Kırmızı Başlıklı Kız

[AranEL]

Özet:
Kırmızı başlıklı kızı annesi, bir parça pasta ve şarap vererek, hasta ninesinin ormandaki kulübesine gönderir. Kız, yolda kurtla karşılaşınca şaşırmaz ve korkmaz; kurda nereye gittiğini söyler. Kurt kızı, ninesi için çiçek toplamak uğruna, farklı bir yola yönlendirir. Acele ile ninenin evine koşan kurt, ihtiyar kadını yutar ve yatakta onun yerine yatar. Kulübeye varan kız, ninesinin kocaman kulakları, gözleri, elleri ve ağzı olduğunu fark eder. Kurt kızı yutar. Bir avcı gelir, olanları anlar, kurdun karnını makasla yarar ve kırmızı başlıklı kız ile ninesini kurtarır. Kız, uyuyan kurdun karnını taşlarla doldurur. Kurt, uyanınca devrilir ve ölür. Zorlukla soluk alan nine, şarap ve pasta ile kendine gelir. Kırmızı başlıklı kız, “yaşadığım sürece bir daha asla kendi kendime yoldan çıkıp, ormana girmeyeceğim” der. Neşe için de evine döner ve bir daha kıza hiç kimse zarar veremez.

Analiz:
Kırmızı başlıklı kız masalı, hem yetişkinler için, hem de çocuklar için evrensel bir çekiciliğe sahip olduğundan seçilmiştir. Masalın, hemen herkes tarafından bilindiği düşünülürse, erginlenme törenleri ile ilgili yaklaşıma, hızlı bir yoğunlaşma sağlanacaktır.
Erginlenme töreni bireyin 10-13 yaşları arasındayken evinden ve ailesinden ayrılması ile başlar. Masalın Grimm tarafından kaleme alınan biçiminde, anne kırmızı başlıklı kızı, yabancılarla konuşmaması için uyarmaz. Oysa Perrault tarafından yazılan biçiminde bu uyarı bir ders olarak yer alır. Kırmızı başlıklı kız, kurtla karşılaştığında şaşırmaz ya da korkmaz zira erginlenme töreninin başladığını biliyordur; her sınava boyun eğecektir. Erginlenme törenini yönetenlerin, çeşitli maskeler, kürkler, tüyler ve takma pençeler kullanarak hayvan kılıklarına girmeleri çok sık rastlanan bir durumdur. Hayvanların bir aşkınlık-yücelik simgesi olarak kullanılmaları neredeyse evrenseldir. Erginlenme törenini yönetenler de, hayvan biçimindeki tanrısal güçlerdir. Bu ritüel, büyük olasılıkla arkaik bir avcı kültürüne aittir. Masaldaki en önemli özellik, bir kahraman olarak avcının kızı gerçekten kurtaran kişi olmasıdır.
Ormandaki kulübe, erginlenme töreninin zaman dışı kutsal mekanıdır. “Bir varmış, bir yokmuş” sözleri, zaman dışı bir mekana gidileceğini açıklayan ilk uyarıdır. Bir diğer anahtar da, bu kutsal yere yine kutsal simgelerden olan şarap ve tatlı ekmek (pasta) bırakılması oluşturur (Grimm masalları kutsal Hıristiyan simgeleri ile doludur). Nine, bir çok köken mitinde karşılaşılan Ana Tanrıça ya da Toprak Ana’yı simgeler; hem besleyen, hem de yutup yok edendir. Kurt aslında nineyi, yani Ana Tanrıçayı yutmaz, sadece Ana Tanrıçanın yok edici, yutucu niteliğini simgeler.
Diğer bir erginlenme motifi, simgesel ölümdür. Genellikle erginlenme kulübesi bir yılan ya da canavar biçiminde varsayılır ve erginlenme adaylarını yuttuğu düşünülür. Karına ya da rahme geri dönüş sayesinde, kişilik yitirilir. Kurdun midesine giren kırmızı başlıklı kız, simgesel olarak ölmüştür.
Aslında kız, ninesinin yerini alan kurdu anında tanımalıydı. Oysa, yalnızca bu “yeni” ninenin olağandan büyük kimi organlarının ayrımına varır sadece. Simgesel olarak, kırmızı başlıklı kız bu erginlenmeci figürün tanrısal niteliklerini algılamaktadır.
