Astım

[solfej]

ASTIM

Astım bronşların yani hava kanallarının daralması ve nefes alışverişini zorlaştırması ile ortaya çıkan bir solunum hastalığıdır. Astım hastası olan kişilerin bronşları sağlıksızdır. Bu da astım atağının başlayabilmesi için ev ortamında bulunan toz veya ev mitelerinin bile hava yollarını tıkayarak nefes darlığına ve sonrasında astım atağına neden olabileceği anlamına gelir. Bu sırada hava yolları kızarır ve gereğinden fazla salgı yani mukus üretmeye başlar. Tüm bunlar astım hastalığının karakteristik özellikliği nefes darlığı, öksürme ve kızarmaya yol açar. Astım nöbetinin boyutu, göğsün sıkışması, göğüsteki hırıltılı solunum sesi, mukus oluşumunun fazlalığı ve kişinin rahatsızlık boyutu ile ölçülebilir.

Astım nöbeti aniden ve sebepsiz olarak da başlayabilir. Ancak birçok astım hastası, kaşınan burunları, kaşınan derileri, ışığa olan duyarlılıkları veya başlayan öksürük nöbetleri ile astımın geldiğini anlayabilirler. Bu belirtileri öğrenmek, kişiyi astım krizlerine karşı daha hazırlıklı olmaya karşı eğitir. Astım her yaşta, her cinsiyette yani herkesi etkileyebilir. Ancak bilinen bir gerçeğe göre, gelişen ülkelerde bu hastalık daha sık görülmektedir. Daha doğrusu batı ülkelerinde astım hastalığı kronik bir hal almıştır. Bunun sebepleri ise, hava kirliliği, işlenmiş gıdaların tüketiminin artması ve merkezi ısıtma sistemi kullanılan evlerin sayısındaki artış olarak gösterilebilir. Astım genelde çocukluk dönemlerinde gelişme gösterse de 60-70'li yaşlarda bile ortaya çıkabilmektedir.

Astım kronik bir hastalıktır. Bu da ömür boyu süreceği anlamına gelir. Bazı durumlarda akut ataklarla ortaya çıksa bile, çoğu hasta hayatlarının büyük bir bölümünü hiçbir rahatsızlık duymadan geçirirler. Astımın bilenen birkaç çeşidi vardır. Bunlardan birincisi anfaksiyon nedenli, ikincisi ise alerjik kökenli astımdır. Bu nedenle kişinin astım atağı geçirdiği anda nedeninin tespiti zordur. Geçmişe dair hastalık hikayesinin bilinmesi gerekir. Polene maruz kaldıklarında ya da üşüttüklerinde astım hastaları yeni ataklar geçirebilirler. Bazıları ise, egzersiz yaparken veya koşarken astım krizi yaşayabilirler. Astım hastası kişilerin hava yolları, normal insanlara göre daha hassas olduğu için, her an ve her şeyden krize girebilirler.

Astım genelde 2 şekilde gelişir:

Senzitisasyon: Hava yolları genelde aşırı miktarda etkilenmiş olur. Bu da bir allerjik hastalık sebepli olabilir. Hatta hava yollarının çeperleri, bir hastalık virüsü veya hava kirliliği nedeniyle bile senzitisasyona uğramış olabilir.

Krizin tetiklenmesi: Astım atağının tamamen başlaması için bir tür tetikleyici etken gerekir. Astım birçok yolla başlayabilir. Doktorlar yıllar boyu yaptıkları araştırmalar sonucunda, astımın, soğuk algınlığı, alerjik rahatsızlıklar, hava kirliliği ve hatta ev ortamında yaşayan mitelerin bile astımı tetiklediğini ortaya çıkarmışlardır.

Astım, alerjiye eğilimli ailelerde daha çabuk gelişir. Bunun tıbbi terimi ise atopiktir. Eğer ailenizde allerjiye yatkınlık varsa, sizde de astım başlayabilir. Astımın hangi genlerle ve nasıl başladığı ise hala bilim adamları tarafından araştırılmaktadır.

