Sanat ve Para İlişkisi Üzerine...

[speranza]

19. yyda bu konu tartışmalara sebebiyet vermiş ve sanatçıları ikiye bölmüştü...
Sanatından ödün verenler ve aç kalmayı tercih edenler olmak üzere… Bu neyi ifade ediyordu; sanatından ödün vermek ya da aç kalmak?
Aslında uzun zaman geçmesine rağmen bu konu hala tartışılıyor ilgili çevrelerce.. Ve kesin bir sonuca ulaştırılmış değil..
Biz sanat ve para ilişkisini gündeme getirip, şu sorular üzerinde de fikirlerimizi paylaşmaya başlayabiliriz..
Sanat, para ile materyalize mi ediliyor?
Sanatçının, eserlerine değer biçmesi ne kadar doğrudur?
Sanat, bir gelir kaynağı olabilir mi?
Sanatın, aktif hale gelmesi için ekonomiye entegre edilmesi ne kadar doğrudur?

[esitlik]

"sanatından ödün vermek ya da aç kalmak" bence çok yerinde bir ifade olmuş. Günümüz kapitalist dünyasında diğer işlerde olduğu gibi sanatta da başarılı/tanınmış olmak istiyorsanız eserlerinizi sisteme entegre etmek zorundasınız, aksi halde adınız bile zor hatırlanır. Sanat ödüllerinin hangi fikirleri anlatan eserlere verildiğine bakarsak sisteme derin bir eleştiri sunan eserleri hemen safdışı ettiklerini görürürüz. Sanat ödülleri insanlar tarafından fazla önemsenmeyen ödüllerden olmaya başladı yavaş yavaş, çünkü insanlar bu ödüllerin sanata bakarak değil de sermaye sahipleri sınıfının çıkarlarına bakılarak verildiğini görüyorlar. Sistemi kabul etmeyip inadına sisteme eleştiri getiren sanatçılar ise ödül almak bir yana, karınlarını doyuracak parayı bile kazanamıyorlar. Böyle olunca sanat uğraşlarından vazgeçip ticaretle falan ilgileniyorlar.

Sanatın sermaye sahiplerinin boyunduruğunda olduğunu sanat galerilerinde açılan sergilerdeki eserlerden görebiliriz. bu zamana kadar gittikleri sanat galerilerinden birinde paranın hükümdarlığına ya da sisteme eleştiri getiren eserlerin sergilendiğini gören olmuş mudur acep?

sanatın para ile ilişkisine gelince; sanat özellikle 1980'li yıllardan sonra büyük oranda paraya dayalı bir uğraş alanı haline gelmiştir. Bugün yetenekli kişileri bulup sanata akademilerine alma olayı nadir gözleniyor. Güzel sanatlar lisesine girmek için belki hiçbir kursa gitmeye gerek olmayabilir ama konservatuvar'a girmek için özel kurs almak zorunda kalıyorsunuz. Ayriyetten bir de enstrüman parası vermek sorundasınız. Adam gibi kalitede olan enstrümanların ise cep yakan fiyatlarda olduğunu söyleyebiliriz. Kurs parası, enstrüman parası vb. nedenlerden dolayı sanatta biraz ilerleyebilmiş olan amatörler genelde zengin, en azından ortadirek ailelerin çocukları oluyorlar.

sanatçının eserlerine değer biçmek neden mantıksız olsun ki? Sanatçılar eserleriyle yaşamlarını devam ettirmek zorundalar. Profesyonel sanatçıların hiçbiri uğraştıkları sanat dalını hobileri olsun diye yapmıyorlar. Eserlerini satıp onlarla geçinmeyi istiyorlarsa sanatçılara saygısızlık yapıldığını düşünmüyorum eserlerine fiyat biçmekle. Aksine, belki de az değer biçilen eser sahibi, bu yolla hırs yapacak ve kendini geliştirerek daha iyi eserler ortaya koyabilecektir.

