Ünlü Fizikçilerin Hayatları

[ozkankirim]

*THALES*

Thales'in Büstü Geografica Galerisi

Miletos kentinde İÖ 625 yılında doğan Thales fiziğin ve felsefenin kurucusu kabul edilir. Suyun maddenin ilk öğesi ( arkhe ) olduğunu öne sürmüş ve 28 Mayıs İÖ 585'deki güneş tutulmasını önceden hesaplamıştır. 28 Mayıs İÖ 585 tarihi fiziğin kurulduğu tarih kabul edilir. 78 yaşında 58. Olimpiyat oyunları sırasında Miletos'ta ölmüştür.

Thales antik dönemin 7 büyük bilgesinden biri kabul edilir. Aynı Ege bölgesindeki İon şehirlerinin federasyon çatısı altında toplamaya çalışan bir devlet adamıydı. Diğer İon bilgeleri gibi yazılı metin bırakmamıştır. Mısır piramitlerinin yüksekliğini gölge uzunluklarını kullanarak bulması geometride Thales teoremi olarak bilinir. Bunun dışında geometri de çap, çemberi iki parçaya böler; bir ikiz kenar üçgenin taban açıları birbirine eşittir; iki doğrunun kesişme noktalarındaki ters açılar birbirine eşittir; köşesi çember üzerinde olan ve çapı gören açı, dik açıdır; tabanı ve buna komşu iki açısı verilen üçgen çizilebilir; teoremleri de Thales'e aittir.

Thales'in önemi ilk kez evreni maddi temelli olarak açıklamaya çalışmasıdır. Suyu ilk öğe saymasıyla birlikte olguları basitleştirerek maddeyi başka bir maddeyle açıklaması ve olayların nedenini mitolojik açıklamalarda ve Tanrılarda değil doğanın kendisinde araması Thales'i fiziğin kurucusu yapar.

Miletos kentinin kalıntıları

Thales'in açtığı bu yolda daha Anaksimandros ve Anaksimenes takip etmişlerdir. Daha sonra onların da takipçileri olan Herakleitos, Anaksagoras, Diogenes, Arkhelaos, Demokritos ve Hippon gibi filozoflar İonya okulu olarak anılmışlardır. Bu filozofların ortak noktaları evrenin kökeni maddi temeller göre açıklamaya çalışmalarıdır. Demokritos evrenin oluşumunu ve değişimini açıklamak için atom fikrini açıklayarak bu düşünceyi geliştirmiştir.

Perikles'in krallığı döneminde Anaksagoras Atina'ya giderek bu düşünceleri yaymaya çalıştı. Fakat tutucu olan Atina halkından tepki görünce Atina'ya geri döndü. Atina'da onun öğrencisi olan Sokrates baskılar yüzünden zehir içerek ölüme mahkum edildi. Sokrates'in takipçileri olan Platon ve Aristoteles Pers savaşlarının ve Sisam adasındaki Pisagor'cuların etkisiyle İdealizm olarak adlandırılan felsefe akımını kurdular. Bu doğa felsefesinden kopuştu. Bu dönemde doğa felsefesi Akdeniz içndeki Miletos kolonilerinde devam etti.

Büyük İskender'in Pers istilasını sona erdirmesinden sonra doğa felsefesinin en önemli merkezi Mısır'daki İskenderiye şehri oldu. İskender'in ölümünden sonra Mısır'ın egemenliğini elinde tutan Ptolemaios hanedanının yaptırdığı İskenderiye kütüphanesi bir müze ve bir kütüphaneden oluşan büyük bir araştırma kurumuydu. Kütüphanenin kataloğu 120 ciltten oluşuyordu. Bu dönem içinde yetişen fizikçilerden Heron ilk buhar makinesini yapmasıyla, Eratosthenes de ilk defa dünya'nın çevresini ölçmesiyle ( bugünkü değerden % 0,1 hatayla bulmuştur ) ünlüdür.

İskenderiye kütüphanesinin İÖ 47'de Romalılar İS 391'de de Hıristiyanlarca yakılmasından sonra Thales'in başlatmış olduğu bu dönem sona ermiş ve karanlık çağlar diye adlandırılacak idealist felsefeye bağlı bir döneme girilmiştir.

[ozkankirim]

EBU BEKİR EL RAZİ
Asıl adı Muhammed bin Zekeriya olan Ebu Bekir el Razi Rey kentinde İS 864 yılında doğmuş ve yine aynı kentte İS 925 yılında ölmüştür. Fizik, felsefe, tıp, kimya alanlarında eserler vermiştir.

