Giyim Tarzınız kaç para ediyor ?

[evaporit]

İnsanların giyim tarzları, her tarihte ve her mekanda değişiklik sunmakla birlikte, bu tazların üzerindeki asıl belirleyici etkenin geçmişten gelen gelenek olduğunu biliyoruz...
Giyim geleneğine tarihi seyri itibarı ile baktığımızda avrupan asyaya, asyadan afrikaya ve amerikaya kadar biri diğerinden farklı ama özde aynı maksada yönelik farklı tarzların, şekillerin var olduğunu görüyoruz..
çeşitli kültürel ve inançsal kabullerin belirlediği formlar, her toplumda üç aşağı beş yukarı benzer şekillerde idi.. giyim-kuşam dünyasının genel belirleyicisi geleneksel kültür kalıpları ve çerçevesi idi...

Oysa Fransız devrimi ile avrupadan başlayarak bütün dünyayı etkisi altına alan kapitalist ve liberal politikalar, insan hayatındaki belirleyici unsur olarak dinlerin ve geleneklerin yerine kendi kurallarını yerleştirmeye başlıyordu...
Prüten Etik, İnsan yaşamındaki her türlü kavramı profanlaştırıyor, deformasyona uğratıyor ve değiştiriyordu...

İnsanların ihtiyaçları denildiğinde kapitalist dünyanın ilgi alanından söz ediyor iken, post kapitalizmde insan iradesini bile ortadan kaldırmayı öngören bir dayatma karşılar bizi...İnsan kendi ihtiyaçlarını belirleme ve seçme hakkına ve yetisine sahip değildir.. Giyinme bir ihtiyaç ise, çağın gerektirdiği, modern-çağdaş bir görünüme sahip olmak zorundasınız...Modern ve çağdaş olmayan bir görünüm, çağdışı, ilkel, gerici ve yobazdır...
Bu yüzden onlarca modacı sizin nasıl giyinmeniz, giyinirken nelere dikkat etmeniz konusunda kafa yormakta ve bilimsel olarak düşünmektedir.. her yıl değişen tarz ve şekil sizin çağdaşlığınızı da etkilemektedir..
Kapitalizmle birlikte ticari bir alana dönüştürülüp, paraya tahvil edilebilen herşey bir değer olarak kabul edildi... İnsanlar daha önce geleneksel olarak ''Tesettür'' kavramı ile ihtiyaçlarını belirlerken, kapitalizmle birlikte ''Moda'' kavramı ile dönüştürülen ve ticari meta haline getirilen bir ihtiyaç ortaya çıktı..
Post kapitalizmle birlikte yaşam şeklimizde belirleyici olan kavramlar profanlaştırılıp dönüştürüldü... Tesettür artık podyumlarda ticarete konu edilirken, müslümanlar da giyimlerini bu kavramın belirleyiciliğinde değiştirmeye başladılar...
çok yakında İtalyan Modacıların Türban tasarımlarını görmeye başlayacağız... Fransız modasında türbanlı mankenler yer almaya başlayacak...

bugün dünyanın gidişatını belirleyen postmodern dünyanın İnsanların nasıl ve neden giyindikleri ile ilgilendiğini mi düşünüyorsunuz ?
sanırım bu biraz fazlaca saflık olur...
İnsanların neyi, nasıl ve neden giyindiklerinin gerçekte hiç bir önemi yoktur onlar için... Bugün postkapitalist dünyanın derdi, sizi kimin giyindirdiği ile ilgilenmektir...İsterseniz çarşaf bile giyinebilirsiniz.. İşte Suudi Arabistan...orada kadınların çarşaf giydiklerine neden karışılmıyor sanıyorsunuz ? Paris modasından, londra modasından giyinirseniz bırakın Türbanı çarşaf bile modern ve çağdaş olacaktır.. bunun aksi bilimsel yollardan ilkellik ve gericilik olarak ispatlanacaktır...Bugün islam aleminde satılan ''Namaz Takke ve seccade'' lerinin Çin kaynaklı olduğunu biliyor musunuz ? sizin hangi namazı nasıl kıldığınız ve hangi tanrıya ibadet ettiğinizin bir çinli için ne önemi olabilir ki ? onun için önemli olan namaz aksesuarlarınızın hangi tarafın hesabına alacak olarak yazıldığıdır...
Hanımların başörtülerinin hangi ipekten yapıldığıdır önemli olan... bu kumaşla başın mı yoksa başka bir yerin mi örtüldüğü ile ilgilenmezler...ya da ne kadar sevap kazanacağınızın hesabını yapmazlar... onlar tükettiğiniz ölçüde hangi tarafın hesabını kabarttığına bakarlar..
özetle, para kazandırdığın sürece istersen açılabilirsin, para kazandırdığın sürece istersen kapanabilirsin... Giyim Tarzınız kaç para ediyor ?

