Bush'un yeni rotası: İran'ı sıkıştırmak

[SupHi]

Bush'un yeni bir yaklaşım ortaya koyar gibi açıkladığı Irak politikası, büyük ölçüde Irak'taki Amerikan varlığını küresel terörizmle savaş olarak ele almayı sürdürdüğünden yeni bir strateji ya da girişim olma özelliği taşımıyor. Bu haliyle strateji olarak dile getirilen konu, daha çok bir taktik yenilemesi gibi gözüküyor ve Irak'la birlikte İran'a yönelik çatışmacı araçların kullanımını içeriyor.
Bush'a göre "Iraklıların" demokratikleşme mücadelesinin önündeki en temel engel, Sünni direnişçiler, radikal Şii gruplar ve El-Kaide ile bunların yol açtığı çatışmalar. Bu durum, yine Bush'a göre Amerikan halkı tarafından kabul edilemez bir nitelik gösteriyor. Diğer bir ifadeyle, Irak halkı için kabul edilebilir olup olmaması bir değişken olmuyor. İç savaşın, Amerika'nın Irak stratejisini değiştirmeye zorladığını savunan açıklama, aynı zamanda mucizevî gelişmelerin de beklenmemesi gerektiğini vurguluyor. Strateji diyerek kastedilen yeniliğin ana noktaları ise, aşırı dinî grupların terör faaliyetlerinin durdurulması, yönetimde ABD'nin farklı gruplar arasında daha etkin bir moderatör olması ile petrol gelirlerinin kullanımında adil dağılımın sağlanması olarak belirtiliyor. Bu arada, İran'ın nükleer silah yapımı ve terörizme destek verme nedenleriyle "düşman" tarafta yer aldığı hatırlatılıyor ve eğer Irak hükümeti sözlerini tutmazsa, Amerikan halkının da Irak halkını desteklemekten vazgeçebileceği belirtiliyor. Bu üzeri kapalı anlatımdan gayet tabii birçok yorum çıkarmak mümkün. Irak halkı, Amerikan halkının desteği giderse diye pek üzülecek zannediliyor olabilir, Irak halkı derken iktidarda temsil edilen kesimler kastediliyor olabilir ya da Kuzey Iraklılara bir ima yapılıyor olabilir. Doğrusu ifadelerin, Irak hükümetine ciddi bir uyarı taşıdığı açık. Bir diğer açık nokta ise, muhtemel bir İran sürtüşmesinde Kürtlerin destek vermemesi halinde, ABD'nin de Kürtleri desteklemeyeceği gerçeği. Boşuna yeni strateji açıklanır açıklanmaz Erbil'deki İran temsilciliğine baskın düzenlenip bölgenin denetimi de Kürtlere verilmiyor.
Bush, şiddeti artırma peşinde
Söz konusu ana çerçeve içinde, taktik öncelik "güvenlik" konusuna veriliyor. Güvenlikten kastedilen ise, özellikle Bağdat bölgesinde "terör" faaliyetlerinin sonlandırılması olarak tanımlanıyor. Irak polis gücünün, kontrol noktalarını, sivil yerleşim alanlarını ve en önemlisi petrol alanlarını denetleme konusunda yeterli sayı ve mali destek içinde olmaması nedeniyle, ABD'nin buralara destek sağlamasının gerekliliği vurgulanıyor ve hatta Iraklıların -ki bunların kim olduğu açıklanmıyor- bize ihtiyacı var deniyor. ABD'nin yeni söylemi, Iraklıların ihtiyacı üzerine yapılandırılıyor.
Iraklıların acil ihtiyacının karşılanması amacıyla Amerika'nın en az 20 bin askeri bölgeye sevk etmesi ile bir uçak gemisini de Körfez'e göndermesi gerekli görülüyor. Diğer bir ifadeyle Iraklıların yeni Amerikan askerlerine ihtiyaçları bulunduğu savunuluyor. Uçak gemisi ise, herhalde Iraklılar değil, İranlılar için düşünülüyor. Olur ya, belki İran ABD provokasyonuna yanıt verir diye... Amerikan birliklerinin Iraklılara, komşu bölgelerle daha güvenli ve şeffaf ilişkiler kurmada, yerel nüfusun korunmasında ve Irak güçlerinin güvenlik faaliyeti sürdürmelerinde yardım etme misyonu bulunacağı belirtiliyor. Gayet tabii yeni olan bu ise, daha önce Amerikan birliklerinin Irak'ta ne yaptıkları sorusu akla geliyor, ama metinden bir yanıt alınamıyor.
