Dünya Devrimi ve Tek Ülkede Sosyalizmin Teorik Çözümlemesi

[Selcuk]

Forumda devrimci unsurlar arasında şu sıralar revaçta olan bu konuyu diğer konulardan bağımsız şekilde tartışabilmemizin teorik çözümlemeler yapmamızda daha yararlı olabileceğini düşünüyorum.

Dünya Devrimi
Marks'ın devrim yayılımı çözümlemelerinin nihai sonucudur. Marks Avrupa'da başlayacak bir devrimin, etkileşim sürecine girmesiyle beraber dünya devrimine dönüşeceği öngürüsünde bulunmuştur, fakat bildiğimiz gibi devrim Marks'ın gericiliğin kalesi olarak gördüğü Rusya'da patlamıştır. 1917 Ekiminde Lenin önderliğinde gerçekleşen devrim, bir taraftan sürekli devrim teorisi gereği toplumsal reformlar gerçekleştirirken bir taraftan da dünya devrimi öngörüsü gereği batı avrupa işçilerini devrime yöneltmekle meşguldü, Lenin özellikle Almanya'da gerçekleşmesi muhtemel devrimden umutluydu ve hatta "Almanya devrime gebedir, eğer barış görüşmelerinin bitmesi Alman hareketini derhal geliştirecekse, o taktirde kendimizi bizden çok daha güçlü Alman devrimi için feda etmeliyiz” diyerek görüşünü açıkça ifade ediyordu. Fakat beklenen sanayi ülkelerinde proleterya bir türlü iktidarı ele geçiremedi. 1918 - 1920 arasındaki bunalım 1921'de NEP döneminin başlamasını bir anlamda zorunlu kıldı. Lenin bu durumu "Bürokratik dejenerasyona uğramış bir işçi devleti" olarak tanımlıyor ve "Bizler sadece Sovyet kurumlarında değil, parti kurumlarında da bürokrasiye sahibiz" diyordu. Lenin'in 1924'teki ölümüne kadar dünya devrimi beklentisi devam etti, bu süreçten sonra ise bu işçi devletinin geleceğini belirlemeye aday iki güçlü akım sahneye çıktı; yönetimdeki Stalinizm ve muhalefetteki Troçkizm.

Tek Ülkede Sosyalizm
Stalin tarafından, bir bakıma, Lenin'in ölümü sonrası kalınan ikilemden ve bunun doğurduğu boşluktan kurtuluş amacıyla geliştirilen teoridir. Stalin bu teoride öncelikle sosyalizmin tek ülkede kurulup sağlamlaştırılmasının gerekliliğine hatta zorunluluğuna işaret etmekteydi. Kapitalizmin kuşatması altında olan Sovyetlerde sosyalizmin inşası sırasında-süresince belirecek olan devlet sujesinin, dünya devrimi sonrası oluşacak sosyalist düzendeki devletten farklı olacağı da Stalin tarafından belirtilmiştir. Aslında buna devletin beka(sı) için sosyalizmden vazgeçilmesi şeklinde bakılması da mümkündür ama akla hemen bunun neredeyse zorunlu bir teori olduğu gelir ve SSCB'nin hiç olmamasından daha olumlu sonuçlar verdiğini de kabul etmek gerekir sanıyorum.


Troçkizm, Stalinizm ve Leninizm
Troçki, Bolşevik-Menşeviklerin ayrışmasında, Menşevik kanatta yer almış, Rusya'nın kapitalist dönemi yaşamaması argümanından yola çıkarak doğrudan sosyalist devrimin proleterya iktidarını mümkün kılamayacağı, proleteryanın bu göreve hazır olmadığı sonucuna varmış ve öncelikli olarak kapitalizmin ülkeye yarleştirilmesi savını menşevik hareket içinde savunmuştur. 1917 Ekimine gelindiğinde ise Troçki devrimin en önemli isimlerinden biridir. Devrim ertesinde Dışişlerinden Sorumlu Halk Komiseri görevini almıştır. Lenin'in ölümünden sonra Troçki, dünya devrimi görüşünü devam ettirmiş, Sovyet ülkesinin ancak sanayi ülkelerinde oluşacak devrimlerle ayakta kalabileceğini savunmuştur. Stalin, Ekim Devrimi çabalarının dışında Lenin'in ölümünden kısa süre önce Lenin'in isteğiyle genel sekreterliğe gelen isimdir. Sorunsalımız konusunda ise yukarıda bahsedildiği gibi tek ülkede sosyalizm teorisini savunmuş ve uygulamıştır. Peki bu konuda bizim için asıl öneme sahip kişi olan Lenin'in düşüncesi kimin düşüncesiyle kesişiyordu? Lenin'in öncelikli tercihinin Dünya Devrimi olduğu fakat bunun başarıya ulaşmaması karşısında ülkede sosyalizmin inşasına gecilebileceğini ifade ettiği kimi kaynaklarca savunulmaktadır. Bunun yanında Lenin'in 1918'de yaptığı, "Tek ülkede sosyalizmin nihai zaferi tabii ki mümkün değildir. Sovyet iktidarını elinde tutmakta olan bizim işçi ve köylü neferlerimiz büyük dünya ordusunun da neferleridir. ... Yaşadığımız zorluklar ne olursa olsun, önümüzdeki engeller ne olursa olsun, dünya sosyalist devrimi gerçekleşecektir… Alman devriminin gerçekleşmemesi halinde mahvolacağımız kesin bir gerçektir." konuşmasında ise tek ülkede sosyalizmi reddetmektedir.