Sanatın devam etmesi ve gelişmesi için sanat bence kesinlikle gelir kaynağı olması gerekiyor. Fakat kapitalist toplumlarda gelir kaynağı olan sanat değil, sanatçının eserlerinde sunduğu siyasal düşünce oluyor. Bu çelişki atlatılırsa (para babaları yenilgiye uğrarsa ya da toplum sanat konusunda bilinçlenirse) hakeden sanat eserleri belki gerçek değerlerine satılabilir.

sanatın aktif hale gelmesi için ekonomiye entegre edilmesi gerekiyor. devlet tarafından sanata ayrı bir bütçe ayrılmadığı takdirde ya da profesyonel sanatçılar devlet ödenekleri ile desteklenmediği müddetçe sanatın gelişeceğini düşünmüyorum. Sanatın ekonomiye entegre edilmesi bu şekilde olabilir.
son olarak sanat ile para ilişkisinin önemli bir konu olduğunu belirtmek istiyorum. Saygılar.

[charon]

"sanatından ödün vermek ya da aç kalmak"cümlesi kadar basit değil ki herşey.Günümüzde de sanatından ödün vermeden çook paralar kazanan insanlar var.Grup olarak Radiohead mesela,yada 90 sonrasına bakacak olursan Nirvana vs vs..Yani bunu uzatabilirim.Olay iyi sanat yapmakta.İyi sanat yaparsan aç kalmazsın kesinlikle ve eğer aç kalıyorsanda bunun sebebi artık insanların sanattan anlamıyor olmasıdır ki buda çok çok fazla parametreye bağlıdır.İnsanların yönetmek sömürmek istiyorsanız düşünmemelerini sağlamak lazım,bunun bir yoluda sanatı yok etmektir.
Sanatcı para kazanabilir bunda problem yok.Zaten kaliteli bir sanatcıysa paranın anlamı onun için farklıdır.
Saygılar..

[esitlik]

ismini verdiğiniz grupların kazandığı paraların yarısını kazanan bir heykeltraş ya da ressam (ressam hayattayken) söyler misiniz bana sn charon? Sanatı sadece ses sanatıyla kısıtlamamak gerekiyor. ben yukarıdaki yazımda genel anlamda para kazanmanın daha zor olduğu sanat dallarından bahsetmiştim. Saygılar.

[esitlik]

sırf bu konuyla ilgili olarak oscar ödüllerini, nobel ödüllerini, istanbul'daki "sanat hiç bu kadar iyimser olmamıştı" adlı sergiyi şiddetle kınamıştım. Hala birçok sanat sergisine eleştirel bakmaya devam ederim.

[charon]

Sn.Esitlik tabiki size onların yarısını kazanabilen heykeltraş soyleyemem,bunun cok basit nedenleri var,ses sanatları insanların hayatına cok kolay giriyor olması.Gunumuzde ise mp3 olayıyla mukemmel bir patlama yaşamış olması.Ama bu geçiştir.Bu tarz kaliteli grupları dinleyen insanlar zamanla sanatın başka alanlarına ilgi duymaya başlıyacak.Birazcık sanatın ne gibi bişey olduğunu anladığı zaman bir heykeltraşın sadece taşı kesmediğini anlıyacak.
O yüzden ses sanatları onemlidir,ve bence günümüzde sanata insanların bukadar ilgisiz olmasının sebebi basit,kalitesiz müzikler dinlemesidir.

[gezer]

Biz sanat ve para ilişkisini gündeme getirip, şu sorular üzerinde de fikirlerimizi paylaşmaya başlayabiliriz..
Sanat, para ile materyalize mi ediliyor?
Sanatçının, eserlerine değer biçmesi ne kadar doğrudur?
Sanat, bir gelir kaynağı olabilir mi?
Sanatın, aktif hale gelmesi için ekonomiye entegre edilmesi ne kadar doğrudur?

Bu sorulara dogru yanitlar aramak icin, sanatin ne oldugunun incelenmesi gerekir.
Her seyden once sanattan gelir elde edilse dahi, gercekte sanat gelir kaynagi amacini gutmez.