Türk kökenli olan Ebu Bekir el Razi doğduğu şehir olan Rey'de felsefe, matematik, doğa bilimleri ve astronomi eğitimi yaptıktan sonra Bağdat ve başka İslam şehirlerinde öğrenimini tamamladı. Daha sonradan da Tıp öğrenimi gördü. Rey ve Bağdat hastanelerinde başhekim olarak çalışan Razi'nin eserlerinin hemen hemen hepsi Latinceye çevrilmiştir. Tıp alanında yazdığı el-Havi adlı ansiklopedi 17. yüzyıla kadar en önemli başvuru kaynağı olmuştur.

Ebu Bekir el Razi'nin önemi İslam dünyası içinde ilk defa doğa felsefesini savunan kişi olmasıdır. İS 750 yılından sonra Türk ve Pers kültürlerinin katılmasıyla kozmopolit bir hal alan İslam her alanda ilerleme kaydetmeye başlanmıştır. Bu dönemde birçok İslam şehrinde büyük kütüphaneler kurulmuştur. Bunlar aynı zamanda araştırma merkezleriydi. Antik çağa ait birçok kitabın çevirileri yapılmıştır. Antik çağda Thales'le başlayıp gelişen doğa felsefesinin İskenderiye kütüphanesinin yakılmasıyla kesintiye uğramasından sonra İslam uygarlığı içinde tekrar doğuşu Ebu Bekir el Razi ile olmuştur. Bunun yanı sıra Aristoteles ve idealizm felsefesinin takipçisi Farabi'yi ve idealizm ve doğa felsefesini birleştirmeye çalışan İbni Sina'yı önemli isimler arasında sayabiliriz. Ebu Bekir el Razi İslam içindeki önemli akımlarla çatışmaya girmiş ve İslam uygarlığı içinde Thales benzeri bir gelenek kuramamıştır. Daha sonraları Moğol istilası ve Haçlı seferlerinin sonucu olarak bu gelişme durmuştur. Bilhassa Moğol istilası bu elde edilen gelişmelere büyük darbe vurmuştur. Sadece Sivas kütüphanesinin yakılmasında 250.000 kitap yok olmuştur.

Bu dönemde İslam uygarlığının en önemli başarısı Budistlerden aldıkları rakamlarla antik dönem eserlerden elde ettikleri geometriyi sentezleyerek analitik geometri ve cebiri geliştirmeleridir. İspanya'daki Endülüs uygarlığı aracılığıyla bilhassa İbni Rüşd ve diğer bilim adamlarının eserlerinin Latinceye çevrilmesi Bertrand Russell'ın deyimiyle Avrupa uygarlığının doğuşu olmuştur.

[ozkankirim]

ALBERT EINSTEIN

1879 yılında doğan Albert Einstein Almanya'daki okulların sıkı disiplininden ve Alman sisteminin militarist olmasından mutsuz olarak 16 yaşında İsviçre'ye gitti. Eğitimini orada tamamlayan Einstein İsviçre patent bürosunda işe başladı. 1905'den itibaren modern fiziğin gidişatını değiştirecek 3 makale yayımladı.

Albert Einstein'ın bilinen en eski fotoğrafı

Fotoelektrik olay hakkında olan ilk makale ışığın parçacık ve dalga özelliği gösteren ikili bir karakteri olduğu hakkındaydı. İkinci makalenin konusu ise Brown hareketi olarak bilinen akışkanlardaki taneciklerin hareketi üzerineydi. Bu makale kuşku duyanları ikna ederek kuram ve deney arasında sağlam bağ kurulmasını sağladı. Üçüncü makale ise özel görelilik kuramı hakkındaydı.

Albert Einstein'ın Avrupa yılları

Fizik dünyasının çoğu Einstein'ı kuşkuyla karşılamasına rağmen Einstein'ın en beklenmedik sonuçları bile kısa sürede doğrulandı. Einstein 1913'de Berlin'de çalışmaya başladı. Bu dönemde kütle çekimi kuramını iki yüzyıl önce Newton'un bıraktığı noktadan alarak 1916'da genel görelilik kuramı olarak ortaya koydu. Genel göreliliğin ortaya koyduğu uzay-zaman bükülmesi gibi bütün sonuçlar daha sonraki yıllarda yapılan deneylerle doğrulandı. Daha sonra kuram evrenin genişlemesinin bulunmasıyla da uyum sağladı.