Genler ne kadar da astım başlangıcında yüksek rol oynasa da çevresel faktörler de esas tetikleyici etkenlerdir. Örnek olarak hamilelik zamanında alerjenlere maruz kalmak bebeğin astıma yakalanmasına neden olabilir. Aynı şekilde, küçük yaşlarda soğuk algınlıkları, evde evcil hayvan beslemek, polenlerin arttığı mevsimlerde doğmuş olmak, sigara dumanına direkt maruz kalmak da astım gelişimini tetikleyecektir.

Astımla başa çıkabilmek için:

Astım krizlerinde soğukkanlı olmak ve tetikleyici etkenlerden uzaklaşmak gerekir

Rahatlatıcı nefes yardımcılarını iyi kullanmak bir çözüm olabilir.

Yatarak nefes almak zor olacağından otururur pozisyonda yani sırtın tamamen desteklendiği yatış pozisyonuyla uyumak tercih edilebilir.

10 dakika süren krizlerin sonunda normal hayata dönülebilinir. Ancak kriz 15 dakika veya daha fazla sürüyorsa tıbbi yardım almak gerekecektir.

Eğer hastaneye gitmek gerekiyorsa,

Kullanılan tüm ilaçlar hastaneye götürülmelidir.

Doktora tüm olanlar atlamadan anlatılmalıdır. Doktor tarafından nabız, tansiyon ve kanda bulunan oksijen ve karbondioksit oranları ölçülmelidir.

Göğüs bölgesinin röntgeni çektirilebilir.

Ciddi durumlarda oksijen tedavisi gerekebilir.

Astım krizi geçiren birine ilk yardım yaparken:

Panik olmamak ve her zaman hazırlıklı davranmak önemlidir.

Hava yollarını engellememek için giysiler gevşetilmeli, hastayı yormadan havadar bir yere taşınması sağlanmalıdır.

Hasta yere yatırılmamalı ve hareket ettirilmemelidir

15 dakikadan uzun süren krizlerde mutlaka ambulans çağırılmalıdır.

Astım tedavisinde kullanılan ilaçlar genelde hava yollarını açıcı ve mukus oluşumunu önleyici özelliklere sahiptirler. İlaçlar verilen dozlara göre alındıklarında mutlaka daha da rahatlatıcı olacaklardır. Çoğu ilaçlar steroidlerde kullanılan kortikosteroidlerden oluşurlar. Bunlar da sporcuların ve vücut geliştirme sporu ile ilgilenenlerin kullandığı ilaçlara benzer.

Bu ilaçların yan etkileri de vardır.

Bazı kişilerde steroid kullanımının yan etkileri görülebilir. Uzun vade de yüksek dozda steroid kullanımının önemli yan etkileri görülebilir. Bu nedenle astım hastalığının kontrol altına alınabilmesi için düşük dozda steroid kullanılarak tedaviye başlanmalıdır.

En önemli yan etkisi kısık ses ve ağız boğaz enfeksiyonlarıdır. Çünkü ağız ve boğaz yolunda bulunan normal florayı steroid etkiler. İnhaler yolla kullanılan steroidin ağız ve dişlere verdiği zararları azaltmak için steroidi kullanmadan önce ve sonra dişlerin fırçalanması ya da en azından ağızın çalkalanması önerilir.

Nefes açıcı ilaçlar, rahatlamayı ve hava yolunun açılmasını sağlayacaktır. Bu ilaçlar astım ataklarında kişileri rahatlatmak için verilir ve genellikle fiziksel bir aktivite öncesinde ya da kişi kendini kötü hissetmeye başladığında düşük dozlarda kullanılması önerilebilir.

Bazı nefes açıcılar kısa süreli etki gösterirken, bazılarının ise diğerlerine göre daha uzun etkileri vardır. Uzun süreli nefes açıcıları özellikle gece uyumadan önce almak gece uykusunun bölünmemesi açısından önemlidir. Tüm bu ilaçlar hekim kontrolünde alınmalı dozları iyi ayarlanmalıdır.

Nefes açıcılar ve steroidler astım tedavisinde beraber kullanılabilir. Bunlar genellikle çarpıntı, ellerde titreme bulanık görme ve kabızlık gibi yan etkiler yapabilir.