Yeni strateji olarak dile getirilen metinde, sıklıkla "bizim düşmanlarımız" terimi kullanılmakla birlikte, bunların tam olarak kimler olduğu anlaşılmıyor, ama bir yanlış anlamaya izin vermemek için sıklıkla "Bağdat"tan bahsedilerek, düşmanların Bağdatlılar arasında olduğu belirtiliyor. Ayrıca, El-Kaide faaliyetlerinin uzun uzun anlatıldığı bölümde de, bu kuruluşla mücadele için yapılan ve yapılması gereken masraflara değinilerek, Demokrat çoğunluklu Kongre ve Temsilciler Meclisi'nin Irak için yeni harcama kalemlerini kabul etmesini kolaylaştıracak "küresel terörizm" göndermesi yapılıyor. Üstelik bu durum sadece Irak değil, Suriye ve İran ile de ilişkilendirilerek ABD asker sayısının yükseltilmesinin bir "Ortadoğu" sorunsalı içinden okunması gereği hatırlatılıyor. Barışın "askerî" önlemlerle nasıl sağlanabileceği sorusuna ise bir açıklık getirilemiyor ve daha çok artık İran yönelimli bir taktik öncelik ifade ediliyor.
Bugüne kadar alınan önlemlerin "özgürleştirme" ve "demokratikleştirme" bakımlarından başarılı olmadığı da bu belge ile itiraf ediliyor. Başkan G.W.Bush, 21. yüzyılda da ABD'nin pozisyonunun korunması isteniyor ise, ABD halkının bir süre daha fedakârlık yapması gerektiğini ifade ediyor. Bu durum, bir anlamda ABD'nin istese de artık geri dönüşü olmayan bir yolda olduğunu ve öyle ya da böyle başladığı biçimde süreci sürdürmek durumunda kaldığını gösteriyor. ABD, Irak'a askerî olarak dâhil olduysa yine bu alanda faaliyet arttırmak durumunda, çünkü diğer araçları kullanabilecek ne bir güven ortamı bulunuyor ne de kendisiyle işbirliği yapmaya can atan müttefikleri. Büyük ölçüde, öncelikle iç savaşın dondurulması ve ardından da güçlü bir otorite yoluyla Irak rejiminin, bir bütün olarak, konsolide edilmesi amaçlanıyor.
Sırada İran'la savaş mı var? Şu bir gerçek ki, Irak'taki iç savaşın oyuncuları son derece karmaşık ve üstelik süren çatışmalar da asimetrik özellikler gösteriyor. Dolayısıyla, düzenli ordu birliklerinin sayısını artırmanın, var olan çatışmaları durdurmada etkili olup olmayacağı kesin değil. Bununla birlikte, birlik sayısının artırılması Irak hükümetinin gücünü ve otoritesini pekiştirmesine yarar sağlar diye düşünülüyor ise, bu daha olası. Anlaşılan o ki ABD, öncelikle Irak'ta iç savaş sürdüren kesimlere insan, silah ya da mali destek ile lojistik kolaylık sağlayan kanalların kesilmesine çalışacak ve bu bakımdan da ilk açık hedefi İran. Bu durumda, içeri hapsolabilecek faaliyetlerin denetimi de Irak siyasal otoritesine devredilecek. Bu otoritenin meşruiyetinin sağlanabilmesi için de, farklı toplumsal kesimlerin iktidarda ya da yerel yönetimlerde daha fazla temsil edilmesine çalışılacak. Türkiye ile PKK konusunda daha da yakın çalışılacağının dile getirilmesi ile Türkmenlerin geleceği meselesinin de eşzamanlı olarak ele alınması bu çerçevede yorumlanabilir. İran'a yönelik doğrudan eylemler, söz konusu taktiğin "yeni" kısmını oluşturuyor. Tüm bunlara rağmen, bütünün neden yeni bir durum gibi tanıtıldığını anlamak mümkün değil, çünkü zaten başından beri yapılmak istenenlerin tam da bu olduğu bildirilmekteydi. Ayrıca, ABD'nin temel başarısızlığının aslında Irak sorunsalına askeri araçlarla yaklaşmasından kaynaklandığı gerçeğinden de vazgeçilmedi, Irak sorunsalının bunun ötesindeki algılara muhtaç olduğu da ortaya konmadı.
PROF. DR. BERİL DEDEOĞLU - GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ12/01/2007