Albert Einstein A.B.D'de Kızılderili bölgesini ziyarette

Einstein'ın 1917'de ortaya attığı ışınımın uyarılmayla yayımlanması fikri kırk yıl sonra lazerin bulunmasıyla sonuçlandı. 1920'lerde gelişen kuantum mekaniğinden rahatsız olan Einstein klasik belirlenimci görüş yerine olasılıkçı görüşü kabul etmedi. Kuantum mekaniğine karşı "Tanrı zar atmaz" diyen Einstein ilk defa yanılmış oldu.

Medyanın peşinde olduğu Albert Einstein

Bütün dünya çapında büyük bir üne kavuşan Einstein Nazi iktidarıyla birlikte 1933'te Almanya'yı terk etti. Hayatının gerisini A.B.D'de geçirdi. Einstein hayatının son yıllarını kütle çekimi ile elektro-magnetik kuramı birleştirecek olan kuramı aramakla geçirdi, ama bunda başarısız oldu. Halen bu problem çözüm beklemektedir. Einstein 1955'te Princeton'da hayata gözlerini yumdu. Time dergisinin yaptığı ankette 20. yüzyılın en büyük kişisi seçildi.

[ozkankirim]

ISAAC NEWTON

25 Aralık 1642 tarihinde Woolsthorpe kentinde dünyaya gelen Isaac Newton fiziğin en önemli isimleri arasında yer alır. İlk aynalı teleskopu geliştirmiş, renk ve ışığın niteliğine açıklık getirmiş, evrensel kütle çekimi yasasını ortaya atarak fizikte devrim gerçekleştirmiştir.

Isaac Newton

Newton doğumundan 3 ay önce babasını kaybetmiştir. Bir çiftçi ailesinin çocuğu olan Newton 12 yaşında Grantham'daki King's School'a başlamıştır. 1661'de buradan mezun olan Newton aynı yıl Trinity College'a girdi. 1665'de buradan mezun olan Newton lisans üstü çalışmalarına başlayacağı sırada veba salgını baş gösterdi ve üniversite kapatıldı. Bunun üzerine Newton 2 yıl annesinin çiftliğinde kaldı. Burada çalışmalarına devam etti. 1667'de Trinity College'a öğretim görevlisi olarak geri döndüğünde sonsuz küçükler hesabının ( difransiyel ve integral ) temelini atmıştır. Daha sonra da ışığın yapısını açıklamış ve evrensel kütle çekimi kanunu ortaya atmıştır. Ancak çekingen olan Newton fizikte devrim yaratacak bu fikirlerini çok uzun yıllar sonra yayınlamıştır. Örneğin sonsuz küçükler hesabını 38 yıl sonra yayınlamıştır. Lisans üstü çalışmalarını tamamlayan Newton 27 yaşındayken Cambrige Üniversitesinde matematik profesör olarak getirilmiştir. 1671'de aynalı teleskopu geliştirerek Royal Society'e seçildi. Ama burada özellikle Robert Hooke tarafından şiddetle eleştirilmesi Newton'u iyice içine kapanık hale getirdi. Bilim dünyasıyla ilişkisini kesen Newton 1678'de ruhsal bunalıma girdi. Yakın dostu ünlü astronom Edmond Halley'in çabalarıyla 6 yıl sonra bilimsel çalışmalarına geri döndü. Ve 2 yıl içinde efsanevi yapıtı Principia'yı yayınladı. Bu eser büyük ses getirdi.Kitabın yayınlandığı yıl kral II. James tarafından Katolik'liği yayma çalışmalarına direniş gösteren Newton, kral düşürüldükten sonra 1689'da üniversite parlamentosuna girdi. 1693'de yeninden bunalıma giren Newton'un yakın dostları John Locke ve Pepys ile arası bozuldu. 2 yıl sonra düzeldiyse de bilimsel çalışmalarda eski verimliliğini gösteremedi. 1699'da darphane müdürlüğüne getirilerek Londra'ya yerleşti. 1701'de profesörlükten ayrıldı. 1703'de Royal Society'nin başkanı oldu.1704'de sonsuz küçükler hesabını da içeren Optik adlı kitabını yayınlayınca Leibniz arasında tartışma başladı.Leibniz sonsuz küçükler hesabını Newton'dan 20 yıl önce yayınlamıştı. Newton'un hayatının son 25 yılı bu tartışmalarla geçti ve 20 Mart 1727'de Londra'da öldü.