Giyim-kuşam sorunlarını din eksenli tartışmak yerine farklı bir pencereden de bakmak istiyorum...Özellikle kadınların dünyasına yönelik önemli bir tehlike olarak gördüğüm için bu konuya daha bir dikkatli yaklaşmalarını istiyorum..

konuyu açmak istediğim ve kanalize etmek istediğim yol şudur ...
Giyim kuşam şeklimizin bir tarz oluşturmasında etken kavramın ne olduğu bilinebilir mi ?
bu etkenin çağdaşlık ve modernlik kavramları ile belirlenmesi-açıklanması ne kadar doğru ve geçerlidir ?
Modern ve çağdaş Türk Kadını-Erkeği denince aklımıza gelen giyim-kuşam tarzı bir dayatma halini alabilir mi ?
Örtünmek (tesettür) kavramı amacını aşan bir eylem halini alabilir mi ?
Kendi kavramlarımızı pazar malına dönüştürmemenin bir yolu varmıdır ?
İnsanlarımıza giyim tarzlarından kişilik ve zihin okumayı öngören, onları çağdaş/çağdışı kılan postmodern dünyanın tanımlamalarından/dayatmalarından kurtulmayı nasıl başarabiliriz ?
İnsanların zihinlerini örten ya da açan şeyin kılık-kıyafetleri olup olmadığını nasıl anlatabiliriz ?

[anibal]

Olaya baştan yanlış girmişsiniz zaten. Eğer giyim tarzını belirleyen temel faktör, geçmişten gelen gelenek olsaydı, şu an hepimizin adem baba kıyafetiyle geziyor olmamız gerekirdi.

Giyimde belirleyici unsurlar çoktur. Ama bunlardan çok önemli olan birisi, yani temel olarak "tarz" diyeceğimiz husus, kişinin kendini dışavurumudur. Yani dışarıya ben buyum demektir. Bu diğer tüm faktörlerin nerdeyse üzerinde yer alır. Mesela, iklim giyimde önemlidir. Ama o kadar değil.

Elbette devamında da boş ve abes tespitleriniz devam ediyor. Kapitalizm, fransız ihtilali vs. kişilere bir giyim tarzı vs. empoze etmedi. Kişiler artık birer sürü olmaktan, birer fert olmaya başladılar. Ve dahası, son yüzyılda kadın insan olarak kendini toplum içinde bir birey olarak görebiliyor oldu. Bu fertleşme olgusu, kendini giyimde de gösterdi. Herkes kendi ferdi tercihini giyim olarak yansıtmaya başladı. Moda vs. denen şeyler, bu olgunun bir uzantısıdır sadece. Kaldı ki, moda kişilere "şimdi böyle giyineceksiniz" demek değil, kişiselleşme sürecinde hala üzerimizde kalan sürüleşme güdümüzün bir uzantısıdır. Moda, genelde lider konumdaki kişileri kullanır. Popüler kişileri yani. Onların giydikleri moda olur kısa sürede. Herkes, bir yandan ona olan ilgisini, "bende sendenim" diyerek dışavuruma girişirken, diğer yandan pek çokları da, "bende sürüdenim" olgusunu ortay koyarak giyim tercihini yapar. Benim neyim eksik, onda var bende neden olmasın gibi davranışlarda böyledir. Herkes belli bir tip giyinmeye başladı mı, bu defa sürü güdüleri işin başına geçer ve herkes sürüden ayrı kalmamak için o tarz giyinmeye başlar. Eğer sürüler yeknesak değilse, yani aynı habitatta birden fazla sürü varsa, giyim tarzları da buna göre şekillenir. İşte metalci giyimi, işte dinci kıyafeti, işte solcu kıyafeti vs. vs.

Ama hepsinden önemlisi, kıyafet ile insanın kendini dışavurma isteğidir işte..

Ve bu süreçte, kapitalizmin, komünizmin vs. dayatmacılığı mevzusu filan yoktur. Bilhassa batı toplumlarında.. Bazı komünist toplumlarda ve doğu kültürlerinde, üniformalaştırma baskısı mevcuttur. Bu, başka düşünce ve ideolojilere tahammül edemeyen kültür, öğreti vs.lerin tipik davranışıdır. Herkesi aynı kıyafet içinde gösterirler. Böylelikle herkes, dıştan içe ideolojiye bağlı kalacaktır.


İşte bu bağlamda, suudi arabistan diyerek abes bir diğer laf geveliyorsunuz. Orada kimse çarşaf giyildiğine karışmıyor diyorsunuz. Ama orada çarşaftan başka bir şey giymek yasak, bunu unutuyorsunuz.

Bizde de bunun örneklerini görürsünüz. Kıyafetine, saç, sakal, bıyığına vs. bakarak aha bu nurcu, şu aczimendi filan diyebilirsiniz kolayca malum..

Birde sorularınız var..

>>> Giyim kuşam şeklimizin bir tarz oluşturmasında etken kavramın ne olduğu bilinebilir mi ?

Kesin olarak evet.

>>> bu etkenin çağdaşlık ve modernlik kavramları ile belirlenmesi-açıklanması ne kadar doğru ve geçerlidir ?