Sanatin para ile materyalize edilmesi sistemin, sanati kendi yorungesine oturtma cabasindan kaynaklanir. Bunun nedeni de sanatin islevinin hakim gucler tarafindan iyi bilinmesidir.
Sanatin ekonomiye entegre edilmesi ise, sanatin ereginden koparilmasi anlamina gelir bence.

[esitlik]

sanatın kaynağı gelir elde etmek değilse insanların sanatla uğraşma ihtimalleri çok azalmış oluyor. Bu ülkede çoğu öğrenci iş bulma kaygısıyla meslek seçimlerini bile daha çok iş olan mesleklerden yana yapmak zorunda kalıyorlarsa, bir de sanat dallarını seçmelerinin ne kadar az ihtimal olduğunu bir düşünelim. Öğrenciler FEBleri bile bilim adamı para kazanamıyor diye seçmiyorlarken konservatuvarı mı seçecekler? Bana bu pek mantıklı gelmiyor. Konservatuvarı istemeyen öğrenci sayısı çok fazla olduğu için de sanatla yetenekli kişilerin uğraşmaları da engellenmiş oluyor. Siz toplumdaki herkesten sanatçı çıkarmaya çalışırken sadece sistemin olumsuzluklarına göğüs germekten vazgeçmeyen, buna inatla konservatuvara girmiş olan öğrenciler arasından sanatçı çıkarma yoluan gidiyorsunuz. Haliyle sanatçıların kalitesi düştüğünden türkiye'deki dünya çapında sanatçılarının sayısı da bir hayli azalmış oluyor, Türkiye sanatta gelişememiş oluyor.
Diğer yandan, sanattan geçimin sağlanması sanatın kapitalizmin eseri olması anlamına gelmeyebilir. Hele ki sanatın para getirmesi seçeneğinden başka, sanatı daha ilginç hale getirecek bir seçeneğiniz yoksa ne yapıp edip sanat gelirleri ile kapitalizmin ilişkisini kırmamız gerekiyor. Bunun için de sanat eserlerine para veren kişilerin sermaye sahipleri değil de her düşünce biçiminden insanların olması gerekebilir. Bu ise sanat eserlerinin fiyatlarının azatımasıyla olabilir. Bir resmin fiyatı azaldığında ve ortadirek aileler tarafından da alınabilecek hale geldiğinde insanların çoğu sanatla ilgilenmeye başlar. Böylece sanatın asıl işlevi olan toplumu geliştirmek amacına da ulaşılmış olu. Daha önceki bir yazımda belirtmiş olduğum gibi, insanların muhafazakarlaşmasının önüne de geçilmiş olur. Anlatabilmişimdir umarım. Güzel bir konu olduğundan tartışmaya devam etmek yararlı olabilir. Saygılar.

[mİRsAd]

Sayın speranza şöyle demiş:

19. yyda bu konu tartışmalara sebebiyet vermiş ve sanatçıları ikiye bölmüştü...
Sanatından ödün verenler ve aç kalmayı tercih edenler olmak üzere… Bu neyi ifade ediyordu; sanatından ödün vermek ya da aç kalmak?
Aslında uzun zaman geçmesine rağmen bu konu hala tartışılıyor ilgili çevrelerce.. Ve kesin bir sonuca ulaştırılmış değil..
Biz sanat ve para ilişkisini gündeme getirip, şu sorular üzerinde de fikirlerimizi paylaşmaya başlayabiliriz..
Sanat, para ile materyalize mi ediliyor?
Sanatçının, eserlerine değer biçmesi ne kadar doğrudur?
Sanat, bir gelir kaynağı olabilir mi?
Sanatın, aktif hale gelmesi için ekonomiye entegre edilmesi ne kadar doğrudur?

sanat günümüzde para ile materyalize ediliyor..bazen daha değerli yapıtlar eserler bu yüzden ikinci planda kalabiliyor..reklam ve sanatçının bakış açısı ve para kaygısı nedeniyle bu faktör daha iyi şekillendirilebilir.

