Sicim teorisinin düşündürdükleri

[sinsiati]

Aslında bu kısa konuyu bu bölümde açmam içeriği bakımından isabetli değildir fakat ilgilendirdiği konular da bilimsel olabileceğinden burada açmayı uygun buldum.

Bilindiği gibi süpersicim teorisi 10^-33 cm mertebesinde titreşen sonsuz incelikte sicimlerin dünyasını yaratmıştır. Buna göre tüm temel partiküller planch ölçeğinde bulunan sicimlerin değişen frekans ve gerilimde salınımlarından müteşekkil resonanslardan meydana gelmişlerdir. Bilinen 4 temel boyut dışında 6 adet belirlenemeyen boyuta da sahiptir ki bu boyutlar büyük patlamadan görece kısa zaman sonra birbirleri üzerine kıvrılmış ve günümüz şartlarında fiziksel belirlenebilirlikten uzaklaşmıştır.

Teori bu şekilde betimlenebiliyorken, teorinin ispatlanabilmesindeki sorunlar önemlidir. Herşeyden önce bir teknik sorun vardir ki o da bu derece küçük ölçeklere inilmesini mümkün kılacak hızlandırıcıların mevcut hızlandırıcılardan milyon kat daha yüksek enerji ihtiva etmesi zaruriyetidir. Bu ölçek teorinin sınanabilirliğini tehlikeye atmaktadır. Bir diğer sorun ise bu enerji açığa çıkarılsa bilse olası diğer boyutların ne olarak algılanması gerektiğidir ki bundan sonrası için sorun bir teorinin tam olarak neyi kapsaması gerektiği üzerine olacaktır. Yani bir teori sadece matematiksel hesaplanabilirliği mümkün kılan simgesel bir betimleme mi yoksa onun da ötesinde bize fiziksel bir dünyanın görselliğini sunacak bir imgelem midir? Bu sorunsal önemlidir çünkü gelinen bilimsel uç noktalarda artık neyin apaçık olarak istendiği sorgulanacaktır. Diğer bir deyişle en kısa ölçekte neyin olduğu sorusuna cevap verilebilir fakat o ölçeğin neye benzediği konusundaki sorular bu bağlamda cevapsız kalacaktır.

Basit bir ifade ile deniliebilir ki 10 boyutu anlayabilmek 4 boyutta analoji yapmakla mümkündür çünkü yapılabilecek deneylerin sonuçları da en fazla bu kadar boyutta düzenlenebilecektir. O halde fazladan boyutların atıldığı daha mekaniksel teoriler üzerinde çalışılması pratik olarak daha büyük önem arzetmektedir.