Gerçek mi? Doğru mu? Hakikat mi?...

[mderin]

Bir örnek vererek tartışmayı açalım isterseniz. "Ben doğru söylemem"
diyen birisi; Sizce doğru mu söylüyor? Yoksa........
Saygılarımla.

[sosyologgg]

Sn. mderin öncelikle böyle bir konuyu açtığınız için teşekkürler.Bu konu felsefenin temel problematiklerinden biridir.Birinci sınıfta felsefe dersinde neredeyse tüm dönem doğruluk,gerçeklik ve hakikat tartışmaları yürütmüştük.Anladığım kadarıyla doğruluk öznel bir kavramdır ve kendilik algımızla alakalı bir durumdur.Kendimizi nasıl içselleştirdiğimize bağlı olarak gelişir.Gerçeklik ise herkesin kendi gerçekliğinden bağımsız olarak dış dünyanın yasalarıdır.Hakikat ise herkes ya da en azından büyük bir çoğunluğun üzerinde uzlaştığı ve ortak bir konsensüs oluşturduğu kavramdır.Fakat modern dünyada bu tanım da çürütülebilir.Çünkü yüzlerce ideolojinin,düşünce sisteminin,inanışın bu tartışmadan yola çıktığını göz önüne alırsak ve tabii yapıbozuma uğratıldığını hakikatin bile hakikat olmaktan çıktığını düşünebiliriz.

[mderin]

Değerli sosyologgg, sizin kısaca hatırlattığınız teorik bilgiler, maalesef pratikte pek de faydası olmayan lüzümsuz! müfredattan sayıldığından; Kavram kargaşası, sorun olmaya devam ediyor! Halbu ki Felsefe, salt düşünmeyi değil, metodolojik düşünmeyi öneriyor, öğretiyor.

Konuyu açmaktaki amacım, teori konuşmak yerine, Pratiği tartışmaktır. Gerçek ve doğru, öylesine birbirine karıştırılıyor! Ve bu karmaşa üzerinden öyle tartışmalar yapılıyor ki; Katılım az da olsa bu konunun detaylı olarak ele alınması gerektiğine inanıyorum.

[sosyologgg]

Sn. mderin bende bu kavram kargaşalarının önelnmesi için oldukça iyi niyetli küçük bir giriş yazısı yazmıştım.Niyetim yalnızca buydu.Pratikte ise bana göre ben doğruyu sözylemem diyen birinin aslında doğruyu söyleyip söylemediğini asla kesin olarak bilemeyiz.Bunun yerine ortak doğruları ya da gerçekleri tartışmak daha anlamlı olacaktır.Tabii burada amaç etik tartışmalar yürütmekse ama gündelik hayatı kastediyorsanız gerçekten bu yazdıklarım bağlamdan hayli kopuk

[o bilmiyor]

Doğru dediğimiz kavram zaten hem gerçeğe hem de düşünme yasalarına uygun oluşu değil midir ? hakikat ile doğru ise aslında birbirine bagımlı ama aynı şeyler değil mesela elimizde bi tebeşir tutuyoruz gerçek ama onun zihnimizdeki yansıması hakikattir.gerçeğin kendisi değil yansımasıdır.

[mderin]

Sayın sosyologgg, sizin katkınız tabiiki önemli. Belirttiğiniz gibi amaç, etik tartışmalara temel olacak felsefi çözümlemeler yapmak. Gündelik hayata gelinceye kadar; Entellektüellik iddiasında olanların yada ima edenlerin, kavramları birbirine karıştırıp nasıl tozunu attıklarını görüyoruz. Bu tavırlarının bilgi eksikliğinden kaynaklandığını pek düşünemiyorum.

'Gerçek' başka şeydir, 'doğru' başka bir şey. Gerçek, 'hakikat' da değildir. Gerçekleşendir. Mevcud olan, vucud bulandır. 'Gerçek' doğru da olabilir yanlış da. Güzel de olabilir, çirkin de. İyi de olabilir, kötüde. 'Hakikat'a yakın da olabilir, uzak da.

