NASİPLİKSİZLİKTİR.
Altı basamaklı okuma piramidinin tabanından başlayan tırmanma mücadelesi, tavanındaki
sezgi gücüyle kemale erer. Hiç kimse bu yolda mücadele vermedikçe, yolların ehli olamaz
ve her basamağın sırrına vakıf olamaz. Sırlara vakıf olundukça , olay mücadele olmaktan
çıkar; ZEVK VE SEVGİYE (cennete) döner. Okuma zevkinin tadına varmış bir insanı diğer
insanların anlaması çok zordur. Bu kadar önemine işaret ettiğimiz OKU manın birde günlük
hayattaki pratikteki yerini görelim. Denek ve deney kendimiz olalım, kendi deneyimizde
kendimizi gözlemleyelim. Düşünürseniz bunun adına SINAV denir kendi kendini sınama denir.
İster yazılı sınavlarda ÖSS gibi ister günlük hayatta başımıza gelen olaylarda farkında
olmadan hep sınav yaşarız yaşamın amacı her an sınavdır her eylem her olayda amaç " kendini
anlamak , kavramak, ifade etmek; hatta ötesine geçilebilirse, idrak etmektir "
Her anı bir sınav bilmek sınavda olduğunun bilincinde olarak okumak bir hayat tarzıdır
yaşanır yaşandıkça, idrak edilir ve sezilir. Bu kabul üzere yaşamak ideal olandır. Zaman o
kişiye büyük bir birikim ve güç kazandırır. OKUDUĞU METNİ DEĞİL, METNİ YAZANI KARŞISINDA GÖRÜR; ZİHNİNE NUFUZ EDER. Önemine vakıf olduğumuz
Yazan : Prf. Hans Aiberg