[ATAM]

ABD İRAN la savaşacak kadar aptal değildir...çünkü İRAN,IRAK a benzemez...IRAK 60 yıllık bir devlettir.İRAN ise bin yıllık bir devlet geleneğine sahiptir...osmanlı bile iranla savaşlarında kazanmıştır ancak toprak alamamıştır(kayda değer)...

[bozkır]

Sayın iso84 şöyle demiş:

ABD İRAN la savaşacak kadar aptal değildir...çünkü İRAN,IRAK a benzemez...IRAK 60 yıllık bir devlettir.İRAN ise bin yıllık bir devlet geleneğine sahiptir...osmanlı bile iranla savaşlarında kazanmıştır ancak toprak alamamıştır(kayda değer)...

Hiç belli olmaz.her ülkenin yumuşak bir karnı vardır.Azerilerin nüfusu acemler kadar var.Bundan iyi kaşınacak konu mu olur.Belli olmaz bir isyan çıkar Azeri bölgesinde sonra seyreykeyin gümbürtüyü

[ReMaT]

Sayın iso84 şöyle demiş:

ABD İRAN la savaşacak kadar aptal değildir...çünkü İRAN,IRAK a benzemez...IRAK 60 yıllık bir devlettir.İRAN ise bin yıllık bir devlet geleneğine sahiptir...osmanlı bile iranla savaşlarında kazanmıştır ancak toprak alamamıştır(kayda değer)...

Saddam için de ABD hemen giremez diyorlardı,ben o zaman da araplara güven olmayacağını söylemiştim gene de söylüyorum,parayla her şeyi yapacaklardır.Saddam'ın askerleri nasıl onu sattı da 5 dakkada girdiler Irak'a?Hiçbirşey zor değil,üstelik söz konusu ABD olunca.

saygılar

[ATAM]

Sayın ReMaT şöyle demiş:

Saddam için de ABD hemen giremez diyorlardı,ben o zaman da araplara güven olmayacağını söylemiştim gene de söylüyorum,parayla her şeyi yapacaklardır.Saddam'ın askerleri nasıl onu sattı da 5 dakkada girdiler Irak'a?Hiçbirşey zor değil,üstelik söz konusu ABD olunca.

saygılar

elbetteki olmaz diye bir şey yok... ABD İRAN I bombalayabilir ancak askeri o topraklara giremez.girsede çıkamaz...ayrıca iran arap değildir.FARS tır ve Şİİ dir iranda şiilik uus gibi birşeydir yani birleştiricidir. ayrıca dediğim gibi 1000 YILLIK bir geçmişi vardır...arapların ise ulus bilinci henüz oluşmamıştır.yani araplarla iran kıyaslanamaz...

[ReMaT]

1000 Yıllık geçmişi olması hiçbirşeyi değiştirmez,topraklara girmesi de önemli değil bombaladıktan sonra gerisini ne yapsın eski çağlardakigibi toprağına toprak katmak istemiyor zaten.