[umit]

sayın solfej benim söyle bir sorum olucak yadımcı olursanız cok sevinirim.benim 6.5 yasında oğlum var son 2-3 senedir özellikle kış aylarında daha belirgin olan öksürükle ilgili sorunumuz var.nöbet veya kriz geçirme olayı yok astım hastalarının gösterdiği belirtilerin hiçbiri yok sadece kuru öksürük var.bununla ilgili olarak alerji konusunda uzman bir doçent doktora gittik.basta kan testi yapıldı ve cocukda alerji hastalığı olduğunu söyledi(raporlar elimde).alerji testi uyguladı sonuç temiz cıktı.doktor bize toza karsı alerjisi olduğunu söyledi.ınflakort ve ventolin diye iki sprey verdi birde clarıtıne diye bi şurup verdi.ınflakortu sabah aksam kullanacak ventolınıde öksürüğü artarsa.6 aylık bir tedavi süreci uygulayacağını söyledi.doktor yunlu şeyleri yasakladı.evde gerekli değişiklilleri yaptıkdan sonra gözle görülür düzelmeler oldu
daha fazla uzatmadan benim kafamın takıldığı nokta su.komsumuzun cocuğu uzun zamandır astım ve bizim mevzudan haberi oldu.bize söylediği sakın spreyleri kullanmayın cocukda bu ilaçlar alışkanlık yapıyor migren yapıyor ve rahatsızlığı astıma ceviriyor bunu eczacı bi arkadasımızda söyledi ve kafamız cok karıstı.oğlumuzun alerjisi daha baslangıç aşamasında doktor böyle dedi.lütfen bu konuda baska bir alerji uzmanına gösterelimmi veya bir öneriniz varmı bize.şimdiden yardımlarınız için teşekkürler

[solfej]

öncelikle selamlar... ben bu soruya bildiğim kadar yardımcı olmaya çalışacağım... sprey kullanmak alışkanlık haline gelebilir... ama doktorun söylediği düzeltmeleri yapmışsınız... bunların dışında, çocuğun çarşafları ve yastık kılıfı sürekli değiştirilmeli... odasındaki halılar kaldırılmalı... ve odası nemli tutulmadılır... örneğin bir bardak suyu kaloriferin üzerşne koyarak odanın nemli kalmasını sağlayabilirsiniz... çocuğunuzda atak olmayışı sevindirici... ancak ilaçlar konusunda yardımcı olamayacağım çünkü benim eğitimim ilaçları kapsamıyor...

öksürük geldiğinde, balgam çıkarmasını sağlamak için çeşitli egzersiler vardır... ancak bunu yazarak anlatamam... ama araştırma yapıp, size yardımcı olmaya çalışacağım...
saygılarımla

[umit]

Sayın Solfej verdiğiniz bilgiler için cok teşekkür ederim.teşekkürüm biraz geç oldu kusura bakmayın.forum içinde bazı konulara kitlendim kaldım :D
benim size esas sormak istediğim,doktorun bize vermiş olduğu bu 6 aylık tedaviyi sizce uygulayalımmı.çünki bu ilaçların alışganlık yaptığını bilmek beni huzursuzlandırıyor.bu konudaki görüşlerinizi bildirirseniz cok memnun olurum.saygılarımla

[solfej]

selamlar... bence uygulayın... doktor söylemişse mutlaka gereklidir... 6 ay sonunda tekrar kontroller yapılacak zaten

[umit]

sayın solfej verdiğiniz bilgiler için cok teşekkür ederim.tedaviyi uyguluycaz sagılarımla

[sulin]

yıllardır ventolin inhaler kullanıyorum ve ilacın bende yan etkisi olmayabaşladı. bacaklarım kesiliyor sanki. daha önce böyle olmadığı için herkes kuruntu yaptigimi soledi. ama yaziniz yardimci oldu tşk. kuruntu olmayabilirmiş.

[solfej]

sulin arkadaşım..


yardımcı olabildiysem eğer ne mutlu bana..