Carl Sagan ve kozmik takvim

[sedat sencan]

Carl Sagan 20.yüzyılın en önde gelen astronomlarından birisidir.
Yaşamı boyunca pek çok araştırmaya katılmıştır.
Gözlem ile deneylerini makaleler ve kitaplar halinde yayınlamıştır.
Bilimsel konulardaki birikimlerini halkın anlayacağı tarzda yansıtmış,belgesel dizileri de yönetmiştir.
Bitmez tükenmez çalışmalarının yanısıra çeşitli üniversitelerde öğretim üyeliği yapmıştı.
Kitaplarında anlattığı konular astronomi ile sınırlı değildir.
Okuyucu,onun yazılarında pek çok temel bilgileri bulabilir.
Bu yazıda Prof.Carl Sagan için iki konuya değineceğim.
1972 yılında uzaya gönderilen Pioneer 10 aracına bir plaka eklenmişti.
Bu plakada, dünya dışı zeki yaratıklara rastlama ihtimali için bir mesaj yer alıyordu.
Resim ve bilimsel sembolleri kapsayan bu mesajı taşıyan plakayı öneren ve düzenleyen C.Sagan’dı.
C.Sagan için bahsedeceğim ikinci konu,kozmik takvimdir.
Yazar,evrenin 15 milyar yıllık yaşam süresini tek bir takvim yılına sıkıştırmıştır.
Başka bir söyleyişle,evrende, Büyük Patlama’dan bu güne kadar olan süreç.bir yıl olarak ele alınmıştır.
Buna göre dünya tarihinin her bir milyar yılı, kozmik yılın 24 saatine eştir.
Bu yılın her saniyesi,dünyanın güneş etrafındaki 475 kez dönüşüne karşılık olur.
Takvimden bazı alıntıları kısaca özetleyelim:
1 Ocak : Büyük Patlama.
1 Mayıs : Samanyolu’nun oluşmaya başlaması.
9 Eylül : Güneş sisteminin ilk oluşumu.
14 Eylül : Dünyanın şekillenmesi.
25 Eylül : Dünyada ilk yaşam belirtisi.
15 Kasım : İlk çekirdekli hücreler.
Devam eden bu sürecin bundan sonrası, yılın son ayı olan Aralık içinde incelenmiştir.
Nihayet 31 Aralık gününe ulaşıyoruz.
22.30 : İlk insanlar.
23.46 : Ateşin kullanılması.
23.59 : Mağara resimleri.
23.59.20 : Tarımın başlangıcı.
23.59.50 : Sümer ve Mısır’da ilk hanedanlar.
23.59.55 : Perikles.
23.59.56 : İsa’nın doğuşu.
23.59.59: Avrupa’da rönesans.
Yılın bu son saniyesi ile yeni yılın ilk saniyesi :Ortaçağdan günümüze uzanan tüm olaylar.
Carl Sagan’ın bu takvimi,kendi yaşam sürelerimizin ne olduğunu açıkça göstermektedir.
Kaynak:
The Dragons of Eden: Speculations on the Evolution of Human Intelligence.

[melnur]

Sagan'ın , maddenin yaklaşık 15 milyar yıllık serüvenini bir yıllık zaman diliminde özetlemesi konuyu daha da anlaşılır kılıyor. Bazı bilim adamları bu dilimlemeyi 24 saatlik bir ölçek kullanarak yapıyorlar. Bir saatlik zaman dilimini kullananlar da var.

En belirgin özellik, biyolojik evrimin devinimin dörtte üçlük bir dilimi tamamlanırken ortaya çıkmış olması. İnsanın ortaya çıkışı ise nerdeyse dün gibi...