Sanat ve Gereklilik

[melnur]

"Onsuz edilemeyen bir şeydir şiir, ama neden onsuz edilemez bir bilsem." Böyle demişti Jean Cocteau, sanatın gerekliliği üstüne düşüncelerini açıklarken. Tolstoy'sa "İnsanın bir zamanlar yaşamış olduğu duyguyu başkalarında hissedebilmesi için hareket, ses, çizgi, renk veya sözcüklerle belirlenen biçimlerde ifade etme ihtiyacından sanat ortaya çıkmıştı." diye belirtiyor sanata ilişkin düşüncelerini...

Sanat insanın kendini aşma ihtiyacı olarak da tanımlanıyor.

Malraux ise "Ölüme karşı tek yanıt sanattır." der.
Ferid Edgü buna "Yaşama karşı verilen tek yanıt sanattır." diye yanıt verir....

Sonra...nasıl bir sanat?
Sadece kendisi için mi? Yoksa farklı işlevlerle de donatılmalı mı? Bir ürünün sanat eseri olabilmesi için birtakım niteliklere sahip olması gerekir mi? J.Coray "Herhangi bir kişi yaptığının sanat eseri olduğunu iddia ediyorsa o sanattır." der. Kant'sa sanatın, kendi dışında bir amacı olamayacağını söyler. Ya da M. Gorki'nin ortaya koyduğu biçimiylr "toplumcu gerçekçilik" özüne sahip "toplumcu sanat" mı? Ama nasıl olursa olsun, nasıl tanımlarsak tanımlayalım "iç" ini nasıl doldurursak dolduralım, Ressam Mondrian2ın söylediğinin tersine sanat geçmişte olduğu gibi gelecekte de geçerli olacaktır.

Ressam Mondrian "sanatın ortadan kalkabileceğini" ileri sürüyor, "bugün gerçekçilikten yoksun bir dünyada" sanatın denge unsuru olduğunu ileri sürerek
insan hayatının dengeye kavuştukça sanatın da ortadan kalkabileceği öngörüsünde bulunuyordu. Elbet bir doğruluk taşıyor bu düşünce. Sanat bir yerde "hayatın" yerini dolduruyor. Ne var ki, en gelişmiş toplumlarda bile gerekli olan dengenin varlığı düşünülemeyeceğine göre "sanat her zaman gerekli olacaktır" denilebilir.

Hem tanımlaması ve hem de işlevi bu kadar tartışılır olan bir kavramın konuşulması ve tartışılması da belli bir zorluk içeriyor kuşkusuz. Ama çok yakından bakıldığında oldukça sıradan görülen ama bir o kadar da şaşırtıcı olabilen bir durumdan başlanabilir sanıyorum. E.Fisher bir yazısında "Neden milyonlarca kişi kitap okuyor diye sormuştu?" Buradan başlanabilir sanıyorum.

Evet, milyonlarca kişi kitap okuyor, müzik dinliyor, sinemaya tiyatroya gidiyor...Neden? Sadece oyalanmak, dinlenebilmek ve eğlenebilmek demek soruyu pekiştirmekten öte bir anlam taşımaz. İnsanın bir başkasının hayatına, sorunlarına gömülmesi; kendini bir roman kahramanı, bir film kişisi ile özdeşleştirmesi...neden oyalayıcı, eğlendirici olsun ki? Neden gerçeklik dışı olaylara bu kadar tepki veriyoruz? Neden gerçekleşmemiş yaşamlarımızı başka görüntülerle, başka resimlerle gerçekleştirmek istiyor; neden karanlık bir salonun aydınlatılmış bir sahnesinde yalnızca bir oyun olduğunu bildiğimiz bir şeye soluklarımızı tutarcasına dikkat kesiliyoruz?

Evet; neden?

[ali0_1]

İnsanı yarınlara taşıyacak her şey sanattır bana göre...

Daha ileri gedecek olursam;insanın ölümü düşünerek ya da sadece hissederek arkasında bırakmak isteyeceği her şey sanattır...

Ya da belki de yanında götürmek isteyeceği...

Son paragraftaki soruya gelirsek;sözünü ettiğiniz sanat dalları insanlara hayatın yansımasını sunar...

Kimisi olmak istediğini bulur,kimisi daha önce görmediğini...

Dünyayı dolaşmadan dünyayla tanışır belki de...

Yeri geldi mi onun yerine birileri içini boşaltmış olur...

Evet;sorularınıza böyle cevap verebilirim...

[melnur]

Sayın ali0_1 şöyle demiş:

...sözünü ettiğiniz sanat dalları insanlara hayatın yansımasını sunar...

Kimisi olmak istediğini bulur,kimisi daha önce görmediğini...

Dünyayı dolaşmadan dünyayla tanışır belki de...

Yeri geldi mi onun yerine birileri içini boşaltmış olur...

