Kapitalizm: Bilinmeyen Ideal

KAPİTALİZM: BİLİNMEYEN İDEAL:
" Bir kitap okudum, hayatım değişti.. " demek istiyorsanız,doğru adrestesiniz.
Prof. Atilla Yayla Eylül;2004

" Sosyalizmin teorisini kuranlarla ilgili en gereksiz ayrıntılar bile bilinirken, kapitalizm hakkında nerdeyse hiçbir şey bilinmez. Totaliter rejimler bir bir çöktüğü halde totaliter teoriler hala yüceltilirken, insan hayatını ve insanın yaratma gücünü merkeze alan kapitalizmin, fikirden, felsefeden yoksun olduğu zannedilir. Oysa kapitalizm, özgürlük fikri üzerine kuruludur. Yirminci yüzyılın büyük özgürlükçü filozofu Ayn Rand, kapitalizmin dayandığı felsefeyi derin ve etkileyici biçimde açıklayanların başında gelmektedir. Ülkemizde ne yazık ki Marx ve Engels kadar tanınmasa da, Ayn Rand, ABD'de İncil'den sonra en çok okunan kitapların -romanların ve felsefi eserlerin- yazarı olarak, hem güçlü fikirlerin hem de çarpıcı üslubuyla milyonlarca insanı etkilemiştir."
Sinan ÇETİN

HAYATI DEGİŞTİREN KİTAP BU KİTAPTIR - Prof. Atilla Yayla

Türkiye'de pek bilinmese bile, düşünce tarihinde kapitalizmi savunan önemli yazarlar çıkmıştır. Ayn Rand bunlar arasında en önde gelenidir dersek, bir abartına yapmış olmayız. Gerçekten, ismi kapitalizmle birlikte anılan bir yazar var mıdır, diye sorulsa, Ayn Rand akla gelen ilk isim olur. Ancak, Rand hem düşünce tarihinde hem de kapitalizmi doğrudan doğruya veya dolaylı olarak savunan yazarlar arasında kendisine özel bir yer ayırır. Hatta, daha da ileri giderek, kapitalizmin 20. Yüzyılda yaşadığı fikri ve fiili gerileyişten kapitalizm karşıtlarını değil, kapitalizmi savunanları sorumlu tutar. Bunun gerekçesi olarak da, söz konusu kimselerin kapitalizmi ahlak ve adalet temelinde savunmak yerine etkinlik temelinde savunmalarını gösterir.
Kapitalizm ve serbest teşebbüs kelimesi ile ahlak ve adalet kavramlarının yan yana getirilmesi, bugün bile pek çok kişi için kulak tırmalayıcıdır. Sıradan insanların ve popüler kültürün bu iki kelime grubu arasında kuracağı ilişki negatif olacaktır. Hakikaten, rasdgele bir okumuşu, bir öğrenciyi, bir aydını karşımıza alıp kapitalizmin adalet ve ahlakla ilişkisi hakkında ne düşündüğünü sorsak, alınacak cevap bellidir: "Kapitalizm gayri ahlaki ve gayri adildir. Milyonlarca insanın sömürülmesinin ve bugün aç veya fakir olmasının sebebidir. Kapitalizm her yönüyle ve her şeyiyle kötüdür." Kapitalizme karşı mücadele edilmelidir. Bu görüş öylesine yaygındır ki, tekrar edile edile, neredeyse sorgusuz sualsiz doğru kabul edilir hale gelmiştir.

O yüzden, bugünlerde popüler kitaplar arasında kapitalizme karşı mücadele rehberleri hayli geniş yer tutmaktadır. Kapitalizmle ilgili görüşlerini almak üzere üniversitelere gidip iktisat hocalarıyla konuşsanız da vaziyet pek değişmez. Çoğu iktisatçı, biraz daha teknik ve nispeten sofistike ifadelerle kapitalizmin ahlak dışı ve adaletsiz olduğunu tekrarlar. En insaflı olanları bile, olsa olsa, bir iktisadi sistem olarak kapitalizmin alternatiflerinden daha ziyade kaynak tahsisi yapmakta ve üretimi arttırmada üstün olduğunu ama bunun kapitalizmin özünde gömülü ahlak ve adalet dışılığı gidermediğini ve gideremeyeceğini söyler. Bu nedenle kapitalizmin kategorik olarak reddedilmesi gerektiğini ekler.

Ayn Rand'ın bu tespit ve eleştirilerinde haksız olduğunu söyleyemeyiz. Kapitalizmin filozoflarca sadece veya daha ziyade zenginlik yaratmadaki etkinlik ve üstünlüğüne dayanarak ve de mahçup biçimde, üstü örtülü veya dolaylı olarak savunulduğu zamanlar olmuştur. Yirminci asır boyunca, büyük ölçüde, fikir tartışmalarındaki durumun böyle olduğunu söyleyebiliriz. Bu tür bir savunma, Ayn Rand'ın haklı olarak işaret ettiği gibi, kapitalizme fazla fayda sağlamamıştır. Kapitalizmin medeniyete yaptığı muazzam, benzersiz ve yeri başka türlü ikame edilemez katkıya rağmen, insanların zihninde "kapitalizm" kavramı ve kapitalist sistem otomatikman kötü çağrışımlar yapar olmuştur.

İşte Ayn Rand'ın önemi ve büyüklüğÜ, böylesine düşmanca bir fikir ve icraat ortamında, kapitalizmi, adını koyarak,
çekinmeden ve onurla savunmasından kaynaklanmaktadır.