Newton bilimsel çalışmalarının yanı sıra ilahiyata da ilgi duydu. Aslen Yahudi olan Newton İncil'deki kutsal üçlemeye karşı çıkan kronolojik bir eserde yazmıştır.Newton'un önemi antik çağda başlayan ve daha sonra İslam uygarlığı aracılıyla Avrupa'ya geçen ve Kopernik, Kepler, Galileo tarafından savunulan fikirleri tutarlı olarak birleştirebilmesidir. Sonsuz küçükler hesabını bularak analitik geometriyi geliştiren İslam uygarlığından bu yana matematikteki en önemli gelişmeye imza atması da onu yücelten en önemli faktördür.

[Türesin]

Sayın Özkankırım !

Fizikçilerle ilgili derlemelerini zevkle okudum.Teşekkür ederim.

Sagılarımla.

[ozkankirim]

JAMES MAXWELL

13 Haziran 1831 tarihinde İskoçya'nın Edinburg kentinde dünyaya gelen James Maxell elektro-magnetizma kuramını geliştirmiştir. Modern fiziği etkileyen fizikçiler arasında en büyüğü kabul edilen Maxwell bilime yaptığı katkılarla Newton ve Einstein'la aynı düzeyde tutulur.

James Maxwell

Maxwell Edinburg'un tanınmış ailelerinin birinin çocuğuydu. 1841-1847 arasında Edinburg akademesi'nde okudu. İlk bilimsel makalesini 14 yaşındayken yayımladı. 1847'de Edinburg Üniversitesine giren Maxwell, 1850'de Cambridge Üniversitesine geçti. Ve buradaki Trinity College'dan 1854'de mezun oldu. 1855'de Trinity College'da öğretim görevlisi olan Maxwell babası hastalanınca İskoçya'ya döndü. Ertesi yıl Marischal College'da doğa felsefesi profesörü oldu. College'ların birleştirilmesinden dolayı işsiz kaldı. İş bulamayınca İskoçya'dan ayrıldı. 5 yıl King's College'da görev yaptı. Bu dönemde elektro-magnetik kuram üzerine çalıştı. 1865'de görevinden ayrıldı. İskoçya'ya çekilen Maxwell buradaki çalışmalarını 1873'de yayınlayarak bütün elektro-magnetik olayları 4 yalın denklemle açıklayarak büyük bir başarı kazandı. Böylece elektro-magnetik olaylar sağlam bir temele oturtulmuş oldu. Fiziğin başka alanlarında da çalışmalar ortaya koyan Maxwell 5 Kasım 1879 tarihinde Cambridge kentinde bir hastalık sonucunda ölmüştür. Hayatı boyunca hiçbir unvan ve ödül almamıştır.

Maxwell'in önemi mekanik olayları açıklayabilecek birleştirici kuram ortaya koyan Newton'dan sonra elektro-magnetik olayları açılayabilen birleştirici kuramı ortaya atmış bir kişi olmasıdır.

[ozkankirim]

ABDUS SALAM

29 Ocak 1926 tarihinde Hindistan'ın Jhang Maghiana kentinde doğan Abdus Salam Lahor'daki devlet yüksek okulunda öğrenim gördü. 1952'de Cambridge Üniversitesinde matematik ve fizik doktorasını tamamlayan Abdus Salam Lahor'a döndü ve orada matematik profesörü olarak göreve başladı.

Abdus Salam

1954'de İngiltere'ye giden Abdus Salam Cambridge'de matematik dersleri vermeye başladı.1957'de kuramsal fizik profesörlüğüne getirilen Abdus Salam 1964'den itibaren İtalya'da Trieste'deki uluslararası kuramsal fizik merkezinin yöneticisidir.

Abdus Salam'ın önemi elektro-magnetik etkileşimle elemanter parçacıkların zayıf etkileşimini kapsayan kuram geliştirmesindedir.Bu çalışmalarından ötürü 1979 yılında Steven Weinberg ve Sheldon Lee Glashow ile birlikte Nobel ödülü almıştır.Nobel ödülü alan ilk Pakistan'lı bilim adamıdır.

sayın ozkankırım lenz hakkında bilgi verebilir misiniz?
saygılar,

[schumacher]

arkadaşlar ben ünlü fizikçilerin hayatları konulu yıllık ödev aldım.Öğretmenimiz hayatlarını video halinde de getirmemizi isedi.Acaba bulabilir misiniz.

[schumacher]

cevap veren çıkmayacak sanırım