[ATAM]

Sayın ulgenerlik şöyle demiş:

Hiç belli olmaz.her ülkenin yumuşak bir karnı vardır.Azerilerin nüfusu acemler kadar var.Bundan iyi kaşınacak konu mu olur.Belli olmaz bir isyan çıkar Azeri bölgesinde sonra seyreykeyin gümbürtüyü

iran bir isyanla yıkılacak bir devlet değildir.ve isyanın büyümesinede izin vermez o dediğiniz ancak bizim gibi AB ve ABD yi içişlerine kariştıran ülkelerde olur

[ATAM]

Sayın ReMaT şöyle demiş:

1000 Yıllık geçmişi olması hiçbirşeyi değiştirmez,topraklara girmesi de önemli değil bombaladıktan sonra gerisini ne yapsın eski çağlardakigibi toprağına toprak katmak istemiyor zaten.

sizce o zaman iranın bir yaptırımı olmaz mı çin ondan petrol alıyor, fransanın orada petrol şirketleri var.ayrıca ABD vururken karşılığıda olur.iran zayıf bir orduya sahip değildir

[ReMaT]

Sayın iso84 şöyle demiş:

sizce o zaman iranın bir yaptırımı olmaz mı çin ondan petrol alıyor, fransanın orada petrol şirketleri var.ayrıca ABD vururken karşılığıda olur.iran zayıf bir orduya sahip değildir

Sayın iso84 öyle söylendiği gibi dünyada bilmemkaçıncı orduya sahip olmak fala nhikaye,ABD Osmanlı gibi dünyanın en üstünde bir devlet olmuş durumda,Osmanlı'dan tek farkı teknolojik gelişmeleri sonuna kadar takip etmesi ve bu Osmanlı gibi bir sonunun olmadığı anlamına geliyor.

saygılar

[doğançay]

Dünyannın bu kadar duyarsız olduğu bir ortamda değil İran,Türkiye bile tehdit altındadır.
Türkiye'nin farkı ekonomik nedenlerle ABD'ye ,siyasi nedenlerle AB'ye göbekten bağlı olmamızdır.
Yugoslavya'da iç savaş çıkarıldığı zaman Ab ülkeleri ne yaptılar?Soykırım gerçekleşene kadar beklediler.Bosnalılar'ın silahlarını toplayıp,sivillerle birlikte Sırplar'a teslim eden BM askerleri Belçikalı mıydı yoksa Hollandalı mıydı?
Ruanda da silahları toplanmış Tutsiler'i Hutular'a teslim edenler askeri yönetimi Belçikalılar'dan alan Fransız askerleriydi.
İran'ın Azerbaycan tarafı bölünmüş durumda.Görece Ermenistan Kontrolünde.Çünkü hiç bir askeri gücü yok Nahcivan tarafının ...
İran'daki Azeriler de öteden beri tahrik edilmekte.Taraf ajanların boş durduğunu da sanmıyorum.
Bölünmüş bir İran bölgedeki ve dünyadaki rakip istemeyen her devletin hoşuna gider.
Nükleer santrallerde sanırım Azeri bölgesinde.
Sorun orada nükleer santrallerin olması değil , ABD ve yandaşlarının kontrol edememesi.
Kuzey Irak'ta , ABD'nin nükleer satral kurmayacağını kim garanti edebilir ki?İsrail çok mu güvenli ve istikrarlı bir devlet.Tek farklılığı varolabilmek için Batı yanlısı bir jandarma siyaseti gütmesi.
Bunun aynısını Kuzey Irak Kürtler'i de yapıyor ve yapacak.

Bölgede İsrail,Peşmergeler net silahlı saldırgan güçler.Ermenistan'a da yığınak yapılabilir.
Arap devletleri ve Türkiye'de Batı yanlısı siyaseti güttüğüne göre , İran Azerileri ile ,Kuzey Irak şımarıklığıyla İran'da yaşayan Kürtler'e de
bir takım vaatler verilirse İran'a savaş ilan etmesi için hiç bir neden yok.
ABD bir süre savaşır,yeni silahlarını burada dener,silah stoklarını eritir,eğitimsiz ve işsiz ABD'lileri burada öldürterek sosyal güvenlikten de kar eder.
Sonrasında iç savaş,yeni sınırlar,petrol şirketleri İran'a girer,halkın zenginliklerine el konulur.
Daha sonrası gelebilirse İran'a inşaat,gıda ,ilaç,silah gibi satışlar,eski teknolojiler getirilir.
Kısır döngüye girilir.
Zor ama olanaksız değil.

Saygılar,
doğançay