İkinci Dünya Savaşı'nın hemen arkasından, neredeyse bütün entelektüellerin, siyasi yelpazenin neresinde bulunursa bulunsun, kollektivist ve kapitalizme düşman kesildiği, böyle olmayanların iki elin parmaklarının sayısına ulaşamayacak kadar dar bir azınlık teşkil ettiği bir dönemde Rand, tavizsiz bir kapitalizm savunmasıyla, bir medeniyet hattını adeta tek başına korumuştur. Elinizde tuttuğunuz kitaba adını veren "Kapitalizm: Bilinmeyen İdeal" başlıklı makalenin 1965 sonunda bu isimle ve bu haliyle yazılmış ve yayınlanmış olması bile bunun ispatıdır. Ayn Rand kapitalizme bütün kalbiyle inanmaktadır.

Rand'ın kapitalizmi böylesine hırs ve arzuyla müdafaa etmesinin baş sebebi, kapitalizmin zenginlik yaratmadaki üstünlüğü değil, ahlaki ve adil olmasıdır.

Rand'a göre, kapitalizm insanlığın geliştirdiği en adil ve en ahlaklı sistemdir. Zenginlik kapitalizmin bir yan ürünüdür. Kapitalizm dışındaki bütün sistemlerde bazı insanlar başka bazı insanlar tarafından bir şekilde ezilmiş, sömürülmüş, istismar edilmiş, köle olarak kullanılmıştır. Ancak kapitalizm, bütün bu gayri insani ilişkilerin ve durumların ortadan kalktığı, ahlak ve adaletin tarihte eşi benzeri görülmemiş bir zenginlikle buluştuğu bir sistem vücuda getirmiştir. Bütün bu görüşlerin şimdiye kadar kapitalizmi savunan yazarlardan kapitalizm hakkında hiçbir şey okumamış kimselere tuhaf geleceğinin farkındayım.

Çünkü, yaklaşık yirmi yıl önce, Rand'la ilk karşılaştığımda bana da öyle görünmüştü.

Ama şimdi dönüp geriye baktığımda, bu buluşmanın, hayatımın en mutlu tesadüflerinden biri olduğunu anlıyorum.
Eğer kapitalizmle ilgili görüşlerinize meydan okunmasından ve kafa konforunuzun bozulmasından korkuyorsanız, size bu kitabı okumamanızı salık veririm. Durumunuz buysa, siz kapitalizmin şeytan olduğuna inanmaya, inandığınız sol veya sağ kollektivizmin yeryüzü cenneti yaratacağı vaadiyle avunmaya devam edin. Kitapçılara gidin, kapitalizmin yarattığı imkanlarla elinize ulaşan kitaplar arasından bir iki tane anti kapitalist (tercihen sosyalist) kitap seçin, sonra alışveriş sepetinize, en azından vicdanınızı rahatlatmak için, küreselleşme karşıtı bir kitap ile kapitalizme karşı bir mücadele rehberi de ekleyin. Size bu yakışır, bu iyi gelir.

Yok eğer " ben kendi doğrularımı kendim bulurum, bir görüşün çok tekrarlanması onun doğru olduğunu göstermez " deme cesaretine sahipseniz: ' KAPİTALİZM: BİLİNMEYEN İDEAL ' i okuyunuz.

" Bir kitap okudum, hayatım değişti.. " demek istiyorsanız,doğru adrestesiniz.
Prof. Atilla Yayla Eylül;2004

[Türesin]

Sayın Objektivis !

Rusya'dan binbir zorluklarla ABD'ye giden ve Rus kollektivizminin sıkıntılarını yaşayan birinin,mukayese ve gözlemler sonucunda böyle bir kitap yazmasını,görüşlerini de ahlaki temeller üzerine oturtmasını da gayet doğal karşılıyorum.

İnsanoğlu yermek istedikleri şeyler için dünyadan istediği kadar veri elde edebildiği gibi,yüceltebilmek adına da bir o kadar veri elde edebilir.Bütün mesele,savunmanın ardındaki dürtüleri görebilmek lazımdır diye düşünüyorum.

Saygılarımla.

[ulubatli]

ne kapitalist, nede sosyalistim. ya o, ya diğeri gerekliliğine inanmıyorum. insanlığın en adil sistemi geliştireceğinede inanmıyorum. ama insanlığın değişik değerler geliştirmesini istiyorum. çıkışı kapitalizmde, sosyalizmde olsa!

Sn.ulubatli;
Bende:"..Ne kapitalist,nede sosyalistim.."; ve " Ne sağcı,solcu,dinci nede bir başka '..ist'im..'..!
İnsanlığın,adı ne olursa olsun,bir başka DEĞERLER sistemini geliştireceğine KESİNLİKLE EMİNİM..!

[ulubatli]

ne gariptir sayın objektivis, paranın bir değişim aracı olduğu bilincinin 5-6 yıldır farkındayım. kendilerini acındırıp, hatta fiziksel sakatlıkları bile bile veren ve dilenenler gördüm. yalan ne varsa, ortadan kalkıp gerçeğe ulaşılsın isterim. inandığım bir değer: girişimcilik ilerlemenin en önemli değeri olarak görüyorum. ve değişimide bereberinde getiriyor. atom bombasını yapan bilim adamının sözü: toplumdaki ön yargıları parçalamak, atomu parçalamaktan zordur.

Değerli ulubatli;

"Girişimcilik ilerlemenin en önemli değeri olarak görüyorum. ve değişimide bereberinde getiriyor. atom bombasını yapan bilim adamının sözü: toplumdaki ön yargıları parçalamak, atomu parçalamaktan zordur."

Haklısın yerden göğe..

[Maurad]

Eklenti 728





Özetle kapitalizm

[analiz]

Sayın Maurad şöyle demiş:

Eklenti 728





Özetle kapitalizm

mükemmel bir açıklma...