Faiz

[Aydogdu]

İslam'da faiz haramdır. Geçmişte de öylemiydi bilmiyorum ama günümüzde neredeyse faiz ödemeyen kimse yok. Örneğin enflasyon ve faiz oranları elinizde tuttuğunuz paranın değerini düşürüyor. Mesela elinizdeki 100 lira 1 yıl sonra bugünün değeri ile 80 lira oluyor. Eğer paranızı bir sene boyunca kullanmayacaksanız ve paranızın değer kaybetmesini istemiyorsanız bankaya yatırmalı ve faiz almalısınız ki bugünkü 100 liranızın 1 yıl sonraki değeri, bugünün 100 lirası ile aynı değerde olsun. Peki dindar bir insan faiz almayacağım diye zarar mı etmeli veya başka bir yorumu var mı?

[özedönüş]

Bu konu enflasyon ortamında borçlanma ile ilgili bir durumdur.8.yy İslam hukukçularının yaşadığı ortam, paranın devamlı değer kaybettiği bir enflasyon ortamı değildi.Bunun için hukukçuların tamamına yakını verilen borcunun geri ödeme esnasında misli ile olmasını fazlalık şartı koşularak faize bulaşılmamasını istemişlerdir. Ünlü Hanefi hukukçusu Ebu Yusuf günümüzdeki enflasyon ortamında da geçerli olabilecek bir içtihada bulunmuş ve borcun verildiği günün değeri ile değil de geri ödendiği günün değeri ile hesaplanacağını söylemiştir. Böylece alacaklının mağdur edilmesinin önüne geçilecek bir içtihad bulunmuştur.

Günümüzde enflasyon ortamında olduğumuzu düşündüğümüzde paramızın değerinin koruna bilmesi için normal şartlarda enflasyon oranında telafi edilmesi şansına sahibiz. Ama bu faiz olamaz. Bu konuda Prof.Dr.Hayrettin Karaman şöyle demektedir.

Faiz olursa, oran ne olursa olsun helal olmaz. Enflasyon oranında fazlalık faiz değildir. Mesela birine yüz lira ödünç verseniz, altı ay sonra enflasyon yüzde otuz olduğu için 130 lira alsanız bu otuz liralık rakam fazlalığı faiz değildir, altı ay önce verdiğiniz paranın -satın alma gücü bakımından- eşit karşılığıdır.

Bu böyle olmakla beraber faizcilik yapan bankalara para yatırarak buradan enflasyon oranında faiz almak caiz olmaz; çünkü:

a) Bu bankalar sizden aldıkları parayı reel (enflasyon oranından fazla) faizle satmak suretiyle para kazanmakta ve size de o paradan ödeme yapmaktadırlar.

b) Bankaya para yatırmak bir akit yapmaktır; bu akit, faizli para alım satım aktidir, sonunda kâr da olsa zarar da olsa yapılan akit faizli akit olduğu için İslam'a göre meşru değildir.

Elinizde para var da bunu meşru yoldan nemalandıramıyorsanız bankalardan önce uğrayacağınız yerler çoktur diye düşünüyorum.

[Aydogdu]

Peki ben paramı bankaya yatırdım ve faiz alıyorum. Başkası ise parasıyla bir ev aldı ve kiraya verdi. Arada ne fark var? İkisi de oturduğu yerden sermayesi ile para kazanmyor mu?

[evaporit]

sevgili Aydoğdu,
''Allah alışverişi helal, faizi haram kılmıştır''
bu ayetin inme sebebi, ''alışveriş te ticaret gibidir..'' diyenlere bir cevap olması ve alışverişle faizin arasında bir farkın olduğunu belirtmek içindir...

bu konuda isterseniz farklı bir pencere açmak isterim... belki konuya farklı bir boyuttan yaklaşırsak, daha farklı neticelere varabiliriz...