Bir örnek verelim isteseniz. "Asgari ücret 380 ytl dir." Bu bir gerçektir; Türkiyenin gerçeği. Doğru'mudur peki? Bu günün koşullarında, bir aylık emek karşılığı 380 ytl ücret verilmesi doğrumudur? Bir düşünce, ekonomik değerleri esas alarak, doğruluğunu savunabilir. Başka bir düşünce de, Sosyal değerleri esas alarak, asgari ücretin 1500 ytl olması gerektiğini savunabilir. Gerçek ise somuttur. "asgari ücret 380ytl dir."

Doğru ise, Soyut'tur. Somutlaştığında 'gerçek' olur. Her hangi bir konuda yapılan tartışmalara baktığınızda, Gördüğünüz manzara şudur: Herkes kendi "doğrusunu" 'gerçek' Karşı düşünceyi ise "gerçekdışı" ilan eder! Dolayısı ile, onlar için doğru'larını gerçeklilikle ilşkilendirmeye gerek yoktur! 'hakikat'i umursayan bile yok! Bu nevi tartışmalarda, seviyeyi, kaliteyi mumla ararsınız.

[sosyologgg]

Sn. mderin şimdi bağlamı yakaladımGerçekten verdiğiniz örnekler anlamlı ve çarpıcı.Size katılıyorum.Fakat konu hakkında umarım güzel yorumlarda bulunanlar olacaktır.Böylece daha verimli bir tartışma sürecine girebiliriz.Saygılar...

[mderin]

Bir insan "Ben doğru söylüyorum" diyebilir. Bu bir zan'dır, kanaattir. İçinde yanılabilirliği barındırıyor. "Doğru; benim söylediğimdir" diyemez. Sözünüzü 'doğru'nun öznesi yaparsanız, tartışma biter. Hakikat'i arama, bulma çabası, yerini "hakikat" iddiasına bırakır. Konu, münazara konusu olmaktan çıkar, "iman" konusuna döner. Size inananlar da olur,
inanmayanlar da. Tartışma bitmiştir!.....Ama bitmiyor!

Cedelleşerek sürdürülüyor. Hakaretler, aşağılamalar başlıyor. Üslüp giderek kabalaşıyor! İşin ilginç yanı da, Bütün bunlar "saygı çerçevesinde" yapılıyor! Gülmeyin; Örneklerine rastlamıyormusunuz?! Gerçek nedir? Doğru nedir? Hakikat nedir? Arama çabamız sürüyor.

[Kitap Tozu]

Bir örnek vererek tartışmayı açalım isterseniz. "Ben doğru söylemem"
diyen birisi; Sizce doğru mu söylüyor? Yoksa........
Saygılarımla.

Bahsettiğiniz "problem" ilk defa kuşkuculuk akımının ortaya atıldığı Antik Yunan'da ortaya çıkmıştır. Antistenesle yükselen kuşkuculuk akımı Platon'un Lise'sinde yayılmaya başladığı yıllarda bu soruyu ilk defa Epimenides sorar.

"Ben doğruyu söylemem" diyen kişi o anda doğru söylüyorsa, bunun dışında yalan söyler. Bu sefer söylediği şeyde yalan olur. Yani "ben doğruyu söylemem" yalandır. O zamanda insan hep doğruyu söyler. Bu soru bir ikilem içindedir. Mantıksal bir cevabı yoktur.

Ayrıca "gerçek", düşüncelerin ve kişisel doğrulardan bağımsız nesnel bir doğrudur. Bu doğru, kim ne düşünürse düşünsün hep varolacaktır.

[mderin]

Sayın Kitaptozu, " "Ben doğruyu söylemem" diyen kişi o anda doğru söylüyorsa,.." demiş.

O anda doğru söylemiş olma ihtimali yok! ben doğru söylemem" dediği anda da, yalan söylemiş olur! Yalan söylüyor da diyemezsiniz! Ozaman da, "doğru söyleyen" birisi olduğunu söylemiş olursunuz! "Gerçeği söylemiyor" diyebilirsiniz. Aksi söylenemiyecek gerçek şudur; Hiç yanlış söylemeyen, yada hiç doğru söylemeyen insan yoktur.

Doğrunun muğlaklığıdır, hakikat arayışı. Kuşku'nun nedeni de odur. Saygılarımla.