Zapsu'nun "down the drain"i

[Peysafi]

Cüneyt Zapsu'nun geçen gün yaptığı "down the drain" savunmasını bilmeyeniniz yoktur herhalde:

http://www.ntvmsnbc.com/news/413011.asp


Şimdi Cüneyt Zapsu'nun o meşhur konuşmasının İnglizcesine bir bakalım:

This man is an honest man. And he has his own beliefs and he is true to his beliefs. Please try to... I'd say 'exploit' is a bad word, but kullanmak or use... (Zapsu burada Türkçe kullanmak sözcüğünü telaffuz ediyor ve İngilizce nasıl denir anlamında dinleyicilere bakıyor ve bir Türk dinleyicinin hatırlatması üzerine sözlerine devam ediyor) take advantage of this man. Because this person has so much credibility, because of his own beliefs in the Muslim world and he believes in the Western style democracy. I think instead of pushing him down, putting him to the drain, use... Here and in Europe you should take advantage of that. This is my offer."


Deveye sormuşlar; "neren eğri" diye o da "nerem doğru ki" demiş. Cüneyt Zapsu sözümona bu yukarıdaki konuşmasına açıklık getirmiş ve bir kısım çevrelerin bel altı vuruşları olarak değerlendirmiş, bu konunun bu şekilde gündemde tutulmasını da pek yadırgamış.

Amma velakin,

bu yukarıdaki Zapsu konuşması kendisini bir çok yönden yalanlamaktadır.

Herşeyden önce şu cümle tam bir felaket : I'd say 'exploit' is a bad word, but kullanmak or use...

Yani diyor ki; "şimdi onu "sömürün" demeyeceğim o kadarı da fazla olur canım "kullanın onu" diyeyim de artık siz gerisini anlarsınız, eşek değilsiniz ya...." demek istemiş Zapsu.

Zapsu hızını alamamış (belki 'use' derken tam anlamaz bu davullar" diye düşünmüş olacak ki) hemen peşinden "take advantage of this man" diyerek iyice üstüne basa basa, yedire yedire, sözlerine daha yüklenerek "bu adamın saflığından, iyiniyetinden, faydalanın artık daha ne diyeyim ben size, siz de amma laf almaz adamlarmışsınız, şimdi konuşturtmayın beni, zaten canım sıkkın " tarzında bir anlam ile olayı iyice Amerikalılara belletmiş, kafalarına kazımış.

Peki "bu adam" dediği kim? T.C Başbakanı olurlar kendileri.
Peki Zapsu'yu gönderip bu sözleri söyleten kim. O da T.C Başbakan'ının bizzat kendisi.

Şimdi bu konuşmanın gazetelerde yer aldığı haliyle en masumane Türkçe çevirisini verelim:

"Bu adam dürüst bir adam. Kendi inançlarına sahip ve bu inançlarında samimi. Lütfen şunu yapmaya çalışın... "Sömürmek" kötü bir kelime, ama kullanmak... Bu adamdan yararlanın. Çünkü bu kişinin çok itibarı var, hem kendi inançları nedeniyle Müslüman dünyasında, hem de Batı tipi demokrasiye inanıyor. Bence onu devirmeye çalışmak, delikten aşağı koymak yerine onu kullanın... Burada ve Avrupa`da bundan yararlanmalısınız. Teklifim budur"


Zapsu diyor ki: "down the drain deyimi boşa gitmek, heba olmak anlamına gelir"..

İyi de nerede bu konuşmada "down the drain" ?

Göreniniz var ise söylesin lütfen..

Efendim, o meşhur cümle aynen şöyle:

"I think instead of pushing him down, putting him to the drain, use..."

Hani nerede burada "down the drain" ?