şimdi bu olayla ilgili argümanlarımızı önce bir ortaya koyalım...
1- Faiz dediğimiz olay bir ekonomik sistemin (kapitalizmin) önemli bir aracı ve işleyiş şeklidir... yani faiz deyince bir sistemin üzerine kurulduğu temel ilkelerin birinden söz ediyoruz demektir...
2- İktidar siyasi anlamda güç demektir....Silah askeri anlamda güç demektir... Sermaye 'de ekonomik anlamda güç demektir..
Sermayenin amacı da, siyasetin amacı da, silahların amacı da kendilerinin meşruu olduklarını ispatlamaktır... bunun için hukuka ihtiyaç duyarlar... hukuku ellerinde tutarlarsa güçlerinin meşruiyetini temin edebilirler ve dolayısı ile de varlıklarını devam ettirebilirler...

3- hukuk ise bağımsız bir güçtür ve meşruiyetini halktan alır....islamın amacı hukuku egemen kılmaktır... bu mekasidusşeria'dır....yani şeriatın maksadıdır...

4- Allah sermayenin, silahın siyasetin, ırkların gücü tekellerine almalarını istemez... bunun için bir sürü kurallar koyar ve bir dizi önlem öngörür...
bu yüzden ele geçirilen ganimetler ve toplanan zekatlar toplumda adaletli bir şekilde paylaştırılır ve dağıtılır... bunu yaparken amaç şu ifade ile belirlenir ..
''....taa ki, güç (sermaye) bir topluluğun elinde dolaşıp durmasın...'' yani bu dağıtımda bir sınıfın egemenliğine dayanan bir ayırım ortaya çıkmasın istenir...
çünkü ekonomik anlamda güzü elinde bulunduran sınıf, bunun meşruiyetini sağlamak için hukuka da baskı yapacak ve onu belirleme hakkı isteyecektir...

Hukuk ise bir topluluğun varlık alanı ve varlığık garantisidir... özgürlüğün teminatıdır...

5- Kapitalist sistem ise ne yapmak ister ?
faiz yolu ile topladığı paraları büyük bir sermaye yapar... burada amaç işe yaramayan küçük sermayeleri toplayıp biraraya getirip, işe yarayacak büyük bir sermaye yapmaktır... görünüşte masum olan bu işleyiş aslında ortaklık sistemi gibi başka yöntemlerle de dsağlanabilecekken faiz yoluna gidilmesi büyük sermaye guruplarının ortaya çıkarılmasını amaçlamaktadır...
Böylelikle siyaset, politika ve asıl önemli olanı HUKUK üzerinde bir etki oluşturacak bir güç oluşturabilmektir.. çünkü hukuk meşruiyetin kaynağıdır...bu meşruiyeti elde etmek için hukuğu ele geçirmek gerekmektedir...

işte sevgili Aydoğdu,
sanırım Faiz denen bu basit mekanizmanın aslında ne büyük ölçekte, global bir tezgahın, küresel sömürü düzeninin en ücra köşelere bile uzanmış ağlarının bir parçası olduğunu görebilirsin...

Allah Faizi yasaklarken bu köleci düzenin işleyişini en kökünden kesmek ve önlemek maksadını murad etmiş olmalıdır...
benim müslümanlara tavsiyem, kaçabildiğiniz kadar bu küresel sömürüye alet olmamaya çaba gösterin... Yediklerinizden içtiklerinize kadar dikkat ediniz... Sivil insiyatifinizi kullanabildiğiniz kadar kullanın... Sivil itaatsizliğiniz çerçevesinde özgür kalabilirsiniz... tercihlerinizdeki asalet çocuklarınıza bırakabileceğiniz en önemli sermayedir... özgürlük kolay bir şey değildir... Bankaların insanları köleleştiren birer örümcek ağı olduğu biliniyor...bankadan alacağınız üç beş kuruş ile özgürlüğü değiştirmek çok kötü bir alışveriş olsa gerek...

[özedönüş]

Sayın Aydogdu şöyle demiş:

Peki ben paramı bankaya yatırdım ve faiz alıyorum. Başkası ise parasıyla bir ev aldı ve kiraya verdi. Arada ne fark var? İkisi de oturduğu yerden sermayesi ile para kazanmyor mu?

