Amerika`dan izlenimler

[Antioksidan]

Uzun bir aradan sonra tekrar merhaba arkadaslar!

Buraya geleli tam bir ay oldu. Amerikalilarla birlikte calistim, onlarla ayni yerde yasadim. Siyaset de konustuk.

Bazi seyler bekledigimden iyi, bazi seyler de bekledigimden kotu cikti. Oncelikle yasadigim yer cok kucuk bir sehir oldugu icin burasinin gercek ABD`yi temsil etmedigini soylemek isterim. Ancak gorebildiklerimi aktarmaya calisacagim.

Ilk olarak ABD oyle aman aman bir refah devleti degil, diyebilirim. Kisi basina dusen milli gelir kagit uzerinde 30.000 - 40.000 dolar olsa da siradan vatandasin cebine giren miktar 12.000 - 20.000$ arasinda. Hemsireler bile saati 8$ dan calisiyorlarmis. Siradan bir insanin maasinin %20 - 30 u vergiye gidiyor. Burada fiyatlarin hicbirine vergiler dahil degil, maaslar bile. Ancak cekinizi aldiginiz zaman elinize gecen miktari goruyorsunuz. Alisverise ciktiginizda 99 centlik fiyati gorup 1$ uzattiginiz zaman, size kasada 5 cent daha vermenizi soyleyebiliyorlar

Cogu sey gereginden ucuz, cogu sey de pahali. Ornegin, hemen hemen herkesin altinda araba var. Cunku araba ve benzin cok ucuz. Burada resepsiyonda calisiyorum ve gunde onlarca insana her gun, bilgilerini teyit etmek icin ehliyet soruyoruz, plaka numaralarini soruyoruz (cogu kisinin plaka numarasini ogrenmek icin disari cikip bakmasi da ilginctir). Su ana kadar ehliyeti, arabasi olmayan tek bir kisi geldi. O da kilise tarafindan otelde ucretsiz konaklatilan bir evsiz.

Elektronik esyalar tahmin edebileceginiz uzere cok ucuz. Herkesin bir bilgisayari var neredeyse. Ve evet insanlar genelde fastfood ile besleniyorlar. Ancak bunun nedenlerine indiginizde onlara hak verebiliyorusnuz. Cunku en ucuz ve hizli beslenme yontemi bu. Sebze meyve almaya paramiz yetmiyor burada. Daha soframiza bir salatalik, turp, havuc girmis degil; supermarketlerde onlara muzelik esya gibi bakiyoruz, sonunda hazir gida ve hamburgerlik malzeme almak durumunda kaliyoruz. 1 sise su ile 1 sise kolanin fiyati da ayni burada. Hatta 24`luk kutu coca cola bile sadece 5$

Yani insanlar neredeyse Fast Food yemege zorlaniyorlar. Iste bu nedenle obezite ve diger saglik sorunlari yaygin.

Tahmin ettigimin aksine cogu insanin saglik sigortasi yokmus. Devlet ancak, yillik geliri 12.000$ alti insanlara ucretsiz saglik sigortasi imkani sunuyormus. Ama eger ailesinde saglik sorunlari olan biriyseniz aylik 250$ kadar bir prim odemeniz gerekebilir. Bu nedenle bu maliyeti karsilamak cogu insan icin cok kulfetli. Diger yandan da saglik hizmeti almak cok pahali. Bir arkadas kolunu kirdigi icin hastane 2.000$ lik fatura cikartmis. Neyse ki sigortasi vardi.

Televizyonlarda surekli ilac reklami gormek mumkun. Bildiginiz gibi Turkiye`de yasak bu reklamlar. Hatta bir arkadasin gordugu reklama gore adamin biri sebze yiyip spor yapiyormus. Digeri meyve yiyormus sabah sabah. Sonra ucuncu adam cikip `bunlara gerek yok, filanca ilac size yeter` diye reklam yapiyormus. Anlayacaginiz, vahsi bir kapitalizm mevcut.