Eğer "down the drain" deyimsel ve mecazi anlamı ile kullanılmış olasaydı tek bir cümle içinde mutlaka kalıp halinde, bitişik kullanılırdı.
ya "go down the drain" olarak ya da "go" olmadan sadece "down the drain" olarak.

resources down the drain: Kaynakların boşa gitmesi
money went down the drain : Para boşa gitti...
Years of work went down the drain in the fire : Yangında yılların birikimi heba oldu



Eğer cümle içinde bu deyimsel kalıptan önce "water" gibi su veya başka akıcı bir sıvı var ise "kanaldan veya kanalizayondan akıp gitmek" anlamı ile çevrilir:

--Coriolis force affects the flow of water down the drain in sinks, bathtubs, or toilet bowls

"suyun mutfak lavabosu, gömme banyo ya da tuvaletten akıp gitmesi" olarak kulanılmış. Yani kendi somut anlamı içinde herhangi bir mecazi anlam vermeden.

İki örnek daha verelim :

--Does water go down the drain counterclockwise in the northern hemisphere and clockwise in the southern hemisphere"
--Once a week run hot water down the drain to help keep it free-flowing."


Görüleceği gibi ister mecazi anlamda "boşa gitmek, heba olmak" olarak isterse kendi somut anlamı ile " suyun akıp gitmesi" olarak kullanılsın "down the drain" ayrılmaz bir kalıp halinde bitişik olarak yazılmak zorundadır.

Peki ne idi Zapsu'nun ifadesi tekrar hatırlayalım:
:
"I think instead of pushing him down, putting him to the drain, use..."

Tekrar soralım o zaman: Hani nerede "down the drain" ?

Burada iki ayrı cümle var ki (dikkat edin virgül ile ayrılmıştır bu cümleler ve "instead of" ile ikisi de bağlantılandırılmıştır) ikisi de birbirinden vahim anlamlar içeriyor:

Birincisi: " I think instead of pushing him down...use...

(İnstead of "...nın yerine" anlamına gelir)

"I think instead of pushing him down...use..." ifadesi "Bence onu devirmek yerine kullanın" anlamına geldiği gibi

diğer" putting him to the drain...use..." ifadesi ise "onu kanala/kanalizasyona bırakmak/atmak/koymak yerine kullanın"
anlamına gelir.

Yani diyor ki: "Bence onu devrimek, (kanala/kanalizasyona/deliğe) atmak yerine kullanın."

Burada "drain" isim olarak ve bağımsız bir birim gibi kullanılmış. Türkçede kullanılan "drenaj" yani "atık su kanalı" ifadesi işte bu kelimeden geliyor. Yoksa "down the drain" olarak mecazi anlamı ile "heba olmak, boşa gitmek" anlamında değil.

Daha doğrusu Zapsu, "Başbakan'ı harcamayın" demek istemiş ama bunu "Onu kanala bırakmayın" diyerek ifade etmiştir.

Bu kadar açık bir durum var iken ve dahası bu konuşmadan tek gaf bu cümle de değil iken diğer cümlelerin de her biri birbirinden vahim anlamlar içeriyorken Zapsu neyin savunmasını yapıyor?

[umbrasword]

Doğru söylemiş.

[evrim]

Sayın umbrasword şöyle demiş:

Doğru söylemiş.

Evet o kadar doğru söylemiş ki ; abd de ikna olmuş ve Rte yi kullanmaya pardon faydalanmaya! devam etmek istiyor.

[yorum2006]

Zapsu bütün ilkelliği ile önce sömürün (istismar edin), kullanın diyor. Ancak -muhtemelen ABD vatandaşı Türk izleyicilerden birisi daha kibarmış, tüyo vermiş- yararlanın şekline çeviriyor. Bence, aşağı itmeyin veya deliğe atmayın kısmını Türkçe'ye çevirirken, üzerine sifonu çekmeyin demek gerek. En anlamlısı böyle. Zapsu'ya kızmaya gerek yok, RTE'ye yakışıyor. Yakışmasa, bu laflardan sonra adamı görevden alırdı zaten.