Çağdaşlık ve modernlik kavramları sizin algı uzayınızda pek olmayan şeyler sn. evaporit. Çağdaşılk demek, çağdaş dünya koşullarına göre yaşamak demektir. Modern yaşam, çağdaş yaşam, araç kullanmayı, denize girmeyi, tiyatroda oynamayı, dans etmeyi, uçak kullanmayı, deniz dibinde arkeolojik araştırma yapmayı, doktora muayene olmayı, okumayı, tanınabilir olmayı vs. vs. getirir. Eğer siz birilerinin bunları yapmasına engel oluyorsanız, bilhassa olayı erkek-kadın eşitsizliği şeklidne, kadınlara bazı şeyleri yasaklama yoluyla yapıyorsanız, bu yasağında temeli giyim üzerine ise, siz o insanın çağdaş yaşadığını söyleyemezsiniz. Çağdaş giyim, bu çağdaş etkinliklere uyum sağlayabilen giyim demektir.


>>> Modern ve çağdaş Türk Kadını-Erkeği denince aklımıza gelen giyim-kuşam tarzı bir dayatma halini alabilir mi ?

Dayatma olması diye bir şey yok sn. evaporit. Çağdaş giyim dene şeyin, çağdaş hayata uyum için olduğunu söyledik. Eğer siz, yok, biz bu çağdaş hayat uymayacağız, ortaçağ hayatımızda kalacağız diyorsanız, bu sizin sorununuz. Görülen o ki, siz çağdaşlığın ne olduğunu bilmiyorsunuz..

>>> Örtünmek (tesettür) kavramı amacını aşan bir eylem halini alabilir mi ?

Örtünmek zaten zikredilen amaçlara asla ulaşamaz. Tamamen başka amaçlara hitap eder. Örtünmede kabul edilen şey şudur: Erkekler tahrik olmasın. Ama örtünmek bunu asla ve kata sağlamaz. Ama tesettürün bir parçası olduğu islamın sosyal hayat modeli, kişiden çok şeyi alıp götürür. Örtünmenin amacının "amanda erkekler azar yoksa" ile sınırlı ve bundan ibaret gösterilmesi, kadınların sosyal hayattan men edilmesinin üzerien bir örtü olarak ortaya atılmaktadır. İşte o nedenle, örtünem zaten mutlak olarak amacını aşacaktır, daha doğrusu gerçek amacı olan, "kadın = evde oturan 4 karıdan biri" amacına ulaşacaktır.


>>> Kendi kavramlarımızı pazar malına dönüştürmemenin bir yolu varmıdır ?

Çoook..

>>> İnsanlarımıza giyim tarzlarından kişilik ve zihin okumayı öngören, onları çağdaş/çağdışı kılan postmodern dünyanın tanımlamalarından/dayatmalarından kurtulmayı nasıl başarabiliriz ?

İnsanların giyim tarzlarından zihin okunur kolayca sn. evaporit. Ama bu motamot bir mevzu değildir. "Ahada her başını kapayan şeriat ister" gibi laflar yoktur bu sahada. Kadın, kocasından dayak yemekten veya ayrılıp aç kalmaktan korktuğu içinde başını örtüyor olabilir mesela.. Ama başını nasıl kapadığından vs. buda anlaşılabilir bir hayli efektif olarak..


>>> İnsanların zihinlerini örten ya da açan şeyin kılık-kıyafetleri olup olmadığını nasıl anlatabiliriz ?

Zihinleri örten şey.. Bu biraz daha grift bir konu. Ama bu hususta, baş örtüsü, giyim, saç modeli vs. gibi şeylerden, zihinleri örten asıl olgunun ne olduğunu çıkarmak mümkündür. İşte o asıl olgunun bir bölümü zihinleri örterken, bir bölümde kılık kıyafeti belirler.

İşte bu nedenle, gelimeyi kafasına koyan ülkeler, giyim kuşama takılmazlar. Ama daha önemlisi, giyim kuşamı kısıtlayan başka şeylere de tavır alırlar. Siz, insanların serbest, özgür fikirli olmalarını isterken, onların bu özgürlüğü alıp kendilerini kısıtlayacak bir öğretiye dönüştürmelerinide engellemelisiniz. Ayhan Songar'ın bir benzetmesi vardır. Siz, çocuğunuzu oyuncakcı dükkanına götürürsünüz. Dilediğin al, ufkun açılsın dersiniz. Onun bu anda, bir mantar tabancası alıp gözünü çıkarması da mümkündür. Sizde "yok, mantar tabancası olmaz" dersiniz haliyle. Bu yapılan, çocuğun özgürlüğünü kısıtlama değil, onu koruma işidir aslında.. Ama siz çıkıp, bu şekilde "özgürlüğü koruma" girişimini sanki özgürlüğü yoketme gibi algılarsınız nedense..

Mesele gayet basit. Tesettür bir özgürlük müdür? Kesinlikle değildir, ben şu öğretiye inanıyorum diyen için, tesettür bir kısıtlamadır. Sizin bu kısıtlamayı da kaldırmanız lazım gelir, eğer istediğiniz gerçekten özgürlükse..