Aradaki fark senin için olmayabilir ama toplum için var.Çünkü ticarete yatırılan her para piyasayı canlandırır ve bu yola insanların iş bularak geçim sağlamaları mümkün olur.Ama bunu paradan kar elde etmek şeklinde yapınca piyasaya giriş olmaz.İlgili parayı banka başkalrını daha fazla sömürmek için kullanır.İslam borçlar hukukunda taraflardan biri mağdur olmaya razı olsa bile hiçbir tarafın ve hatta içinde bulundukları toplumun mağdur edilmesi için bir gerekçe olamaz.

[Liberal_]

Kuranda geçen banka faizinin haram olmadığıdır. Haram olan tefeciliktir.

[Aydogdu]

Sayın Evaporit,
Özetle, faiz ile toplanan paraların sömürünün bir aracı olduğu için faiz yasaktır demişsiniz. Bir benzetme yaparsak bu, birayı yasaklamak için buğdayı ve suyu yasaklamaya benzer. Biz biriken ufak tefek paralarımızı birleştiriyoruz, ihtiyacı olan yatırımcı, çiftçi, kobi bu paraları alıp kullanıyor sonra geri iade ediyor. Yani bunda ne sakınca var?

Sayın Özedönüş,
Faiz, adı faiz olduğu için mi haramdır? Faize sermayenin kirası da diyebilirsiniz. Paranızı kiraya veriyorsunuz bir süre sonra kirası ile beraber geri alıyorsunuz. Yoksa farklı bir şey mi?

[özedönüş]

Paranın kirası olmaz sayın Aydoğdu. İlk önce, kira, bir girişimin, atılmış olan ilk adımın sonucudur. Belirli bir değer yaratma işlemi sonrasının ürünüdür kira. Mal sahibi, kiraya verdikten sonra, malı ile ilişkisini sürdürmekte ve kira süresince kiracının malı kullanmasıyla ilgilenmektedir. Ama en önemlisi kirada kâr olasılığı kadar zarar etme olasılığı da vardır. Bu bakımdan, sermayenin kira getirici işlerde kullanılması, zamanını boşuna harcayan aylak bir sınıfı ortaya çıkarmaz. Faizde ise zarar etme olasılığı yoksul yapan bir öğedir bu, ve de toplumda parazit bir sınıfın ortaya çıkmasına yol açmaktadır.

[evaporit]

Sayın Aydogdu şöyle demiş:

Sayın Evaporit,
Özetle, faiz ile toplanan paraların sömürünün bir aracı olduğu için faiz yasaktır demişsiniz. Bir benzetme yaparsak bu, birayı yasaklamak için buğdayı ve suyu yasaklamaya benzer. Biz biriken ufak tefek paralarımızı birleştiriyoruz, ihtiyacı olan yatırımcı, çiftçi, kobi bu paraları alıp kullanıyor sonra geri iade ediyor. Yani bunda ne sakınca var?

Sayın Özedönüş,
Faiz, adı faiz olduğu için mi haramdır? Faize sermayenin kirası da diyebilirsiniz. Paranızı kiraya veriyorsunuz bir süre sonra kirası ile beraber geri alıyorsunuz. Yoksa farklı bir şey mi?

sevgili aydoğdu,
buğday ve su helaldir... ama birayı içmek haramdır...
para (kazanç) ve emek helaldir... ama faiz haramdır...

içki de, faiz de bir toplumu bitirir...
oysa buğday da, emek de bir toplumu diriltir... bu ikisi aynı şey midir ?

[redyellow]

Sayın evaporit ve sayın özedönüş arkadaşlarıma bu güzel açıklamaları için teşekkür ederim.

Sayın evaporit; Faizin haram olmasıyla ilgili olarak yazdıklarınız çok güzel, aydınlatıcı. Kaleminize sağlık.

İnşaallah ömrümüz boyunca hiç faize bulaşmadan devam ederiz ve ahiret gününe faize buluşmayan birisi olarak ulaşırız.

Teşekkürler.