Not: Görüldüğü gibi aslında Troçkizm'in dünya devrimi teorisinin bizzat Marks'a ait olmasına rağmen Troçki'yle de anılmasının sebebi, Stalinizme karşıtlığından kaynaklanmaktadır..

Aslında anlaşıldığı üzere Dünya Devrimi teorisinde değil bunun başarıya ulaşmaması sonucunda farklılıklar meydana gelmektedir. Sizce bu durumda uygun çözüm tek ülkede sosyalizm midir, yoksa dünya sosyalist düzeninin kurulmasını engellememek için gelinebildiği kadar kapitalizmin baskılarına karşı gelerek dünya devrimi teorisinde ısrarcı durmak mıdır?

[erdi]

Bence tek ülkede sosyalizm'dir.Ama günümüz Latin Amerikasında ve geçmiştekiler gibi tek ülkede sosyalizm dünyadan soyutlanmak anlamına gelmemelidir.
Stalin sadece başlığı koydu''tek ülkede sosyalizm'' bunun daha geliştirilebilir ve günümüz koşullarına,Cumhuriyet ve Atatürk ilkelerine ters düşmeyecek bir model yaratılabilir ve çok başarılı olunabilir.
Bu model aslında dünya devrimlerini amaçlamayacaktır ama bu örnek model hangi ülkede olursa olsun dünyayı etkileyecektir inancındayım.

[erdi]

Sayın Selcuk şöyle demiş:

Sosyalizm, dünya devrimi ile komünizm arasındaki süreci ifade eder, proleter devleti bu sürecin başlangıcında beliren ve komünizme kadar da mevcut olacak olan diktatoryadır.

Benim düşünceme göre dünya devrimi gerçekleşmediği takdirde yapılabilecek 3 alternatif var:

* Dünya devrimi umudunu sürdürmek (ki bu durumda kapitalizmin kuşatması doğrultusunda devrimle oluşan yapının yıkılma ihtimali doğuyor)
* Tek ülkede sosyalizmin inşasına geçmek
* Sosyalizmin inşasına geçmeyip, ama yanı zamanda mümkün olduğunca kapitalizmi de tasfiye ederek Sosyalist Halkçı Cumhuriyetler kurma yoluyla yapılanmak

Bencede 2 ve 3 ihtimaller daha realist yaklaşımlar.
Stalin ya da bir başkası başaramadı diye bu sistem tek ülkede olmuyor demek yanlıştır.

[Hoca]

Dünya devrimi denen, sosyalizme gecis süreci zaten basladi....

isin garibi, kimse basina gelecekleri henüz bimiyor

[Selcuk]

Sayın aksana şöyle demiş:

Dünya devrimi denen, sosyalizme gecis süreci zaten basladi

başladı ve hatta bitti de diyebiliriz ama dünya devrimiyle sonuçlanmadı ne yazıkki, günümüz için tetikleyici bir öncü devrim zorunlu hale geldi..

[istara]

Mao dan etkilenen biri olarak söylüyorum Stalin iyi anlaşılmalıdır. Yaptıkları döneminin siyasi koşulları içinde incelenmelidir. Fakat batı ne yazıkki onu bir diktatör olarak göstermeye çok hevesli nede olsa kızılordu berline kızıl bayrağı dikti. Sanırım bu batılılara çok dokunmuş olmalı her fırsatta stalini ve bizi barbar nitelendirmesiyle suçluyorlar ,sahi hiroşimaya ilk atom bombasını atan bizim uygar batılılardı değilmi.