Şerm suresi ve düşündürdükleri....

[karabaglı]

Şems suresinin 7-8-9 ayetleri diyanetin çevrisinde şu şekilde geçmektedir.

Nefse ve onu düzgün bir biçimde şekillendirip ona kötülük duygusunu ve takvasını (kötülükten sakınma yeteneğini) ilham edene andolsun ki, nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir.

önce Nefsi düzgün biçimde şekillendirip daha sonra ona kötülük duygusunu yada takvasını verdiğini belirtiyor..o halde kader bu işin neresindedir. yada daha açıkça insan daha önceden nefsine verilen kötülük duygusundan sorumlumudur...

Aynı paralellikte Ibrahim 4.. Allah’ın emirlerini onlara iyice açıklasın diye her peygamberi yalnız kendi kavminin diliyle gönderdik. Artık Allah dilediğini saptırır, dilediğini de doğru yola iletir. Çünkü O, güç ve hikmet sahibidir..”

Şeklindedir...yani tanrı dilediğini doğru yola dilemediğini yanlış yola iletmektedir...

islam alimlerinden Zemahşeri bu ayetle ilgili yorumun şu şekilde dile getiriyor :Allah, tutum ve davranışlarının gidişi itibariyle asla imana ermeyeceğini bildiği insanların dışında hiç kimseyi saptırmaz, sapıklık içinde bırakmaz; ve yine Allah, imana olan eğilimini bildiği insanların dışında kimseyi doğru yola yöneltmez, doğru yola sokmaz

O zaman bı işte sorumlu olan kim....
önce nefisine kötülüğü ve takvayı sonrada biz istesek hepinizi inananlardan kılardık diye buyur....

Kader....

[özedönüş]

Allah'ın kendi dilemesiyle bazı kullarını yoldan çıkarması onun Rabliğine yakışmaz.
Allah hem kitap ve elçi göndererek hakkı bildirecek. Böylece insanlara Hakk ve Batıl olarak iki yolu da tanımlayacak. Sonra insanları sınayacak ve seçiminde özgür kılacak hem de tutacak birilerini kendi eliyle saptıracak. Böyle saçmalık olmaz.Kul kendisi sapar. Yoksa dünyaya gelişinin ve sınanmasının anlamı olmaz.İnsanları Cennetlik ve Cehennemlik Robotlar sanmak pek ziyan bir düşüncedir. Allah (haşa) neden böyle bir saçmalıkla iştigal ediyor olsun?

Kaderi Allahı iradesi ile insanın iradesini karıştırmak olarak görüyorum.Allahın iradesi gücü ile insanın hayatı birbirleriyle kıyas edilmektedir.
Genel görüşe göre Allahın denetiminde kapsayıcı, bütün olan (irade-i külliye) ve bireyin elinde sınırlı olan (irade-i cüzziye), olmak üzere ikiye ayrılır. Birey kendi elinde olan sınırlı iradesiyle neyi ne kadar ve nasıl isterse; Allah da onu yaratır. Bu görüş, Allahın meydana gelecekleri, bireyin seçimlerini, ezelden beri biliyor olmasının, bireyin iradesini kullanmasına mani olmadığını savunur. Bireyin bir durum karşısında seçim yapması, o olayınAllah tarafından ezelden beri biliniyor olamamasından değil, bireyin sınırlı iradesi ve kendi özgür seçiminden ileri geldiği, bu görüş tarafından savunulur.Maturidi insanın önce meylettiğini sonra Allahın yarattığını sölemiştir.Bu Onu kudret sıfatıyla çelişiyor gibi,Eşari önce yaratır sonra insn meyleder demiştir burda da robot insan hissi çıkıyor ki bu iki bilgin İslam dünyasında en dengeli tespitleriyle ünlenmişledir.İksinin de yorumlarından sorun çıkıyorsa ki sorun şudur:

Şu veya bu kulumu yaratayım da bir bakayım nasıl hareket edecek. (eşari)
Şu veya bu kulumu yaratayım da, bir zaman kendi haline bırakayım(maturidi).ortak payda ne olacaktır.

