Beğenilerinizde özgür müsünüz?

[sedat sencan]

Herhangi bir sanat eserini beğenip beğenmediğinizi soruyorum.
Cevabınızı verirken daha önceden etki altında kalmış olabilir misiniz?
Diyelim ki Van Gogh’ın sizin bilmediğiniz bir tablosunun fotoğrafını çeksem.
Bu fotoğrafı size gösterip:
---‘Bu tabloyu ben yaptım.’ desem.
Beğenir misiniz?
Tabii ki yükses sesle vereceğiniz cevabı kastetmiyorum.
Çünkü hatır için ‘evet’ dersiniz.
Aklınızdan geçenleri bilmek istiyorum.
**********
İşi tersinden ele alalım.
Ben bir şeyler çizip boyasam ve bir fotoğrafını çektikten sonra size göstersem:
---‘Bu tabloyu çok meşhur bir ressam yapmış’ desem.
Beğenir misiniz?
Veya herkesin bildiği bir ressamla anlaşsam.
O ressam benim çizdiğim eften püften bir tablomu gösterip:
---‘İşte şahane bir tablo’ dese.
Beğenir misiniz?
**********
Bir sanat eseri için vereceğiniz kararda başkalarının etkisi var mı?
Bir roman okudunuz.Hoşunuza gitti.
Sonraki günlerde yapılan sohbette söz okuduğunuz bu romana geldi.
Birkaç kişi çok berbat bir kitap olduğunu söylediler.
Hemen ortaya atılıp aksini savunabilir misiniz?
**********
Herhangi bir sanat eserini beğenip beğenmeme,elbette subjektif bir karardır.
Ama kişinin sözkonusu sanat dalındaki bilgisiyle ilgilidir.
Örneğin klasik batı müziği böyledir.
En azından kulak eğitimi diyebileceğimiz bir alışkanlık gerekir.
Diğer taraftan alış-verişinizde satın alacağınız malın seçiminde tutumunuz nedir?
Başkalarının tavsiyelerini dinler misiniz?
Birisi herhangi bir malın kalitesi için olumsuz konuşunca biz de tereddüt ederiz.
Hatta bu mal hakkında olumsuz konuşanlar çoğalırsa o malı satın almayız.
Ama kendimiz denememişizdir bile.
Veya tam tersi.O mal için olumlu fikirler edinince etki altında kalırız.
Genellikle beğeniriz
**********
En önemlisi de reklamlar.
Caddelerde yürürken gördüğümüz vitrinlerdeki mallara ait övücü yazılar…
Radyo ile televizyonlarda tercihinizi etkilemeye çalışan ses ve görüntüler…
Hergün kapınızın önüne bırakılan broşürler..
Bütün bunların etkilerinden kurtulmamız mümkün müdür?
Kısacası beğenilerinizde özgür müsünüz?

[lachesis]

Çoğunluğun beğenilerinde özgür olmadığını düşünüyorum. Sizin de örnek gösterdiğiniz gibi kişi gördükleri, okudukları karşısında hiçbir beğeni duymasa çoğunluk tarafından beğenilmiş ise, ya da ardında önemli isimler varsa çoğunluğa uyup beğenisini sunuyor, kendi görüşlerini belirtemiyor. Çok sık bu örneklerle karşılaşıyoruz hayatımızda da. Sürekli etiketlerin, isimlerin ardına gizleniliyor öznel bir bakışla değerlendirilmiyor.

[linse]

oldukça özgürüm.beğenmiyorsam beğendim diye kendimi kandıramam açıkçası..