Kız, yeniden doğduğunda, ninenin kötü yönünden hemen kurtulması gerektiğini düşünür. Yeni yetişkin statüsüne uygun olarak, ilk cesur ve kesin kararını verir. Kurdun karnını büyük taşlarla doldurur. Bir kez daha taşlar, yaşam veren bir işlev üstlenirler. Kız, yaşamsızlığın (taşların), kendi yaşamını kötülükten kurtarmak için kullanılacağını keşfeder. Burada erginlenmenin iki temel niteliğini, boyun eğme/özveri ile cesur eylemi, açıkça görebilmekteyiz. Kırmızı başlıklı kız, simgesel ölüme boyun eğmiştir ve doğanın karanlık yüzünü görmüştür; bu boyun eğiş ile öğrendiklerini, yaşamını tehdit eden tehlikeden kurtulmak için kullanmayı da becermelidir.
Anne kızını, “yoldan uzaklaşma ve şarap şişesini sakın kırma” diye öğütlemiştir. Doğal olarak, cinsel bir açıdan değerlendirilince annenin, kızının namuslu bir yolda kalması için çabaladığını ve bekaretini korumasını öğütlediğini düşünebiliriz. Oysa farklı bir düzeyde aynı uyarının, “bilgilerini arttır, yeni şeyler öğren, ama yitip gitme” anlamına gelebileceğini de değerlendirmeliyiz. Anne kızının, bir ergenlik törenine katılacağını ve bu törenin kıza, topluluk kültürünün içsel anlamlarını sağlayacağını bilmektedir. Kırmızı başlıklı kız, izlemesi gereken ve önceden belirlenmiş bir kültürel yola çıktığını anlamaktadır. Kız, masumiyetini yitirmekte, ancak bir kez daha kurtla karşılaşırsa ne yapması gerektiğini öğrenmektedir.
Erginlenme ritüellerinin belirli bir cinsel eğitimi de içerdikleri düşünülürse, “yoldan sapmama” ve “şişeyi kırmama” uyarıları, cinselliğin tehlikelerine ve namusun yitirilmesine işaret etmektedirler. Masalın sonunda cinsel değerlendirmeler daha belirginlik kazanır. Bu bölümde kadınların doğurganlık yetenekleri işlenir. Bu yetenek sayesinde kadınlar erkeklerden üstündürler. Karnındaki taşlarla, olanaksız hamileliği simgeleyen kurt gülünç duruma düşmektedir. Kız, kurdun karnına taşları doldurmuştur; bir yoruma göre burada taşlar kısırlığı simgelemektedir. Uyanan kurt bir kez sıçrayıp yere düşmüş ve hemen ölmüştür. Böylece işlediği suça uygun bir cezayı çekmiş, kısırlığın simgesi taşlar tarafından öldürülmüştür.

not:yazı Başka bir kynaktan aktarılmıştır.

[sinsiati]

Güzel yazmışsınız doğrusu teşekkür ederim. Üç şey sormak istiyorum
1. bunu siz mi analiz ettiniz ?
2. hikayeyi bu şekilde yazan bir kişi olarak, biliçaltının bizzat kendisinin veya kullanabileceği olguların bu derece farkında olabilmesi mümkün olabilir mi ?
3. yukarıdaki soruya cevabınız ; bilinçaltı kavramından veya kullanabileceği simgeleştirme ürünlerinden haberdar olması veya bu konuda bilinçli olması önemli değil, o kişi sadece farkında olmadan öyle bir senaryo kurdu ki bilinçaltının hizmetinde zaten öyle olması gerektiğini gösterdi ! şeklinde ise merak ediyorum ; yukarıda da aynı şey dikkatimi çekti, şarap ve ekmek, mitolojik öğeler ve bunun gibi birçok mitolojik, dinsel veya kültürel oluşumlar eğer mevcut olmasaydı bilinçaltının kullanabileceği bir şey olabilecekmiydi yoksa bilinçaltı da insan beyniyle beraber yapısal bir evrimden geçmiş midir ? ( freud un kemikleri sızlar, ya yanlış ise ! )