Ama bu vahsi kapitalizm mevcutken tuketicinin korunmasi da on planda. Ornegin, cogu urunu 30 gun kullandiktan sonra sorugusuz sualsiz iade edebilirsiniz. Kimse `hop napiyorsun arkadas` demiyor.

Ayrica olcu birimleri de farkli. Kg, metre, litre falan kullanmiyorlar. Bunun yerine Oz, lb, mil, feet, vs. kullaniyorlar. Alisveriste bizim icin zorluk yaratiyor bu tur seyler de.

Siyasete gelirsek, kendini cumhuriyetci ve kapitalist (lakin kendisi son derece cana yakin ve iyi biridir) olarak nitelendiren patronum bile Bush`u ve Irak politikasini desteklemiyor. `artik zafer ilan edip cikma zamani` demekte kendisi. Fakat bu sirada yoldan gecen bir kamyonun, arabanin arkasinda ``her zaman her yerde askerlerimizi destekleyelim`` / ``Tanri Amerika`yi korusun` gibi yazilar gorebilmek mumkun. Ancak buradaki insanlar daha cok vatansever. Kendilerini `milliyetci` olarak nitelendirmiyorlar. Ele gune karsi butun irklarin birlestigi ortak bir medeniyeti gosteriyorlar. Cunku gercekten de insanlarin buyuk bir kismi hakiki angolo-sakson degil. Cogunun soyadi italyan, ispanyol, cin, japon, vs. kokenli. Cogu urunun ispanyolca aciklamasi var. Cogu musteri hizmetinin Ispanyolca masasi var. Kimsenin dil, kultur, irk kompleksi yok anlayacaginiz. Ama gelir seviyesi dusuk grubu genelde zenciler olusturuyor. Otobuslerde ya bizim gibi uluslararasi ogrenciler ya da siyahlar (ki burada African American deniyor kendilerine) oluyor siklikla. Bu da muhtemelen egitim durumundan kaynaklaniyor. Cunku bildigim kadariyla pek cogu dogru duzgun egitim almamis durumda.

Insan iliskileri daha once de bahsettigim gibi cok sicak. Tanimadiginiz insanlara yolda selam veriyorsunuz. Otobus soforleriyle arkadas olduk zaten Artik onlar bizi taniyor, biz de onlari. Otobuse binerken sakalasiyoruz, sohbet ediyoruz. Burada bir bilet bir gun tum otobuslerde gecerli oldugu icin sabah biletli bindigimizi bilen bir sofor, aksam bize tekrar bilet sormadan `yeniden hosgeldiniz` deyip biletsiz iceri aliyor bizi. Kisacasi o bize anlatilan "Amerikalilarin, vs. soguk insanlar oldugu" olayi dogru degil. Turkiyedeki pek cok insandan daha samimi ve sicak insanlar.

Sonuc olarak, su ana kadar gorduklerimle sunlari soyleyebilirim ki; ABD gercekten pek cok acidan guzel ve yasanasi bir yer. Ancak gelir adaleti ve saglik sektoru acisindan yol kat etmesi gerekiyor. Bu nedenle siyasal acidan dusuncelerimde biraz daha sola dogru bir kayis oldu. Kapitalizmle ancak bu kadar oldugunu gordum cunku. Tabi bu sosyalist oldugum anlamina da gelmiyor. Sanirim ozlemini kurdugum sistemi Kanada ya da Avustralya`da gorebilmek mumkun.

Ama burada insan iliskilerinin nasil olmasi gerektigini ve nasil oldugunu gozlemleyebilmek inanilmaz guzel bir sey. Bu kadarini beklemezken ustelik.

Insanlarin kultur ve irk farki olmadan kompleksizce ve birlik icinde yasadiklarini gorup de bizim hala nelerle ugrastigimizi gormek de cok aci bir durum. Umarim biz de bir gun bunlari asariz.