Kader ile ilgili değerlendirmede iki kaderden bahsedilmektedir.Birincisi insana bağlı diğeri mutlak iradeye olduğunu söylerler.İnsana bağlı kaderin değiştiğini diğerinin ise değişmediğini söylemektedirler.Bu olayı daha çok derinleştirmektedir.Onun için bazıları kaderin açıklanamayacağını bile söylemişledir.

Son zamanlarda birçok olayda olduğu gibi kader konusuna da zaman penceresinden bakılmaya başlanmıştır.Allah için önce sonra yoksa önceden yazma olayıda ona göre olmaz.Allah katımda herşey olmöuş ve bitmiştir.Artık bildiği için yaratma yarattığı için bilme olayı dabura anlamsız duruma gelmektedir.demek ki yapacaklarımızında içinde olduğu bir progamdır kader bunlara göre...Ancak bu bile robot olduğumuz sanıı kaldıracak bir durumda değil.Kanaatimce olaya tümyanlış bakışlar Allah ile insan kıyasını yapılmasından kaynaklanmaktadır.Bu yorumların çğu Allahın adalet sıfatını temize çıkarmada ilk bakışta yeterli görünmemektedir.

Dolayısıyla burada iman devreye girmektedir.Geldiğimyere kadar sorguladım ama Allahın adalet sıfatına uygun bir yorum bulamadım veya verdiler de anlamadım.Acizliğimi itiraf edip iman ettim.

[karabaglı]

syn Mesut cewvabızı okumakla birlikte dikkat ederseniz..bir islam bilginin yorumuda eklenmiştir....
orada açıkca gösterilmektedir ki "allah dilediğini istedi yöne yönlendirir" zira kader demek işin kolayçılığıdır...
Ne diyordu 12 eylül darbecileri "o çocuklar kadere ve herşeyin Allahtan geldiğine inanmış olsalardı böyle olmazdı" bura da görülmektedir ki kader inancı insanlara empoze edilerek yarını sorgulamayan bir gençlik modeli var edilmektedir...

İbrahim suresin de görülektedir ki dilediğini doğru yola...der dilemek istemektir.....

[özedönüş]

Zemahşeri bir mutezile olmasına rağmen ehli sünnet dünyasında saygın bir yer almuştır. Önemli bir yorumcudur.Zaten son noktada söylediğimi söyledim.Hiçbir yorum Allahın adalet sıfatını temize çkaracak bir yorum değildir.Belki bunlar avam tabakasını rahatlamak için basit yorumlara girmişlerdir de yanlış anlaşılmaktadır belkide ben anlayamamışım.

Onun için tükendiğim noktada inkarı değil imanı seçtim.

[zeygue]

Sayın karabaglı şöyle demiş:

Ne diyordu 12 eylül darbecileri "o çocuklar kadere ve herşeyin Allahtan geldiğine inanmış olsalardı böyle olmazdı" bura da görülmektedir ki kader inancı insanlara empoze edilerek yarını sorgulamayan bir gençlik modeli var edilmektedir...

İbrahim suresin de görülektedir ki dilediğini doğru yola...der dilemek istemektir.....

Dediğiniz gibi kadercilik yönetenler tarafından halkı rahat yönetmek için ortaya atılmış,tarihin her devrinde desteklenmiştir.
Kuran da bu görüşlerin etkisi ile terfsir edilmiştir.

(Muhammed ESED Meali)
İBRAHİM
4.BİZ HER ELÇİYİ, mutlaka kendi halkının diliyle [vahyedilmiş bir mesajla] gönderdik ki, [hakkı] onlara açık (ve dolaysız) bir biçimde ulaştırabilsin; (3) artık bundan sonra Allah [sapmayı] dileyeni sapıklık içinde bırakır, [doğru yolu tutmayı] dileyeni de doğru yola yöneltir, (4) çünkü doğru hüküm ve hikmetle edip-eyleyen en yüce iktidar sahibi O'dur.