[kara_]

Kırmızı Başlıklı Kız masalının değişik bir yorumu, masala değişik bir yaklaşım da Can Dündar'dan gelmişti.

Can Dündar, Kırmızı Bisiklet, İmge Kitabevi

[Boran]

Herkes Kırmızı Başlıklı Kız hikayesini bilir... ya da bildiğini sanır. Bilinen her şey değişiyor çünkü daha önce hiç kimse onları peri masalını bu şekilde görmedi. Her şey altüst edilerek, bilgisayar animasyonuyla, sonunda efsanenin ardındaki şoke edici gerçek suç sorgusunu açığa çıkaran bir suç komedisi yaratıldı. Sonunda, Kırmızı Başlıklı Kız, Büyükanne, Oduncu ve Kurt’un işlenen suçun zanlıları olmalarıyla hikayenin tamamı ortaya çıkıyor. Yaratıcı hikaye anlatımlarıyla, cesur yapımcılar Cory & Todd ve Tony Leech gençler ve kendini genç hissedenler için bu hikayeyi perdeye taşıyorlar. Hoodwinked hikayenin sonundan başlıyor ve rüzgar ters yönden esiyor... Her şey tüylü ve kürklü polis ve dedektiflerin, gelen bir şikayet üzerine Granny’nin ormandaki evinde ortaya çıkmalarıyla başlıyor. İlk bakışta, bir oduncunun büyük anne kılığına girmiş bir kurdu tartaklaması ve haneye tecavüz ve izinsiz balta kullanma gibi bazı suçların işlendiği bilindik durum gibi gözüküyor. Ama görünüş yanıltıcı olabilir. Nazik dedektif Nicky Flippers (DAVID OGDEN STIERS), çıkarcı polis şefi Grizzly (XZIBIT) ve polis memuru Bill Stork (Anthony Anderson) hilebaz şüphelileri sorgularken, her birinin tamamen farklı, ama aynı ölçüde vahşi ve tutarsız hikayeleri olduğunu keşfediyorlar. Dahası, işlenen suçun, orman için çok önemli olan değerleri kurabiye tariflerini çalarak ormanı yağmalayan, kötülüğü dilden dile dolaşan “Şekerleme Hırsızı ” ile de bir ilgisi var gibi gözüküyor. Hiç biri tamamen göründüğü gibi değil, her birinin büyük sırları ve kurnaz yalanları var. Dedektifler kısa sürede, son derece masum görünen Kırmızı Başlıklı Kızın gayet görmüş geçirmiş, büyük kötü kurdun son derece yanlış anlaşılmış; büyük annenin kimsenin hayal edemeyeceği gizli bir hayata sahip ve tehlikeli, kasları en güçlü yeri olan-bu tipleri bilirsiniz- şaşırtıcı bir şekilde bazı amaçları olan biri olduğunu anlıyorlar. Onlar olağan şüpheliler değiller – dedektifler, gitgide daha da karmaşıklaşan bu bilmeceyi çözebilmek ve suçluyu bulabilmek için, bir birleriyle çelişen görgü tanıklarına baş vuruyorlar. Sonunda, korkunç caninin gerçek kimliği ortaya çıktığında, farklılıklarını koruyarak, kendi mutlu hayatlarına dönmek Kırmızı Başlıklı Kız, Kurt, Oduncu ve Anneanneye kalıyor.