Evet, böyle de söylenebilir!
Belki de kendini aşmak istiyor insan. Ayrı bir birey olmakla yetinemeyip tüm insan olmak istiyordur. Bireyciliğin bütün yoksunluğundan sıyrılmak, sezgileriyle özlediği bir dünyaya geçmek istiyordur belki de.

Belki de daha anlamlı bir dünyayı duyumsamaya çalışıyordur.

[canugur]

Sanat üzerine sanatci olmayan felsefecilerin aciklamalarina katilamiyorum.
sanat adina felsefede ciltler dolusu yazilar yazilabilir.

ama bu felsefecilerin hic biri, felsefeye asla karsi oladigim halde, mutlu bir insanin yüzünü ifade etmeye calisan dengede bir sanatcinin icinde olup bitenleri asla felsefik yorumlarla ifade edemezler diye düsünüyorum.

Schaexpire´in dedigi gibi, acilari dile getirmek kolaydir.
Karsi olmak kolaydir.
Zor olan güzellikleri yaratmaktir.

bence de, güzeliklerin yaratilmasi icin, illede kaos ortami gerekmez, bu durumda yukaridaki düsünürün görüsünee karsi olmak durumundayim.
yani dünya dengelendiginde sanatin ortadan kalkacagi düsüncesi.
iki soru cikiyor buradan.
*Dünya acaba dengelenecek mi?
*Dengede olan bir dünyada insan denen canlinin yaraticiligi ölecek mi?


Üzerinde düsünce alisverisi yapilabilecek güzel bir topik acmissiniz sayin melnur.


Sanat, sanat icin midir, yoksa toplum icin midir konusu da baslibasina arastirma ve tartisma alanidir.

Bu konuda devreye, George Lucas, Plahenow, M.Kagan, Adnan Turani, Afsar Timucin, Gombrick, Gorky, R.Maria Rilke, Rollo May vb.gibi demirbaslardan alintilar girerse konu cok zevkli bir hal alabilir.

saygilar

[ali0_1]

Sayın melnur şöyle demiş:

Evet, böyle de söylenebilir!
Belki de kendini aşmak istiyor insan. Ayrı bir birey olmakla yetinemeyip tüm insan olmak istiyordur. Bireyciliğin bütün yoksunluğundan sıyrılmak, sezgileriyle özlediği bir dünyaya geçmek istiyordur belki de.

Belki de daha anlamlı bir dünyayı duyumsamaya çalışıyordur.

Ben buna ölümü farketme gözüyle bakıyorum...

[melnur]

Sayın melnur şöyle demiş:

Belki de kendini aşmak istiyor insan. Ayrı bir birey olmakla yetinemeyip tüm insan olmak istiyordur. Bireyciliğin bütün yoksunluğundan sıyrılmak, sezgileriyle özlediği bir dünyaya geçmek istiyordur belki de.

Belki de daha anlamlı bir dünyayı duyumsamaya çalışıyordur.

İnsanın birey olmasının ötesinde toplumsal bir yanı vardır. Kendini aşıp bir bütüne ulaşmak isteğinin böyle bir nitelikten kaynaklandığı söylenebilir.

E.Fischer, bu konuda şunları söylüyor:

"Kişiliğinin geçici, rasgele sınırları, yaşayışının kapanıklığı içinde kendini tüketmek zorunluluğuna başkaldırıyor. İstiyor ki 'benliğinden' ötede, kendi dışında ama gene de kendi için vazgeçilmez bir şeyin parçası olsun. Çevresindeki dünyayı soğurmayı, kendisinin kılmayı, meraklı, çevreye aç benliğini bilimin, tekniğin en uzak burçlarına, atomun en gizli derinliklerine değin yöneltmeyi, sınırlı benliğini sanatta tolu yaşayışla birleştirmeyi, bireyselliğini toplumsallaştırmayı özlüyor.

Buna göre sanatın insanın kendisini aşma ihtiyacı ve özlemi olarak nitelemek mümkündür. Bütünlüğe varabilmenin bir yolu da sanattır.

[ali0_1]

O zaman bir çok mücadelemiz;yaptığımız iş;uğraşılarımız da en güzel sanatlara örnektir...

Denilebilir mi???

[siyah]

Hayir,sanat herhangi bi mücadele veya ugras degildir.Sanat,sadece biranda yapilan ve hissedilen biseydir.Anlamli olmak zorunda degildir...

[ali0_1]

Sanatı ne olarak algıladığınıza bağlı...

Ben daha farklı bir yaklaşım göstermek istemiştim...

www.tdk.org.tr ye de başvurursak sanatın zanaat;bir şey yapmada ustalık;mesleklerde uyulması gereken kurallar gibi anlamlarını da görebiliriz...

Bunlar da mı bir anda olur???

Sizin söylediğinize müzik,resim,şiir,edebiyat gibi dallarda katılabilirim ama genel anlamda ben de size hayır derim...

[canugur]

Konu; daha acilmadan, öze dönüyor.
Su en bilindik soruya; "sanat nedir?" sorusuna.
saniyorum, daha sonra gereklilik ile iliskleri gündeme gerlir mi bilmiyorum.