sanatçının eserlerine değer biçmesi yanlıştır..bu değer manevi olması durumunda değişir ve bence bu kez yanlış değildir, enazından yanlış olmamalı..sanatçı objeyi ortaya koyar..duygu düşünce kültür felsefe, gözyaşı mutluluk ..ve ne varsa buna eklenebilecek o yapıt ile ilgili; zaten hakettiği değer ile karşılaşır eninde sonunda..

sanat bir gelir kaynığı olabilir mi?...aslında birçok örnek var söylenebilecek ama..birçok sanatçının eserlerinin maddi değerleri yaşamlarını kaybettikten sonra ortaya çıkmıştır..yani bunu görememişlerdir..bu; yapıtın zaman karşısındaki direncini değil, geçmişe, kültüre ve gelenek göreneklerin farklılıklarına dayalı olarak, günümüz ve geleceğe iyi bir örnek ve resim teşkil etmesi açısından bırakıldığını göstermektedir.tüm bunlar bir yana sanatçı eserinin karşılığını her şekilde yaşarken almalı..hem maddi hem de manevi olarak..bu onu daha yüceltir..bu yüzden bazen sanat gelir kaynağı olabilir ama bu gerçek sanatçılar için geçerlidir..kriterleri başka bir zeminde tartışılabilir..

Sanatın, aktif hale gelmesi için ekonomiye entegre edilmesi ne kadar doğrudur?
sanat ekonomiye entegre olmamalıdır..ama devlet sanata herkesten daha çok değer vermelidir..ki dünyaya açılan penceresidir ülkelerin..bu bağlamda hükümetler ülkemizde faalesef üzerilerine düşeni yapmamışlardır..bu bir yana sanatçılar horgörülmüş, tehditler almış davalar açılmış sürgünler yemiş ve hatta öldürülmüşlürdir..( bosna da savaş zamanında tiyatro binalarına saldırı yapılmaması ile ilgili bir görüşme ve anlaşma imzası vardır düşman ile, düşünsenize, bir devlet savaşta ve en çok değer verdiği yapı tiyatro binaları..!!!)
sanat hiçbirşeye entegre olmamalıdır..ülkemizde her ne kadar; gerçek sanat ve sanatçının acılar çektiğini bunun yerine hiç birşeylerin ailelerimizin içine girdiği, duygu ve düşüncelerimizi, hereketlerimizi etkilediğini ve bizleri tüm dünyaya böyle gösterdiğini, herkes bilmese de...
saygılar

[tuqu]

Eğer ki hayatta tutunabilmenin öncelikli şartı ekonomik unsurlardan geçiyorsa istesek de istemesek de sanatın para ile bir ilişkisi olmak zorundadır.

Şöyle ki, sanatçının bir kaygısı olmamalıdır. Tamamen sanatına konsantre olması için hayatını idame edecek gerekli olan şeyleri düşünmemelidir. Bu nedenle evet sanatını para ile ilişiklendirebilir. Bunda bir sakınca yok.

Diğer yandan, sanatın dalına göre para, mutlak gerekli olan bir kavram da olabilir. Örneğin fotoğrafçılık. Çok bilgili olabilirsiniz teknik açıdan ve aklınızdan yüzlerce farklı mükemmel konseptler olabilir. Ama çalışmasını istediği şekilde sunmak isteyen bir fotoğrafçının iyi bir ekipman gereği vardır. Günümüzde ciddi bir fotoğraf ve stüdyosu için örneğin en az 15,000 YTL'niz olması gerekir. Kısacası yine sanatın içinde para var.

Devlet tiyatrolarındaki maaşlarının azlığından usta oyuncuların bile hayatlarını idame ettirmesi için isteyerek ya da istemeyerek televizyon dizilerinde oynamalarını da atlamamak gerek.

Kısacası bana göre sanatı paradan ayırmak abesle iştigaldir.