Son bir sey daha. Yasadigim eyalette kamusal alanda icki yasak. Evinizin bahcesinde bile icki icemiyorusunuz. Yolda sarhos yuruyemiyorsunuz. Hapse giriyorsunuz yoksa. Amerika da seriatci olmus anlasilan Turkiye`de bir parti boyle yapmaya kalksa adamlara seriatci damgasi vurulurdu. Ama burada sistem tikir tikir isliyor. Aslinda bir yandan guzel, cunku sarhos insanlar digerlerini rahatsiz edemiyor.

Boyle iste arkadaslar. Belki daha sonra devam ederim. Sorulariniz varsa cevaplayabilirim de.

Gorusmek uzere...

[Serda]

Hoşgeldiniz Sn turker,biz bu aralar RTE'yi fazla gönderdik ABD'ye onun için içki yasaktır.

[sosyologgg]

Sevgili Türker paylaşımların için çok teşekkürler.Epey yararlı oldu.Sevgiler...

[giz]

Sevgili Türker America çarpmış, geçmiş olsun

Boşuna konuşmuyorduk burada, dönünce artık ferman padişahınsa dağlar bizimdir dersen hiç şaşırmam..


(kendime payçıkarmaya bayılıyorum, senin de dediğin gibi narsizm işte)

[melnur]

Sayın turker şöyle demiş:

Sonuc olarak, su ana kadar gorduklerimle sunlari soyleyebilirim ki; ABD gercekten pek cok acidan guzel ve yasanasi bir yer. Ancak gelir adaleti ve saglik sektoru acisindan yol kat etmesi gerekiyor. Bu nedenle siyasal acidan dusuncelerimde biraz daha sola dogru bir kayis oldu. Kapitalizmle ancak bu kadar oldugunu gordum cunku. Tabi bu sosyalist oldugum anlamina da gelmiyor.

Sevgili Türker;

Demirel için "bir iki darbe daha görürse komünist olur çıkar." denilmişti. Sanırım İstanbul dönüşü bir iki toplantı, bir kaç kitapla senin için de geçerli olacak. Olmadı, bir başka kapitalist ülkeye göndeririz. Bu arada sen orda biraz daha sol'a yönelmeye bak; burada ülke AKP'ye yönelmeye devam ediyor.

Kendine iyi bak.

[ibra]

Amerika da seriatci olmus anlasilan

İnsanlar burada şeriattan! kaçarken, siz tam da merkezine gittiniz demek.
E artık dönüşte buraya adapte olmada zorlanmayacaksınız demek ki.

[Beckho]

Amerikan rüyası sizi ''gominist'' yapmış Sn Turker.Hoşgeldiniz verdiğiniz bilgiler için teşekkürler.




SAYGILAR...

[Beckho]

Sayın rojin şöyle demiş:

Hoşgeldiniz Sn turker,biz bu aralar RTE'yi fazla gönderdik ABD'ye onun için içki yasaktır.

Eee kültürel emperyalizm.Aslında ABD yi sömüren biziz.




SAYGILAR...

[Antioksidan]

Bugun Is aramaya gittim.

Cok buyuk bir eglence parkina basvurdum. Iceride bana `Once sacini kestirmen gerekiyor` demesinler mi

Yok bu adamlar iyice seriatci olmuslar

[Antioksidan]

Sayın melnur şöyle demiş:

Sevgili Türker;

Demirel için "bir iki darbe daha görürse komünist olur çıkar." denilmişti. Sanırım İstanbul dönüşü bir iki toplantı, bir kaç kitapla senin için de geçerli olacak. Olmadı, bir başka kapitalist ülkeye göndeririz. Bu arada sen orda biraz daha sol'a yönelmeye bak; burada ülke AKP'ye yönelmeye devam ediyor.

Kendine iyi bak.

Sevgili Melnur,

Yanlis anlasilmaya musait bir ifade kullandim sanirim. Ama "sola kaymak" ifadesinden kastimin sosyalizm ya da komunizm olmadigini aciklamistim

Amerika cok guzel ve yasanasi bir yer. Ancak sosyal bir devlet degil. Avustralya, Kanada, Isvec gibi sosyal pazar ekonomileri bence cok daha insani bir yasam imkani sunmakta. Tabi oralari da gormeden bir sey diyemem.